İçeriğe atla
Dernekler Mevzuatı 5253 sayılı Dernekler Kanunu

Diğer Hükümler

Son güncelleme: 7 Ekim 2026 24 soru mevcut

Eski kanunlara yapılan atıflar (md. 34)

Diğer kanunlarda 3512 sayılı Cemiyetler Kanunu, 1630 sayılı Dernekler Kanunu veya 2908 sayılı Dernekler Kanunu ile bunların ek ve değişikliklerine yapılan atıflar, 5253 sayılı Kanuna veya bu Kanunun aynı konuyu düzenleyen maddelerine yapılmış sayılır. Bu Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun ilgili hükümlerine atıf yapılmış sayılır.

Meslek kuruluşları ve sendikalar (md. 35)

Kanunun 19, 20, 23, 26, 28, 29, 30 ve 31. maddeleri, özel kanunlarında hüküm bulunmamak kaydıyla kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları ile işçi ve işveren sendikaları ve üst kuruluşları için de ceza hükümleriyle birlikte uygulanır. Bu maddeler; beyanname ve denetim (19), kolluğun yetkisi (20), genel kurul ve üyelik bildirimleri (23), izinle açılan tesisler (26), ad izni (28), ad ve işaret yasağı (29), yasak faaliyetler (30) ve Türkçe kullanma zorunluluğudur (31).

Uygulama alanı (md. 36)

Kanun hükümleri; derneklerin şubeleri, dernek ve vakıfların üst kuruluşları, merkezleri yurt dışında bulunan dernek, vakıf ve diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşların Türkiye'deki şube veya temsilcilikleri ile Türkiye'de faaliyette veya işbirliğinde bulunma izinleri hakkında da ceza hükümleriyle birlikte uygulanır. Kanunda hüküm bulunmayan hâllerde Türk Medeni Kanunu hükümleri uygulanır.

Yönetmelikler (md. 37)

  • Kanunda öngörülen yönetmelikler İçişleri Bakanlığınca,
  • kulüp adını alan derneklerle ilgili yönetmelik ise Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça,
  • en geç altı ay içinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulur. Yeni yönetmelikler çıkarılıncaya kadar mevcut yönetmeliklerin Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır.

Değiştirilen ve kaldırılan hükümler (md. 38)

Md. 38 ile Türk Medeni Kanunu'nun bazı ibareleri çıkarılmış, TMK md. 61 ile md. 79/3 yürürlükten kaldırılmış ve 6.10.1983 tarihli 2908 sayılı Dernekler Kanunu yürürlükten kaldırılmıştır.

Elektronik kayıt ve dernekler kütüğü (Ek md. 2)

  • Bu Kanuna ve TMK'ya göre kurulan dernekler ile 3335 sayılı Kanuna göre kurulan uluslararası nitelikteki teşekküllerin kayıtları İçişleri Bakanlığınca ve mülki idare amirliklerince tutulur ve dernekler kütüğüne kaydedilir.
  • Türk vatandaşlarınca yurt dışında kurulan dernek ve diğer kâr amacı gütmeyen kuruluşların kayıtları, ilgili makamlar aracılığıyla İçişleri Bakanlığınca tutulur.
  • Derneklerle ilgili her türlü kayıt ile iş ve işlem elektronik ortamda da yapılabilir; usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir.

Geçici madde 1 ve son hükümler

  • Dernekler, Geçici 1. maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde üyeliği devam edenlerin adı, soyadı, doğum tarihi ve kimlik numarasını merkezin bulunduğu dernekler birimine bildirir; bildirmeyen yöneticilere md. 32/s uygulanır.
  • Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer (md. 39); Kanunu Bakanlar Kurulu (bugün Cumhurbaşkanı) yürütür (md. 40).

Sınavda dikkat

  • Kanunda hüküm yoksa başvurulacak genel düzenleme Türk Medeni Kanunudur.
  • Meslek kuruluşları ve sendikalara uygulanan maddeler: 19, 20, 23, 26, 28, 29, 30, 31 — dernek kuruluşu, tüzük, iç denetim gibi hükümler bu listede yoktur.
  • Kulüp adını alan derneklerin yönetmeliği İçişleri değil, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakanlıkça çıkarılır.
  • 5253 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılan kanun 2908 sayılı Dernekler Kanunudur.

Bu konudan soru çöz

Bu konuda 24 soru var. Çözdüklerin netine işlenir, yanlışların akıllı tekrar kutusuna girer.

Aynı ünitedeki konular