Vergilerin Geri Verilmesi veya Kaldırılması

Kavramlar (md. 210)

• Geri verme: Ödenmiş gümrük vergilerinin tamamen veya kısmen geri ödenmesidir.
• Kaldırma: Henüz ödenmemiş vergilerin tamamen veya kısmen alınmamasına karar verilmesidir.

Geri verme ve kaldırma hükümleri, Kanun kapsamında uygulanan para cezaları için de uygulanır.

Kanunen ödenmemesi gereken vergiler (md. 211)

Kanunen ödenmemesi gerektiği halde ödenen vergiler geri verilir; tahakkuk ettirilmemesi gerektiği halde tahakkuk ettirilenler kaldırılır. Ancak vergi, ilgilinin kasten yaptığı tahrifat veya ticaret politikası önlemlerine tabi eşyanın kıymetinin yükümlünün kendi beyanıyla artırılması sonucu ödenmiş veya tahakkuk ettirilmişse talep kabul edilmez. İade için vergilerin tebliğinden sonra ilgilinin üç yıl içinde idareye başvurması gerekir. Denetimde bu hallerden biri tespit edilirse aynı süre içinde işlem doğrudan yapılır. Süre mücbir sebep veya beklenmeyen hallerde uzatılabilir.

Beyanname iptali (md. 212)

Beyannameye dayanılarak ödenen vergiler, beyannamenin iptali üzerine ilgilinin talebiyle geri verilir. Talep, beyannamenin iptali için öngörülen başvuru süreleri içinde yapılmalıdır.

Kusurlu veya sözleşmeye aykırı eşya (md. 213)

• Tescil tarihi itibarıyla kusurlu veya sözleşmeye aykırı olduğu için ithalatçının kabul etmediği eşyanın vergileri geri verilir veya kaldırılır. Teslimden önce hasar gören eşya da kusurlu sayılır.
• Şartlar: tespit için gerekli ilk kullanım dışında kullanılmamış olması ve Gümrük Bölgesi dışına ihraç edilmesi. İhraç yerine talep üzerine imha, yeniden ihraç amacıyla transit veya antrepo rejimi ya da serbest bölgeye konulmaya izin verilebilir; bu eşya serbest dolaşımda olmayan eşya sayılır.
• Beyandan önce denenmek üzere teslim edilen eşyada, kusurun deneme sırasında anlaşılamadığı kanıtlanmadıkça iade yapılmaz.
• Başvuru süresi tebliğden itibaren bir yıl; mücbir sebepte süre Ticaret Bakanlığınca uzatılır.

Diğer haller, alt sınır, faiz (md. 214-217)

• Md. 211-213 dışında, uluslararası anlaşmalar çerçevesinde Cumhurbaşkanınca belirlenen hallerde de iade/kaldırma yapılır; başvuru tebliğden itibaren bir yıl içinde; mücbir sebepte sürenin aşılmasına Bakanlık izin verir.
• İade veya kaldırmaya tabi olmayacak vergi miktarı Cumhurbaşkanı Kararıyla belirlenir (md. 215).
• Geri verme kararı tebliğden itibaren dört ay içinde uygulanmazsa ilgilinin talebiyle kanuni faiz oranında faiz ödenir (md. 216/2).
• Hatalı iade veya kaldırmada vergiler ve ödenen faizler yeniden tahsil edilir; tebliğden itibaren on beş gün içinde ödenmeyenler için 6183 s. Kanun uygulanır (md. 217).

Sınavda dikkat

• Md. 211'de süre üç yıl, md. 213 ve 214'te bir yıldır.
• Kasıtlı tahrifat veya kendi beyanıyla artırılan kıymette iade yapılmaz.
• Faiz için eşik dört ay, oran kanuni faizdir.
• Geri verme ödenmiş, kaldırma ödenmemiş vergi içindir.