Devlet Borçlarının Bütçeleştirilmesi

Bütçe dışı izleme (md. 14/1)

Kanun metnindeki "Müsteşarlık" bugün Hazine ve Maliye Bakanlığı, "Maliye Bakanı" ise Hazine ve Maliye Bakanıdır. Malî yıl içinde ödenecek Devlet iç ve dış borç anapara ödemeleri ile borçlanma tutarlarını, kısa vadeli para piyasası borçlanmalarını, borç verme tutarlarını, ikraz anapara tahsilatlarını, türev ürün ve para piyasası teminatlarını ve kira sertifikası (7/A) kapsamındaki aktarım ve geri ödemeleri bütçe dışında özel hesaplarda izlemeye Bakan yetkilidir.

Faiz ve giderlerin bütçeleştirilmesi (md. 14/2)

• Borçlardan doğan iç ve dış borç faizleri, iskonto giderleri, genel giderler, teminat faizleri ve para piyasası borçlanma faizleri bütçeye yeterli miktarda konulacak ödeneklerle karşılanır.
• Bu tertiplere başlangıç ödeneklerinin yüzde beşine kadar ödenek eklenebilir.
• Bu ödeneklerden bütçenin diğer kalemlerine hiçbir şekilde aktarma yapılamaz.

Bilgi verme yükümlülüğü ve proje kredileri

• Kullanıcı ve borçlu kamu kuruluşları, aracı kuruluşlar, bankalar ve diğer finansal kuruluşlar istenen bilgileri Bakanlığa vermekle yükümlüdür (md. 14/4).
• Proje kredilerinden kullanılacak tutarlar için yıl bütçesinde yeterli ödenek tahsis edilir; proje kredisi olarak kullanılacak her imkânın kullanımdan önce bütçeleştirilmesi esastır.
• Dış proje kredisi kullanımlarında Bakanlığın sorumluluğu yalnızca dış borç kaydı ve bunun muhasebeleştirilmesidir; kullanımların usulüne uygunluğu dahil sorumluluk kullanıcı kuruluşlara aittir.
• Tüm dış finansman kullanımları dış borç kaydı için Bakanlığa bildirilir. Dış borcun tahsisi yoluyla kullandırılan imkânların borç servisi Bakanlıkça yapılır.
• Risk hesabına yapılanlar hariç, ikraz ve ikrazen ihraç edilen senetler için ödenen anapara dışındaki taksitler ile gecikme faiz ve cezaları bütçeye gelir kaydolunur.

Raporlama

• Devlet borcu ve Hazine garantilerinin uygulama sonuçları, kesin hesap cetveliyle birlikte Hazine genel hesabına dahil edilmek üzere gönderilir.
• Kamu Borç Yönetimi Raporu üçer aylık dönemler itibarıyla, Plan ve Bütçe Komisyonuna havale edilmek üzere TBMM Başkanlığına ve ilgili diğer mercilere gönderilir.
• Bakan, Plan ve Bütçe Komisyonunu özel gündemli toplantıyla yılda bir defadan az olmamak üzere bilgilendirir; Komisyon gerekirse ilave toplantı talep edebilir.

İdari para cezaları (md. 14/A)

• İzin alınmaması, ikraz veya garanti ücretinin talep edilen sürede ödenmemesi, müteselsil sorumluluğa uyulmaması, bilgi ve belge verilmemesi, Dış Borç Ödeme Hesabı esaslarına uyulmaması gibi hâllerde yükümlülüğü yerine getirmeyen kişilere idari para cezası uygulanır.
• Fiillerin üç yıl içinde tekrarında ceza iki katı, aynı süre içinde ikinci ve müteakip tekrarında üç katı artırılarak uygulanır.
• Ceza, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir.

Sınavda dikkat

• Anapara ödemeleri ve borçlanmalar bütçe dışı izlenir; faizler bütçeden ödenir.
• Faiz ödeneklerine %5'e kadar ekleme; başka kaleme aktarma yasak.
• Kamu Borç Yönetimi Raporu üç ayda bir; Komisyon bilgilendirmesi yılda en az bir.