Limit

Borçlanma limiti (md. 5/1)

4749 sayılı Kanuna göre malî yıl içinde, Kanunun 1. maddesindeki ilkeler ve malî sürdürülebilirlik dikkate alınarak, yılı bütçe kanununda belirtilen başlangıç ödenekleri toplamı ile tahmin edilen gelirler arasındaki fark kadar net borç kullanımı yapılabilir. Yani borçlanma limiti, bütçe açığına göre belirlenir.

Hatırlatma: Net borç kullanımı, yıl içinde yapılan iç ve dış borçlanmalardan yıl içinde vadesi gelen anapara ödemelerinin düşülmesiyle bulunan tutardır (md. 3).

Limitin değiştirilmesi ve artırılması (md. 5/2)

• Kural: Borçlanma limiti değiştirilemez.
• Ancak borç yönetiminin ihtiyaçları ve gelişimi dikkate alınarak limit yıl içinde en fazla yüzde beş oranında artırılabilir.
• Bu miktar da yetmezse ilave yüzde beş oranında bir tutar, ancak Cumhurbaşkanı kararı ile artırılabilir.
• Bütçenin denk olması durumunda da borçlanma, anapara ödemesinin en fazla yüzde beşine kadar artırılabilir.

Böylece kademeli bir yapı ortaya çıkar: önce %5, ardından Cumhurbaşkanı kararıyla ilave %5. Bütçe denk olduğunda ölçü, bütçe açığı değil anapara ödemesidir.

Özel tertip senetler (md. 5/3)

• Vadesinde nakden ödenenler hariç, çeşitli kanunlara dayanılarak ikrazen ihraç olunan özel tertip Devlet iç borçlanma senetleri limitin hesaplanmasında dikkate alınmaz.
• Malî yıl içinde ikrazen ihraç edilecek özel tertip senetlerin limiti her yıl bütçe kanunlarıyla belirlenir.

Garantili imkân ve ikraz limiti (md. 5/4)

Malî yıl içinde sağlanacak garantili imkân (Hazine garantileri) ve dış borcun ikrazı limiti yılı bütçe kanunuyla belirlenir.

Diğer hükümlerle ilişki

• Bakanlıkça (Kanun metninde Müsteşarlıkça) gerçekleştirilen borç üstlenimi tutarları Devlet dış borcu olarak kaydedilir ancak md. 5/1'deki limite dahil edilmez (md. 8/A).
• Borç üstleniminin limiti Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile belirlenir ve Cumhurbaşkanınca bir katına kadar artırılabilir (md. 8/A).

Sınavda dikkat

• Limit = başlangıç ödenekleri toplamı − tahmin edilen gelirler (bütçe açığı kadar net borç kullanımı).
• Artış: %5 (kendiliğinden) + ilave %5 (Cumhurbaşkanı kararı); denk bütçede anaparanın %5'i.
• İkrazen ihraç edilen özel tertip senetler limite dahil edilmez (vadesinde nakden ödenenler hariç).
• Garantili imkân ve ikraz limiti bütçe kanunuyla belirlenir.