Paraların paylaştırılması ve sıra cetveli

Paylaştırma (md. 138-139)

• Haczedilen mallar tamamen satılınca bedelleri ilgililere paylarına göre dağıtılır; bir kısmı satıldığında gerekirse avans olarak dağıtım yapılabilir.
• Haciz, paraya çevirme ve paylaştırma gibi bütün alacaklıları ilgilendiren masraflar önce satış tutarından alınır; kalan para takip masrafları ve işlemiş faizler dâhil alacaklar oranında paylaştırılır.
• Vekil aracılığıyla yapılan takiplerde vekâlet ücreti, alacaklı ile borçlu arasındaki sözleşmeye bakılmaksızın icra müdürünce avukatlık ücret tarifesine göre hesaplanır ve takip masraflarına dâhildir.
• Geçici hacizler için ayrılan paylar durum anlaşılıncaya kadar bankaya yatırılır.
• Satış tutarı yetmezse icra müdürü kendiliğinden tamamlama hacizleri yapar; yeni haczedilen mallar ayrıca satış talebine gerek olmadan çabuk satılır.

Sıra cetveli (md. 140-142/a)

• Satış tutarı bütün alacakları ödemeye yetmezse icra dairesi sıra cetveli düzenler. Alacaklılar, iflasta girecekleri sıraya (md. 206) göre yerleştirilir; ancak ilk üç sıraya kayıt için geçerli tarih haciz talebi tarihidir.
• Cetvelin bir sureti ilgililere tebliğ edilir.
• Her alacaklı tebliğden itibaren yedi gün içinde, takibin yapıldığı yer mahkemesinde ilgililer aleyhine dava açarak cetvele itiraz edebilir; dava basit yargılama usulüyle görülür.
• İtiraz alacağın esasına ve miktarına değil, yalnız sıraya ilişkinse şikâyet yoluyla icra mahkemesine yapılır.
• Cetvelde hak sahibi görünen alacaklı, bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubunu ibraz ederek payını hemen tahsil edebilir; mektupta iade gerekirse faiziyle ödeme taahhüdü bulunmalıdır.

Aciz vesikası (md. 143)

• Alacağını tamamen alamayan alacaklıya kalan miktar için hemen aciz vesikası düzenlenir; bir sureti borçluya verilir; harç ve vergiye tabi değildir. Bir nüsha, il merkezlerinde Bakanlıkça belirlenen icra dairesindeki aleni özel sicile kaydedilir.
• Aciz vesikası (ve md. 105'teki haciz tutanağı) borç ikrarını içeren senet niteliğindedir ve alacaklıya iptal davası (md. 277) açma hakkı verir.
• Alacaklı vesikayı aldığı tarihten itibaren bir yıl içinde takibe girişirse yeniden ödeme emri tebliğine gerek yoktur.
• Aciz vesikasında yazılı alacak için faiz istenemez; kefiller ve müşterek borçlular bu miktar için ödedikleri faizden dolayı borçluya rücu edemez.
• Borç, borçluya karşı vesikanın düzenlenmesinden itibaren yirmi yılda zamanaşımına uğrar; mirasçılar ise mirasın açılmasından itibaren bir yıl içinde alacak aranmamışsa zamanaşımını ileri sürebilir.
• Borçlu borcunu işlemiş faiziyle her zaman ödeyerek vesikayı sicilden terkin ettirebilir; takip batıl, iptal veya geri alınmışsa da terkin yapılır.

Senedin iadesi (md. 144-144/a)

Alacağı tamamen ödenen alacaklının senedi borçluya verilir; kısmen ödenmişse senet üzerine kalan miktar yazılır. Taşınmazı paraya çeviren icra dairesi, irtifak ve rehin kayıtlarının tapudan terkinini de yaptırır. Paylaştırma hükümleri gemilerin satışında da uygulanır.

Sınavda dikkat

• Sıra cetveline itiraz süresi yedi gün; esasa ilişkin itiraz dava, sıraya ilişkin itiraz şikâyet yoluyla.
• İlk üç sıra için esas tarih haciz talebi tarihidir.
• Aciz vesikası: bir yıl içinde yeni ödeme emri gerekmez, faiz işlemez, yirmi yıllık zamanaşımı.
• Vekâlet ücreti sözleşmeye göre değil, tarifeye göre belirlenir.