Mesleğe kabul, mesleki eğitim ve atama

Konunun kapsamı

3201 sayılı Kanunun “mesleğe kabul ve tahsil” bölümündeki maddelerin önemli kısmı yürürlükten kaldırılmıştır (23, 24, 25, 27, 28–33, 34, 42, 43, 44–46, 48–49 ve 50. maddeler mülgadır). Bugün polis eğitim kurumlarına giriş ve polis meslek eğitim merkezleri Kanunun ek maddelerinde ve ayrı kanunlarda düzenlenir. Bu konuda yürürlükteki hükümler; üst meslek derecelerinde aranan öğrenim, sivil polisliğe ayırma ve staj, yurt dışına stajyer gönderme ve meslek dışından atama kurallarıdır.

Üst meslek derecelerinde öğrenim şartı (md. 26)

• Altıncı ve daha yukarıdaki meslek derecelerindeki memurların Hukuk veya Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunu olmaları şarttır.
• Ancak ihtisaslarından yararlanılacağı Bakanlıkça takdir edilen diğer yükseköğrenim mezunları ile Kanuna göre meslek içinde yükseköğrenim gördükleri kabul edilenler de bu derecelere atanabilir.
• Meslek içi yüksek öğrenim ve ihtisas kursunu başarıyla bitiren ve terfi için olumlu sicil alan başkomiser ve emniyet amirleri, emniyet teşkilatı kadroları içinde yükseköğrenim görmüş sayılır ve altıncı ile daha yukarı derecelere atanabilir.

Yurt dışına stajyer gönderme (md. 35)

Polis köpekleri ve kuşları gibi hayvanların yetiştirilme tarzlarını ve motorlu vasıtaları kullanma usullerini uygulamalı olarak öğrenmek için polis ve komiserlerden yabancı ülkelere stajyer gönderilebilir.

Sivil polisliğe ayırma ve staj (md. 36–39)

• İl emniyet müdürleri, il ve ilçe kadrolarında temel polis eğitimini başarıyla bitirmiş polislerden, kadronun izin verdiği ölçüde ve genel görevleri aksatmayacak şekilde yeterli sayıda memuru ayırarak sivil polislikte çalıştırabilir.
• Sivil polise ayrılan polisler en az altı ay, en çok bir yıl meslekte staj yapmak zorundadır.
• Bu süre içinde sivil sınıf için gereken nitelik ve şartları taşımadıkları anlaşılanlar üniformalı sınıfa iade edilir.
• Kadro içinde ortaokul ve daha yukarı öğrenim görmüş olanlar tercihen bu sınıfa ayrılır.
• Staj içinde ehliyet ve kabiliyet göstererek asli sivil sınıfa nakledilen polisler meslek içi eğitime gönderilir; bunu başarıyla bitirenler çıkış sırasına ve boş kadrolara göre sivil komiser yardımcılığına atanır (md. 37). Eğitimde başarı gösteremeyen sivil memurlar üniformalı sınıfa nakledilir (md. 39).

Geçiş hükümleri (md. 38, 40, 41)

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte görevde olup meslek eğitimini görmemiş polis ve komiserler kıdem sırasıyla tedricen eğitime gönderilir; eğitimi başaramayanlar dereceleriyle mesleğe iade edilir.

Meslek dışından atama (md. 47)

• Emniyet müfettişliğine, emniyet müfettiş muavinliğine ve sivil memurluklara (dedektif) meslek dışından herhangi bir kişinin atanması caizdir.
• Bir yıllık deneme (tecrübe) sonunda yeterlilikleri anlaşılırsa, bunlar memur haklarına sahip olarak bu görevlere asaleten atanabilir.

Bucak (nahiye) görevlileri (md. 51)

Bucak müdürlüklerinde çalıştırılan komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlerin aylıkları ile teçhizat ve elbise bedelleri Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden ödenir.

Sınavda dikkat

• Hukuk veya Siyasal Bilgiler mezuniyeti şartı altıncı ve daha yukarı meslek dereceleri içindir; istisnayı Bakanlık takdir eder.
• Sivil polis stajı: en az 6 ay – en çok 1 yıl; başarısızlar üniformalı sınıfa döner.
• Sivil polisliğe ayırma yetkisi il emniyet müdürlerine aittir.
• Meslek dışından atama yalnız müfettişlik, müfettiş muavinliği ve dedektiflik için öngörülmüştür; deneme süresi bir yıldır.
• Yurt dışına stajyer, polis ve komiserlerden gönderilir.