Hususi hükümler: maaş haczi, kanun yolları ve son maddeler

Maaş ve ücret haczi (md. 355-357)

• Kamu veya özel kuruluşlarda çalışan borçlunun maaş ve ücretinden kesinti için icra dairesinin tebligatını alan kanuni muhataplar, haczin uygulandığını ve borçlunun maaş-ücret miktarını en geç bir hafta içinde bildirmek ve borç bitene kadar haczedilen miktarı kesip hemen icra dairesine göndermek zorundadır.
• Maaşta değişiklik, başka birimden maaş alma veya görevin sona ermesi de derhal icra dairesine bildirilir.
• Bu yükümlülüğe uymayanların kesmedikleri veya göndermedikleri para, ayrıca mahkeme hükmü gerekmeden icra dairesince kendi maaşlarından veya mallarından alınır; bunların borçluya rücu hakkı vardır.
• İcra dairesinin tebliğ ve emirlerini makul sebep olmadan yerine getirmeyenler hakkında Cumhuriyet savcılığınca doğrudan takibat yapılır.

Diğer hususi hükümler (md. 358-362/a, 367)

• Haczedilip kendisine bırakılan malları üçüncü kişi istendiğinde önceki durumuyla iade etmek zorundadır; kusursuz telefi ispat edemezse belirlenmiş değer hükme gerek olmadan tazmin ettirilir; buna karşı md. 16'daki sürede şikâyet yoluna gidilebilir.
• İcra müdürleri her daire ve makamla doğrudan yazışabilir. Başka yerdeki haczedilen mallar istinabe yoluyla satılır.
• Fazla tahsil edilip verilen veya yanlışlıkla ödenen para, ayrıca hükme gerek olmadan geri alınır.
• İcra veznesine yatırılan veya muhafaza edilen para ve eşya için on yıl içinde başvurulmazsa talep hakkı Hazine lehine düşer.
• Özel okullar ile özel öğrenci yurtlarının taşınır ve taşınmaz malları, 6183 sayılı Kanuna göre yapılan takipler hariç, içinde bulunulan eğitim-öğretim yılı sonunda haczedilir.
• Gerçek ve tüzel her kişi, icra ve iflas dairelerinin borçlunun mevcuduna dair istediği bilgileri derhal vermek ve istenirse malları teslim etmek zorundadır.

Kanun yolları (md. 363-366)

• İcra mahkemesinin belirli kesin kararları dışındaki kararlarına karşı, Kanunda öngörülen parasal sınırı aşan işlerde istinaf yoluna gidilebilir; süre tebliğden itibaren iki haftadır. Kesin kararlar arasında vekâlet ücreti hesabı, yediemin ücreti, kıymet takdirine şikâyet, ihale teminatı, satışın durdurulması ve iflas idaresinin oluşturulmasına ilişkin kararlar sayılmıştır.
• İstinaf ve temyiz yoluna başvurmak satıştan başka icra işlemlerini durdurmaz. Kötü niyetli başvurularda HMK'nın (metindeki eski atıfla HUMK) ilgili hükmü uygulanır.
• BAM kararlarına karşı parasal sınırı aşan nihai kararlarda iki hafta içinde temyiz yoluna gidilir. Parasal sınırlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılır; şikâyet veya davanın açıldığı tarihteki miktar esas alınır.
• Süresi geçmiş veya kanun yolu kapalı kararlara yönelik istinaf dilekçesini icra mahkemesi reddeder.
• İstinaf ve temyiz incelemeleri on beş gün içinde karara bağlanır. Yargıtay kararlarına karşı direnme kararı verilebilir; direnme kararları Hukuk Genel Kurulunda acele işlerden sayılır.

Ek ve geçici maddeler

• Kanuna göre görevlendirilecek bilirkişiler, bilirkişilik bölge kurullarının listelerinden seçilir (Ek 3).
• “İcra memuru” unvanı icra müdürü, “icra memur yardımcısı” icra müdür yardımcısı, “iflas memuru” iflas müdürü olarak değiştirilmiştir (Geçici 2).
• “İcra tetkik mercii”, “tetkik mercii” ve “mercii” ibareleri icra mahkemesi, mercii hâkimi ibareleri icra hâkimi olarak değiştirilmiştir; diğer mevzuattaki atıflar da icra mahkemesine yapılmış sayılır (Geçici 6). Bu nedenle bugün doğru terim “icra mahkemesi”dir.
• Kanun 4 Eylül 1932 tarihinde yürürlüğe girmiştir (md. 369).

Sınavda dikkat

• Maaş haczinde bildirim süresi bir hafta.
• Emanet para ve eşyada on yıl sonra hak Hazineye geçer.
• İstinaf iki hafta; satış dışında icrayı durdurmaz.
• “Tetkik mercii” eski ad, bugün icra mahkemesi.