Cumhurbaşkanı Yardımcıları ve Cumhurbaşkanına Vekâlet

Cumhurbaşkanı yardımcıları (1 sayılı CBK md. 17)

1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, Cumhurbaşkanı yardımcılarının konumunu iki kısa hükümle belirler:

• Cumhurbaşkanı yardımcıları, Cumhurbaşkanı tarafından verilen görevleri yaparlar. Kararname yardımcılara kendiliğinden bir görev alanı tanımlamaz; görev alanı Cumhurbaşkanının vereceği görevlerle belirlenir.
• Cumhurbaşkanı yardımcıları Cumhurbaşkanına karşı sorumludur.

Cumhurbaşkanına vekâlet (md. 18)

Kararname iki ayrı durumu birbirinden ayırır. Sınavda en çok karıştırılan nokta, hangi durumda hangi yardımcının vekâlet edeceğidir.

• Makamın boşalması: Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması halinde, yenisi seçilene kadar en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.
• Geçici ayrılma: Cumhurbaşkanının hastalık ve yurtdışına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı Cumhurbaşkanına vekâlet eder ve Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.

Her iki durumda da vekâlet eden yardımcı Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır. Fark yalnızca vekilin kim olacağındadır: boşalmada kural kendiliğinden işler (en yaşlı yardımcı), geçici ayrılmada ise seçim Cumhurbaşkanına aittir (görevlendirilen yardımcı). Makamın boşalması halinde vekâlet yenisi seçilene kadar sürer.

Vekâlet işlemlerinin yürütülmesi Genel Sekreterlik bünyesindeki Personel ve Prensipler Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır; bu nedenle iki konu birlikte çalışılmalıdır.

Cumhurbaşkanı Yardımcıları Özel Kalem Müdürlükleri (md. 19)

Her Cumhurbaşkanı yardımcısının özel kalem müdürlüğü bulunur. Özel kalem müdürlerinin görevleri şunlardır:

• Cumhurbaşkanı yardımcılarının resmi ve özel yazışmalarını yürütmek,
• Cumhurbaşkanı yardımcılarının her türlü protokol, tören, yurtiçi ve yurtdışı gezi işlerini düzenlemek ve yürütmek,
• Cumhurbaşkanı yardımcıları tarafından verilen görevleri yapmak.

Cumhurbaşkanı yardımcılarının danışma ve büro hizmetlerini yürütecek personele ait kadrolar, Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatı kadro cetvelinde gösterilir. Yardımcılıklar için ayrı bir kadro cetveli öngörülmemiştir.

Cumhurbaşkanı Özel Kalemi ile farkı

Cumhurbaşkanı Özel Kalem Müdürlüğünden (md. 2) farklı olarak yardımcıların özel kalemlerine Millî Saraylar ve Devlet Arşivlerine ilişkin talimatlar, Cumhurbaşkanlığı makamının halkla ilişkiler ve kurumsal iletişim hizmetleri veya çalışma büroları gibi görevler verilmemiştir; bunlar Cumhurbaşkanı Özel Kalem Müdürlüğüne aittir.

Sınavda dikkat

• Makam boşalırsa vekil: en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı (yenisi seçilene kadar).
• Hastalık veya yurtdışı gibi geçici ayrılmada vekil: Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcı.
• Her iki halde de vekil, Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanır.
• Yardımcılar Cumhurbaşkanına karşı sorumludur ve Cumhurbaşkanının verdiği görevleri yapar.
• Danışma ve büro personeli kadroları Cumhurbaşkanlığı merkez teşkilatı kadro cetvelinde gösterilir.