Aile Masrafı

Aile masrafının miktarı (md. 44)

Aile masrafı, aile fertlerinden her biri için, memur veya hizmetlinin Harcırah Kanunu'na göre hak ettiği taşıt ücreti ile gündeliklerinden oluşur. Başka bir deyişle aile ferdi, yolculukta memurun kendisi için hesaplanan taşıt ücreti ve gündelik kadar aile masrafı alır.

İstisna: Özel taşıt kiralanması suretiyle gidilmesi zorunlu olan yerlere memur veya hizmetli ile birlikte seyahat eden aile fertleri için ayrıca taşıt ücreti ödenmez; çünkü kiralanan taşıtın bedeli zaten ödenmektedir.

Aile fertleri kimlerdir? (md. 3)

Harcırahı gerektiren olay sırasında memurun evlilik bağıyla bağlı olduğu eşi, bakmakla yükümlü olduğu usul ve füruu (üstsoy ve altsoy) ile erkek ve kız kardeşleri aile fertleridir. Aile ferdi sayılmak için olayın gerçekleştiği andaki durum esas alınır.

Aile masrafı hangi hâllerde verilir?

• Sürekli göreve naklen atanma hâlinde yol masrafı, yevmiye ve yer değiştirme masrafıyla birlikte aile masrafı da verilir (md. 10).
• Yurt içinde sürekli görevle atanıp yolda veya işe başlamadan ölen memurun ailesine, aileyi birlikte götürmüşse ölüm yerinden, götürmemişse bulundukları yerden itibaren harcırah verilir (md. 13).
• Aile ile oturulması yasak bölgelere ilişkin hâllerde ve harp veya olağanüstü hâl nedeniyle görev yerini terk eden memurun ailesiyle birlikte gitmesinde aile masrafı ile yer değiştirme masrafı verilir (md. 16, md. 22).

Aile masrafının verilmediği veya sınırlandığı hâller

• 33 üncü maddenin (b) fıkrasındaki müfettiş ve benzerlerinin görev seyahatlerinde aile fertleri için harcırah verilmez; mıntıkası değiştirilenlere ise aile ve yer değiştirme masrafı verilir (md. 24).
• Başka yerde bırakılan aile: Memur ailesini yeni görev yerine götürmeyip ikamet amacıyla topluca başka bir yere gönderirse, aileye yeni memuriyet mahalline kadar hesaplanacak harcırahı aşmamak ve daha sonra bu mahalle getirilmelerinde bir şey verilmemek şartıyla o yere kadar harcırah verilir (md. 25).

Ödeme ve beyan (md. 59)

• Harcırah, memurun gidişinde ve ailenin nakli sırasında peşin verilir; tam miktar önceden belirlenemiyorsa yetecek kadar avans verilir.
• Aile için harcırah verilmesinde ilgililerin vereceği beyan kâğıtları esas tutulur.
• Aile memurdan önce veya sonra hareket etmiş ve avans almışsa, bir aylık beyanname süresi; aile önce gitmişse memurun yeni görev yerine varış tarihinden, sonra gitmişse ailenin memurun yanına varış tarihinden itibaren hesaplanır.

Sınavda dikkat

• Aile masrafı = her aile ferdi için memurun hak ettiği taşıt ücreti + gündelik.
• Kiralık özel taşıtla birlikte gidilen yerlerde aile fertlerine ayrıca taşıt ücreti yoktur.
• Kardeşler de aile ferdidir; tanım olay anındaki duruma göre yapılır.
• Müfettişlerin görev seyahatlerinde aile harcırahı yoktur.
• Aile harcırahında beyan kâğıdı esastır.