Hazine Alacakları

Borç verilmesi (md. 10)

Kanun metnindeki "Müsteşarlık" bugün Hazine ve Maliye Bakanlığıdır.

• Türkiye Cumhuriyeti adına yabancı ülkelere, bunların kuruluşlarına, uluslararası kuruluşlara ve uluslararası yardım konsorsiyumlarına borç vermeye, şartlarını belirlemeye, yeniden yapılandırmaya ve temsilci tayinine Cumhurbaşkanı yetkilidir. Tutarlar Bakanlık bütçesindeki ödenekten karşılanır; müzakereleri Bakanlık yürütür. Anlaşmalar imza tarihi itibarıyla Cumhurbaşkanı kararı ile yürürlüğe girer.
• Türk Eximbank: Yüksek Danışma ve Kredileri Yönlendirme Kurulunca belirlenen Ülke Limitleri Listesi Cumhurbaşkanınca onaylanır. Listedeki ülkelere iki yıl ve daha uzun vadeli resmi destekli ihracat kredileri ile sigorta desteğinin esaslarını Bakan düzenler; Bakan bu yetkisini Cumhurbaşkanınca belirlenecek limitler içinde Eximbank Yönetim Kuruluna devredebilir.
• Özel önem arz eden ülkelere tavizli kredi açılması için Cumhurbaşkanınca Eximbank'a görev verilebilir; bankanın gelir kayıpları Hazinece karşılanır. Politik riskler nedeniyle doğabilecek zararlar da Hazinece karşılanır.
• Eximbank alacaklarının üç yıl veya daha uzun vadeli yeniden yapılandırma anlaşmaları Cumhurbaşkanınca onaylanır; üç yıldan kısa yapılandırmaların esaslarını Bakan düzenler.

Hazine alacaklarının tahsili ve idaresi (md. 11)

• İkrazen kullandırılan kredilerden ve ikrazen ihraç edilen senetlerden vadesinde ödenmeyenler, garanti üstlenmeleri ve yabancı ülkelere verilen borçlardan doğan alacakların şartlarının belirlenmesi, tahsili ve her türlü finansal teknikle idaresine Bakan yetkilidir.
• Bu alacaklar ödenmezse 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun uygulanır; vadesinde ödenmeyen Hazine alacaklarına 6183'e göre gecikme zammı uygulanır.
• Md. 8/5'teki müteselsil sorumluluk dış borcun ikrazında da geçerlidir.
• Kuruluşların hesap, bilgi ve belgelerini denetlemeye Bakanlık yetkilidir; anlaşmalardaki bağımsız denetim görevini Hazine Kontrolörleri Kurulu da yerine getirir.
• Belediye projeleri için garantili veya ikrazen kullandırılan krediler ile garantili tahvil ihraçlarında, proje uygulayıcısının yetkili organı kararıyla Dış Borç Ödeme Hesabı oluşturulur (doğal afet istisnaları hariç). Bu karar kesindir; yönetim değişikliğiyle iptal edilemez veya gelirleri azaltacak şekilde değiştirilemez.
• Türk Eximbank tarafından verilen krediler Hazine alacağı kapsamında takip edilmez.
• Diğer Hazine alacaklarının kayıt esaslarını Bakanlık belirler.

Sınavda dikkat

• Borç vermek: Cumhurbaşkanı; alacakların tahsil ve idaresi: Bakan.
• Tahsilde 6183 ve gecikme zammı.
• Eximbank yapılandırması: 3 yıl ve üzeri Cumhurbaşkanı, 3 yıldan kısa Bakan.
• Dış Borç Ödeme Hesabı kararı kesindir.