Gümrük Rejimleri

Beyan ve tescil (md. 58–64)

• Beyan yazılı, bilgisayar veri işleme tekniğiyle, sözlü veya rejime tabi tutma isteğini gösteren herhangi bir tasarrufla yapılabilir.
• Beyanname eşya gümrüğe sunulmuşsa tescil edilir; aksine hüküm yoksa rejim hükümlerinde esas tarih tescil tarihidir. Tescilli beyanname vergi ve cezalardan dolayı beyan sahibini taahhüt niteliğinde bağlar.
• Kazıntılı ve silintili beyanname kabul edilmez.
• Düzeltme; muayene bildiriminden, yanlışlığın tespitinden ve (md. 73 saklı) eşyanın tesliminden sonra yapılamaz. Tescilden sonra eşyadaki bozulma nedeniyle vergi indirimi yapılmaz.

Muayene ve teslim (md. 65–70)

• Muayene yapılmışsa muayene sonuçları, yapılmamışsa beyanname bilgileri esas alınır. Gümrük müfettişleri, kontrolörler ve idare amirleri ikinci muayeneyi her zaman yapabilir.
• Tahlilden arta kalan numune sonuç bildiriminden itibaren bir ay içinde alınmazsa gümrüğe terk edilmiş sayılır.
• Tek kalemli eşyada kısmi muayene sonucu tümüne uygulanır; çok kalemlide bir kalemin eksiği diğerinin fazlasına mahsup edilemez.
• Yükümlülük doğuran tescilde vergiler ödenmedikçe veya teminata bağlanmadıkça eşya teslim edilmez (kısmi muafiyetli geçici ithalat hariç).
• Antrepodaki eşya için verilen beyannamenin işlemleri tescilden itibaren otuz gün içinde bitirilmelidir.

Serbest dolaşıma giriş (md. 74–78)

Ticaret politikası önlemleri uygulanır, işlemler tamamlanır ve vergiler tahsil edilir. Tescilden sonra ama ödeme veya teminattan önce oran düşerse beyan sahibi lehe oranı isteyebilir (tarımsal mali yükler hariç). Farklı pozisyonlardaki eşyaya talep üzerine en yüksek oranlı pozisyon uygulanabilir.

Ortak hükümler (md. 79–83)

Ekonomik etkili rejimler: antrepo, dahilde işleme, gümrük kontrolü altında işleme, geçici ithalat, hariçte işleme. Dahilde ve hariçte işlemenin usul ve esaslarını Cumhurbaşkanı belirler. Şartlı muafiyet teminat şartına bağlıdır.

Transit (md. 84–92)

Eşyanın gümrük gözetiminde bölge içinde bir noktadan diğerine taşınmasıdır. Teminat zorunludur; hava, boru hattı, demiryolu ve deniz taşımalarında kural olarak aranmaz. Eşya, şüphe veya ihbar hariç varış idaresine kadar muayene edilmez. Mücbir sebeple telef veya kayıp kanıtlanırsa vergi aranmaz.

Antrepo (md. 93–107)

Genel antrepoyu herkes, özel antrepoyu yalnız işletici kullanır. İşletme izni yalnız Türkiye'de yerleşik kişilere verilir. Kalış süresi sınırsızdır. Fuar ve sergiye konulan, vergiden muaf ya da ihraç için konulan eşyada teminat aranmaz.

İşleme rejimleri ve geçici ithalat (md. 108–143)

• Dahilde işleme: şartlı muafiyet (teminat) veya geri ödeme sistemi.
• Gümrük kontrolü altında işleme: elde edilen ürün işlenmiş ürün olarak vergilendirilir.
• Geçici ithalat: azami süre yirmi dört ay; kısmi muafiyette her ay için vergilerin %3'ü alınır, ay kesri tam ay sayılır.
• Hariçte işleme: garanti nedeniyle bedelsiz tamir kanıtlanırsa tam muafiyet; standart değişimde ikame ürün önceden ithal edilmişse geçici ihracat eşyası iki ay içinde ihraç edilir.

İhracat (md. 150–151)

Eşya, tescildeki durumunu koruyarak bölgeyi terk ederse fiilen ihraç edilmiş sayılır.

Sınavda dikkat

• Antrepo kalış süresi sınırsız, geçici ithalat azami 24 ay.
• Kısmi muafiyet: aylık %3.
• Transitte hava, boru hattı, demiryolu ve deniz taşımalarında kural olarak teminat aranmaz.
• Numune 1 ay, antrepodaki beyanname 30 gün, standart değişim 2 ay.