Koşullu Salıverilme, Mükerrirlere Özgü İnfaz Rejimi ve Denetimli Serbestlik Tedbiri

Koşullu salıverilmenin şartı ve süreleri (md. 107)

Koşullu salıverilmeden yararlanmak için kurumdaki infaz süresinin iyi hâlli geçirilmesi gerekir. Kurumda çekilmesi gereken süreler:

• Ağırlaştırılmış müebbet: otuz yıl; müebbet: yirmidört yıl; süreli hapis: cezanın yarısı.
• Üçte iki uygulananlar (süreli hapiste): kasten öldürme (TCK 81-83), neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama (87/2-d), işkence ve eziyet, cinsel saldırı, reşit olmayanla cinsel ilişki ve cinsel taciz (belirtilen fıkralar hariç), özel hayata karşı suçlar, Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk; cinsel dokunulmazlık ve uyuşturucu ticaretinden mahkûm çocuklar; örgüt ve terör suçlarından mahkûm çocuklar ile MİT Kanunu kapsamındaki suçlardan mahkûm olanlar.

Birden fazla ceza (md. 107/3)

• Birden fazla ağırlaştırılmış müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet + müebbet: 36 yıl; birden fazla müebbet: 30 yıl.
• Ağırlaştırılmış müebbet + süreli: en fazla 36; müebbet + süreli: en fazla 30; birden fazla süreli: en fazla 28 yıl.

Örgüt suçları (md. 107/4, çocuklara uygulanmaz)

Ağırlaştırılmış müebbet 36, müebbet 30 yıl, süreli hapis üçte iki. Birden fazla cezada üst sınırlar: 40 / 34 / 40 / 34 / 32 yıl.

Diğer kurallar

• Kasten öldürme, cinsel dokunulmazlık (102, 103), uyuşturucu ticareti (188) ve örgüt kurma (220) hariç, hükümlünün onbeş yaşını dolduruncaya kadar kurumda geçirdiği bir gün, iki gün sayılır.
• Denetim süresi, kurumda geçirilmesi gereken süre kadardır; süreli hapiste hak ederek tahliye tarihini geçemez. Denetim süresinde hükümlü öğrendiği meslekte ücret karşılığı çalıştırılabilir; 18 yaşından küçükler eğitimine devam eder.
• İnfaz hâkimi rehber uzman görevlendirebilir; uzman üçer aylık raporlar verir. İnfaz hâkimi iki yılı geçmemek üzere denetimli serbestlik yükümlülüklerine karar verebilir.
• Kurum idaresinin gerekçeli raporu üzerine infaz hâkimi dosya üzerinden karar verir; karara itiraz edilebilir.
• Denetim süresinde hapis gerektiren kasıtlı suç işlenirse veya uyarıya rağmen yükümlülüklere uyulmazsa karar geri alınır. Sonraki suç için verilen hapsin iki katı süre kurumda aynen çektirilir; aynı hüküm için bir daha koşullu salıverilme verilmez.
• Denetim süresi iyi hâlle geçirilirse ceza infaz edilmiş sayılır.
• Devletin güvenliğine, Anayasal düzene ve millî savunmaya karşı suçların örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmesi nedeniyle verilen ağırlaştırılmış müebbette koşullu salıverilme uygulanmaz.

Mükerrirlere özgü infaz rejimi (md. 108)

• Tekerrürde: ağırlaştırılmış müebbet 39, müebbet 33 yıl, birden fazla süreli hapiste en fazla 32 yıl, süreli hapis üçte iki.
• Tekerrür nedeniyle eklenecek miktar tekerrüre esas cezanın en ağırından fazla olamaz (ikinci defa tekerrürde bu sınır uygulanmaz). İkinci defa tekerrürde süreli hapiste oran dörtte üçtür.
• İnfaz hâkimi, cezanın tamamlanmasından sonra başlayan ve bir yıldan az olmayan denetim süresi belirler; en fazla beş yıla kadar uzatabilir. Yükümlülüklere aykırılıkta on beş gün - üç ay disiplin hapsi uygulanır.
• Çocuğa karşı suçtan müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet mahkûmiyeti ile TCK 102/2, 103, 104/2-3 ve 188'deki suçlarda da birinci fıkradaki süreler uygulanır; bu suçlarda süreli hapiste oran dörtte üçtür. 188 hariç bu suçlarda infaz hâkimi tıbbi tedavi, mağdura yaklaşma yasağı gibi tedbirlere karar verir (çocuklara uygulanmaz).

Sınavda dikkat

• Temel süreler: 30 / 24 / yarı; örgütte 36 / 30 / üçte iki; mükerrirde 39 / 33 / üçte iki.
• Geri almada sonraki suç cezasının iki katı aynen çektirilir.
• Mükerrir denetimi: en az 1 yıl, en çok 5 yıl.