Hazine Garantileri ve Borç Üstlenimi

Hazine garantileri (md. 8)

Kanun metnindeki "Müsteşarlık" bugün Hazine ve Maliye Bakanlığıdır.

• Garantilere ilişkin hazırlık, temas ve müzakereler Bakanlık tarafından yürütülür ve sonuçlandırılır.
• Garanti anlaşmaları ve değişiklikleri, aksine hüküm yoksa imzalandıkları tarih itibarıyla yürürlüğe girer.
• Garanti ücreti: Lehine garanti verilen taraftan her garanti için bir defaya mahsus, garanti edilen tutarın yüzde birine kadar alınır; Bakan oranı beş katına kadar artırabilir.
• Garanti ücretinin belirlenmesi, riskin sınırlandırılması, bilgilerin kamuoyuna açıklanması gibi esaslar Bakanlıkça hazırlanan yönetmelikle belirlenir.
• Müteselsil sorumluluk: İl özel idareleri, büyükşehir belediyeleri ve belediyeler; bağlı kuruluşları ile sermayesinin yarıdan fazlasına sahip oldukları şirketlerin Hazine garantili dış finansmanından doğan yükümlülüklerden müteselsilen sorumludur. Borçlu kuruluş idari değişikliklerden bağımsız olarak borcun ödenmesinden sorumludur.
• Kredi borçlusu kuruluşlar geri ödeme tutarını yılı bütçelerinde öncelikli olarak ayırmakla mükelleftir.
• Ödemede aksamaya sebebiyet verenlere zarar ölçüsünde rücu olunur.
• Hazine, yurt içi piyasalardan yapılacak borçlanmalarda garanti veya kefalet veremez.
• Garantiler kısmen veya tamamen verilebilir.
• İzin: Kamu mevduat bankaları, özel yatırım ve kalkınma bankaları, Türkiye Varlık Fonu ve ilgili şirketleri hariç, kapsamdaki kuruluşların her türlü dış imkânı ile diğer kuruluşlar lehine verecekleri garantiler Bakanlığın iznine tabidir. Kamu yatırım ve kalkınma bankalarının bir yıl ve daha kısa vadeli dış imkânı izne tabi değildir. İzin, Hazine garantisi anlamına gelmez.

Borç üstlenimi (md. 8/A)

• Genel ve özel bütçeli idarelerin yap-işlet-devret modeliyle gerçekleştirilecek, tutarı asgari bir milyar TL öngörülen projeleri ile Sağlık Bakanlığı (KÖİ) ve Milli Eğitim Bakanlığının yap-kirala-devret modeliyle gerçekleştirilecek, asgari beş yüz milyon TL öngörülen projelerinde, sözleşmenin süresinden önce feshedilerek tesisin devralınması hâlinde yurt dışı finansmandan doğan malî yükümlülüklerin Bakanlıkça üstlenilmesine Cumhurbaşkanı karar verir.
• Üstlenim anlaşmaları, aksi kararlaştırılmadıysa imza tarihinde yürürlüğe girer. İhale şartnamesi yayımlanmadan ve sözleşme imzalanmadan önce Bakanlığın uygun görüşü alınır.
• Taahhüt kısmen veya tamamen verilebilir; yıllık limit Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile belirlenir, Cumhurbaşkanı bir katına kadar artırabilir.
• Üstlenim tutarları Devlet dış borcu olarak kaydedilir ancak md. 5/1'deki borçlanma limitine dahil edilmez. Vadesinde ödenmeyen alacaklara 6183 sayılı Kanun uygulanır.

Sınavda dikkat

• Garanti ücreti %1'e kadar, bir defa, Bakan 5 katına çıkarabilir.
• Yurt içi borçlanmaya Hazine garanti ve kefalet veremez.
• YİD 1 milyar TL / YKD 500 milyon TL; karar Cumhurbaşkanının.