Din hizmetleri personeli, hac-umre ve yurt dışı teşkilatı

Din hizmetleri personeli ve kariyer basamakları (md. 12)

• Vaizler cami, mescit ve diğer mekânlarda toplumu dinî konularda bilgilendirir; irşat, rehberlik, inceleme ve araştırma yapar. Basamaklar: vaiz, uzman vaiz, başvaiz.
• İmam-hatip ve müezzin-kayyımlar cami ve mescitlerde din hizmetlerini yürütür; Kur’an-ı Kerim öğretiminde görevlendirilebilir. İmam-hatiplik: imam-hatip, uzman imam-hatip, başimam-hatip; müezzin-kayyımlık: müezzin-kayyım ve başmüezzin.
• Kur’an kursu öğreticiliği: Kur’an kursu öğreticisi, uzman öğreticisi ve başöğreticisi.
• Basamaklarda yükselmede kıdem, eğitim, hizmet, bilimsel, sosyal ve kültürel faaliyetler, sicil puanları ve Başkanlıkça yapılacak sınav sonuçları esas alınır.
• Murakıp: il ve ilçe müftülüklerine bağlı olarak taşradaki hizmetlerin denetimiyle görevlidir; en az dört yıllık lisans düzeyinde dinî yüksek öğrenim mezunları arasından atanır.
• Boş vaiz, Kur’an kursu öğreticisi, imam-hatip ve müezzin-kayyım kadrolarına 657 sayılı Kanun md. 86 uyarınca açıktan vekil atanabilir; sınav usulü yönetmelikle düzenlenir.

Hac ve umre hizmetleri (md. 13)

• Hac ve umre seferlerini Başkanlık ve/veya Başkanlığın denetim ve gözetimi altında uluslararası seyahat hizmeti verme yetkisine sahip seyahat acentaları düzenler. Acentalara tahsis edilecek kontenjan oranını Cumhurbaşkanı belirler.
• Sözleşmeye uymayan acentaya fiilin ağırlığına göre uyarma, kınama, kontenjan kısıtlaması, süresiz veya 1–3 yıl organizasyondan men ve yetkililerinin başka acentada görevlendirilmemesi müeyyidesi Bakanlıklararası Hac ve Umre Kurulu kararıyla verilir.
• Acentalar zararların karşılanması için Başkanlığa teminat verir; hizmet bedelini belirlemeye ve teminatı indirmeye Bakanlıklararası Hac ve Umre Kurulu yetkilidir.
• Başkanlık gerektiğinde Türkiye Diyanet Vakfı ile işbirliği yapar; ücretler Vakıfça açılan Hac ve Umre Hesabına yatırılır. Harcamalar, Başkan veya görevlendireceği bir başkan yardımcısının başkanlığında Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürü, üç genel müdür ve bir hukuk müşavirinden oluşan Hac ve Umre Komisyonu kararlarıyla yapılır.
• Münhasıran Başkanlıkça yapılan hac-umre faaliyetleri kurumlar vergisinden muaf, işlemler harçtan, kâğıtlar damga vergisinden müstesnadır; bu paralar kamu kaynağı ve kamu geliri sayılmaz.
• İşlemler ve harcamalar her yıl hac mevsimi sonunda Başkanlık, Sayıştay ve gerektiğinde Cumhurbaşkanlığınca görevlendirilecek denetim elemanlarınca denetlenir.

Dinî Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi (md. 14)

Sermayeyi on katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkilidir. Gelirler mal ve hizmet satışı, sınav hizmetleri, bağış ve yardımlardan oluşur; bağış ve yardımlar tahsis edilen sermaye ile sınırlı olmaksızın sermayeye eklenir, şartlı bağışlar şart kılınan yere harcanır. İşletme kitabevleri açabilir, ithalat ve ihracat yapabilir.

Yetki devri (md. 15) ve Türkiye Diyanet Vakfı (md. 17)

Yöneticiler üst kademelere karşı sorumludur. Başkan ve üst düzey yöneticiler yetkilerinin bir kısmını sınırlarını açıkça belirtmek ve yazılı olmak şartıyla astlarına devredebilir; devir uygun araçlarla duyurulur. Başkanlık gerektiğinde Türkiye Diyanet Vakfı ile işbirliği yapar; bu Vakıf hakkında 5072 sayılı Kanun uygulanmaz. (Md. 16 ve 18 mülgadır.)

Yurt dışı teşkilatı (md. 18/A)

Yurt dışı teşkilatı müşavirlik ve ataşeliklerden oluşur. Yurt dışı sürekli görev süresi üç yıldır; hizmetin gerektirdiği hallerde Cumhurbaşkanının onayıyla bir yıla kadar uzatılabilir ve bu hüküm sonraki atamalarda da uygulanır. İlgili ülke vatandaşı veya süresiz oturma izni olan dinî yükseköğrenim mezunları Bakanlıklararası Ortak Kültür Komisyonunca mahallinde sözleşmeli istihdam edilebilir (Kanundaki “Maliye Bakanlığı” ibaresi bugün Hazine ve Maliye Bakanlığı olarak anlaşılır).

Sınavda dikkat

• Müezzin-kayyımlıkta uzman basamağı yoktur: müezzin-kayyım ve başmüezzin.
• Acentaya müeyyideyi Başkan değil Bakanlıklararası Hac ve Umre Kurulu verir; kontenjan oranını Cumhurbaşkanı belirler.
• Hac-umre paraları kamu geliri sayılmaz; denetimde Sayıştay da vardır.
• Yurt dışı görev süresi 3 yıl + Cumhurbaşkanı onayıyla en fazla 1 yıl uzatma.