Görev, kuruluş ve merkez teşkilatı

Kuruluş amacı ve bağlılık (md. 1)

633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığının Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanuna göre Diyanet İşleri Başkanlığı; İslam Dininin inançları, ibadet ve ahlak esasları ile ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek üzere Cumhurbaşkanlığına bağlı olarak kurulmuştur. Başkanlık ve Başkanlığın izin verdiği vakıf, kurum ve kuruluşlar dışında hiç kimse “Diyanet” kelimesini isim, unvan ve marka olarak kullanamaz.

Teşkilat yapısı (md. 2)

Başkanlık merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatından oluşur. Merkez teşkilatı Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde gösterilmiştir.

Başkan ve başkan yardımcıları (md. 3–4)

• Başkanlığın en üst amiri Diyanet İşleri Başkanıdır; Başkanlığı temsil eder, kaynakların etkin kullanımını sağlar, strateji, hedef ve performans kriterlerini belirler, ulusal ve uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapar, birimlere görev verir.
• Başkana karşı sorumlu olmak üzere en fazla beş başkan yardımcısı atanabilir.
• Başkan bulunmadığında Başkanın göstereceği başkan yardımcısı, Başkan kimseyi göstermemişse Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanı vekâlet eder.

Din İşleri Yüksek Kurulu (md. 5)

Başkanlığın dinî konularda en yüksek karar ve danışma organıdır; on altı üyeden oluşur. Başkan, Aday Tespit Kurulunca belirlenen yirmi dört adaydan on iki kişiyi ve ilahiyat fakültesi öğretim üyelerinden dört kişiyi üyeliğe atanmak üzere tespit eder.

• Görev süresi beş yıldır; yeni üye atanıncaya kadar süresi biten üyenin görevi devam eder.
• Üyelik boşalırsa kontenjanına göre otuz gün içinde yeni üye atanır; atanan üye, yerine atandığı üyenin süresini tamamlar.
• Kurul, üyeleri arasından gizli oyla ve üye tam sayısının salt çoğunluğuyla bir başkan ve bir başkan vekili seçer; üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve karar alır.
• Görevlerinden bazıları: dinî konularda karar vermek ve soruları cevaplandırmak, havale edilen eserlerin yayınlanıp yayınlanamayacağına karar vermek, Din Şûrası çalışmalarını yürütmek, resmî kurumlarca istenen dinî yayınları incelemek, namaz vakitleri ile dinî gün ve geceleri tespit ve ilan etmek, Kur’an-ı Kerim meali/tercümesi adıyla yapılan yayınları incelemek.
• Sakıncalı bulunan meal yayınları için Başkanlığın başvurusu üzerine yargı mercii toplatma, imha veya erişim engeli kararı verir; itiraz tefhim veya tebliğden itibaren iki hafta içindedir, itiraz üzerine verilen karar kesindir.
• Kurulun idari ve mali işleri Kurul Sekreterliğince yürütülür. Kurul uzman yardımcılığı yarışma sınavında iki defa başarısız olan bir daha bu sınava giremez; uzman yardımcısı en az üç yıl çalışıp yabancı dil belgesi ve tez şartını sağlayınca yeterlik sınavına girer.

Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu (md. 6)

Bir başkan ile on iki üyeden oluşur; görev süresi beş yıldır, süresi bitenler yeniden atanabilir. Başkan ve üyelerde Başkanlıkta en az üç yıl görev, dinî yüksek öğrenim, hafızlık ve aşere, takrib, tayyibe alanında yetkinlik ya da tefsir doktorası aranır. Kurul mushafları kontrol edip mühürler veya onaylar; onay ve mührü olmayan mushaf ve Kur’an-ı Kerim yayınları basılamaz ve yayımlanamaz. Basımcı ve yayımcılar her yayından imzalı ikişer adet gönderir. Toplatma kararına itiraz, toplatma ve erişim engelini durdurmaz.

Hizmet birimleri (md. 7) ve Diyanet Akademisi (md. 7/A)

• Din Hizmetleri GM: cami ve mescitleri ibadete açmak, manevi danışmanlık, vekâletle kurban organizasyonlarını denetlemek.
• Eğitim Hizmetleri GM: Kur’an kursları ve Kur’an eğitim merkezleri, yurt ve pansiyonlar.
• Hac ve Umre Hizmetleri GM, Dinî Yayınlar GM (radyo-televizyon yayını dahil), Dış İlişkiler GM (yurt dışı din hizmetleri, uluslararası şûra), İnsan Kaynakları GM, Yönetim Hizmetleri GM (bağışlar, teberrükat, sivil savunma), Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı, Hukuk Müşavirliği, Özel Kalem Müdürlüğü, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği.
• Merkezde kırk Başkanlık müşaviri ve kırk Başkanlık müftüsü atanabilir.
• Diyanet Akademisi dinî yüksek ihtisas merkezleri, dinî ihtisas merkezleri ve eğitim merkezlerinden oluşur; doğrudan Başkana bağlıdır; aday din görevlilerinin mesleki eğitimini ve hizmet içi eğitimi yürütür.

Sınavda dikkat

• Başkan yardımcısı sayısı en fazla beş; müşavir ve Başkanlık müftüsü sayısı kırkar.
• Din İşleri Yüksek Kurulu 16 üye (12 + 4); Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu 1 başkan + 12 üye. İkisinde de görev süresi beş yıl.
• Başkan vekil göstermezse vekâlet Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanına geçer.
• Mushaf onayı ve mühürlemesi Din İşleri Yüksek Kurulunun değil, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulunun görevidir.