Cami hizmetleri ve vakıf camilerinin görevlileri

Konunun yapısı

633 sayılı Kanunun bu bölümündeki maddelerin önemli bir kısmı (md. 26, 27, 28, 29, 31, 32, 39 ve 40) 6002 sayılı Kanunla mülga edilmiştir. Yürürlükteki hükümler; mazbut vakıf camilerinin giderleri, uzmanlardan faydalanma, vaaz yetkisi, camilerin ibadete açılması ve yönetimi ile vakıf camilerinin görevlilerine ilişkindir.

Mazbut vakıflara ait cami giderleri (md. 30)

Mazbut vakıflar arasına alınmış ve alınacak cami ve mescitlerin aydınlatma, ısıtma ve bakım giderleri için her yıl Vakıflar Genel Müdürlüğü bütçesine ödenek konulur. Bu ödenekler bir taraftan Hazinece irat, diğer taraftan bu hizmetlere harcanmak üzere Diyanet İşleri Başkanlığı bütçesinin ilgili tertiplerine ödenek kaydedilir. Kanun metninde ödenek kaydı "Maliye Bakanlığınca" yapılır; bu makam bugün Hazine ve Maliye Bakanlığıdır.

Uzmanlardan faydalanma (md. 33)

Başkanlık, kendi kuruluşu dışındaki dinî kültür, tecrübe ve ihtisasları ile tanınmış kimselerden şu yollarla faydalanabilir:

• Din İşleri Yüksek Kurulu çalışmalarında mütalaa almak,
• rapor, tebliğ, makale ve kitap hazırlatmak,
• tercüme yaptırmak,
• vaaz ve konferans verdirmek.

Bulundukları yer dışında geçici olarak görevlendirilenlere 6245 sayılı Harcırah Kanununa göre yol masrafı ve yevmiye verilir.

Vaazedecekler (md. 34)

Vaaz verme yetkisi sınırlıdır. Diyanet İşleri Başkanı, Din İşleri Yüksek Kurulu Başkan ve üyeleri, müftü ve vaizler, 33 üncü maddeye göre görevlendirilecekler ile yönetmelikte belirtilecek esaslara göre yetki verileceklerden başkası vaazedemez.

Camilerin ibadete açılması ve yönetimi (md. 35)

• Cami ve mescitler Diyanet İşleri Başkanlığının izni ile ibadete açılır ve Başkanlıkça yönetilir.
• Hakiki ve hükmi şahıslar tarafından yapılıp izinli veya izinsiz olarak ibadete açılmış cami ve mescitlerin yönetimi üç ay içinde Başkanlığa devredilir.
• Başkanlık buralara imkânlar nispetinde kadro tahsis eder.
• Kadro tahsis edilinceye kadar burada görev yapanların mesleki ehliyetlerine ilişkin esas ve usuller yönetmelikle düzenlenir.

Vakıf camilerinin görevlileri (md. 37–38)

• Mülhak vakıflar (md. 37): Ücretlerini Vakıflar Genel Müdürlüğünden alan mülhak vakıflara bağlı cami görevlilerinin atanmasında, vakfın şartlarından başka bu Kanunda belirtilen nitelikler de aranır.
• Mazbut vakıflar arasına alınan camiler (md. 38): Vakıflar Genel Müdürlüğünce mazbut vakıflar arasına alınan mülhak vakıflara bağlı cami ve mescitlerdeki imam-hatip ve müezzinler, ertesi bütçe yılı başından itibaren Başkanlığın maaşlı veya ücretli kadrolarına geçirilir.

Md. 36, vekil imam-hatiplerin Kanunun yayımı tarihinde asıl imam-hatip sayılmasına ilişkin geçiş niteliğinde bir hükümdür. Md. 41 ise 429 sayılı Kanunun Diyanet İşleri Başkanlığını ilgilendiren hükümleri ile bazı eski kanunları yürürlükten kaldırmıştır.

Sınavda dikkat

• Camiler Başkanlığın izni ile açılır; şahısların yaptığı camilerin yönetimi üç ay içinde devredilir.
• Mazbut cami giderlerinin ödeneği Vakıflar Genel Müdürlüğü bütçesine konulur, Başkanlık bütçesine ödenek kaydedilir.
• Mazbut vakıflara alınan camilerin imam-hatip ve müezzinleri ertesi bütçe yılı başından itibaren Başkanlık kadrosuna geçer.
• Vaaz yetkisi sayılan kişilerle sınırlıdır; diğerleri ancak yönetmelik esaslarına göre yetki verilirse vaazedebilir.
• Md. 26–29, 31, 32, 39 ve 40 mülgadır.