Yabancılar ve Uluslararası Korumaya İlişkin

Uyum (md. 96)

Genel Müdürlük, ülkenin ekonomik ve mali imkânları ölçüsünde; yabancı, başvuru sahibi ve statü sahibi kişilerin toplumla karşılıklı uyumlarını kolaylaştırmak ve Türkiye’de, yeniden yerleştirildikleri ülkede veya ülkelerine döndüklerinde sosyal hayatta üçüncü kişilerin aracılığı olmadan bağımsız hareket edebilmelerini sağlayacak bilgi ve beceriler kazandırmak amacıyla uyum faaliyetleri planlayabilir. Bunu yaparken kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, üniversiteler ve uluslararası kuruluşların öneri ve katkılarından faydalanır.

• Yabancılar ülkenin siyasi yapısı, dili, hukuki sistemi, kültürü ve tarihi ile hak ve yükümlülüklerinin temel düzeyde anlatıldığı kurslara katılabilir.
• Mal ve hizmetlerden yararlanma, eğitime ve ekonomik faaliyetlere erişim, temel sağlık hizmeti gibi konularda kurslar ve uzaktan eğitim yoluyla tanıtım faaliyetleri yaygınlaştırılır.

Davete uyma yükümlülüğü (md. 97)

Yabancılar, başvuru sahipleri ve statü sahipleri; girişi veya kalışı hakkında inceleme ihtiyacı, hakkında sınır dışı etme kararı alınma ihtimali ve Kanunun uygulanmasıyla ilgili işlemlerin bildirimi nedenleriyle valiliğe veya Genel Müdürlüğe davet edilebilir. Davete uyulmazsa veya uyulmayacağına dair ciddi şüphe varsa kişi davet edilmeksizin kolluk tarafından getirilebilir. Bu işlem idari gözetim olarak uygulanamaz ve bilgi alma süresi dört saati geçemez.

Taşıyıcıların yükümlülükleri (md. 98)

• Girişi veya transit geçişi reddedilen yabancıları geldikleri ya da kesin olarak kabul edilecekleri ülkeye geri götürmek,
• Gerekli görülen durumlarda refakatçilerin gidiş ve dönüşünü sağlamak,
• Taşıdıkları kişilerin belge ve izinlerini kontrol etmek,
• Kabul edilemeyen yolcunun taşınmasını engellemek için tedbir almak,
• Kabul edilemeyen yolcuların geri gönderilene kadar beslenme, konaklama ve acil sağlık giderlerini karşılamak,
• Kabul edilemeyen yolculara ilişkin bildirimleri yapmak.

Genel Müdürlük, taşıyıcılardan hareket öncesi, anı ve sonrasında tüm yolcu ve mürettebat bilgilerini isteyebilir.

Kişisel veriler, tebligat ve yetkili mahkeme (md. 99–101)

• Kişisel veriler Genel Müdürlükçe veya valiliklerce mevzuata ve uluslararası anlaşmalara uygun olarak alınır, korunur, saklanır ve kullanılır.
• Tebligat 7201 sayılı Tebligat Kanununa göre yapılır.
• Bir yerde birden fazla idare mahkemesi varsa davaların hangisinde görüleceğini Hâkimler ve Savcılar Kurulu belirler.

İdari para cezası (md. 102)

Diğer kanunlara göre daha ağır ceza gerektirmediği takdirde; yasa dışı giriş-çıkış veya teşebbüs, giriş yasağına rağmen girme, terke davet süresinde ayrılmama, idari gözetim ve geri gönderme işlemleri sırasında kaçma, taşıyıcı yükümlülüklerine uymama, alternatif yükümlülüklere uymama ve belgesiz yabancının girişine, seyahatine, barınmasına imkân sağlama ya da ona gayrimenkul kiralama fiillerine idari para cezası uygulanır. (Kanundaki TL tutarları yeniden değerleme nedeniyle her yıl değişir.)

• Gerçek kişilerce bir takvim yılı içinde tekrarı hâlinde cezalar yarı oranında artırılır.
• Ceza, Kanundaki diğer idari tedbirlerin uygulanmasına engel değildir.
• Cezalar valilik, Genel Müdürlük veya kolluk birimlerince uygulanır ve tebliğden itibaren otuz gün içinde ödenir.
• Belgesiz yabancıya barınma veya kiralama imkânı sağlayana ceza, tespit edilen her bir yabancı sayısınca verilir.

Sınavda dikkat

• Kolluk tarafından getirilme idari gözetim değildir; süre 4 saat.
• Yetkili idare mahkemesini belirleyen: HSK.
• Tekrar hâlinde artış yarı oranında; ödeme süresi 30 gün.
• Kurslara katılım yabancı için bir imkândır (“katılabilir”).