Salıverilme İçin Hazırlama

Değerlendirme ve iyi hâlin belirlenmesi (md. 89)

Hükümlüler, kurumda bulundukları tüm aşamalarda, iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere idare ve gözlem kurulu tarafından en geç altı ayda bir değerlendirilir. Değerlendirmede şu sorulara bakılır:

• Kurumun düzen ve güvenliği için konulmuş kurallara uyup uymadığı,
• haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı,
• yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği,
• iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı,
• tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı.

Bu değerlendirmede iyileştirme ve eğitim-öğretim programları, spor ve sosyal faaliyetler, kültür-sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlüler, görevliler ve dışarıyla ilişkileri, suçtan dolayı duyduğu pişmanlık, kurum ve çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezaları dikkate alınır.

Kurulun güçlendirilmiş yapısı

Toplam on yıl ve daha fazla hapis cezasına mahkûm olanlar ile terör, örgüt kurmak-yönetmek-üye olmak, örgüt faaliyeti kapsamındaki suçlar, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve uyuşturucu imal ve ticareti suçlarından mahkûm olanlar hakkında; açık kuruma ayırma, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme değerlendirmelerinde idare ve gözlem kuruluna Cumhuriyet başsavcısı veya belirleyeceği bir Cumhuriyet savcısı başkanlık eder. Kurula ayrıca Cumhuriyet başsavcısının belirlediği bir izleme kurulu üyesi ile Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığı il veya ilçe müdürlüklerince belirlenen birer uzman katılır.

• Kanunlarda iyi hâlliliğin arandığı durumlarda bu madde hükümleri uygulanır.
• Açık kuruma ayırma, denetimli serbestlik ve koşullu salıverilme bakımından olumsuz değerlendirilenlerin yeniden değerlendirilme süresi bir yılı geçemez.
• Değerlendirme ilkeleri ve kurulun çalışma esasları yönetmelikle düzenlenir.

Salıverilme öncesi önlemler (md. 90)

Hükümlünün salıverildikten sonraki geleceğini düzenlemeyi düşünmesini sağlayıcı tedbirler alınır; toplumla uyumu ve ailesinin çıkarları için hizmet veren resmî ve özel kuruluş veya kişilerle ilişki kurmasına katkı ve yardımda bulunulur.

İş bulmada yardım (md. 91)

Hükümlü, salıverildiğinde iş bulması veya kendi işini kurması yönünde özendirilir. Bu konuda gönüllü kişi ve kuruluşlar ile resmî kurumlarla işbirliği yapılır; ayrıntılar Cumhurbaşkanınca çıkarılan yönetmelikte gösterilir.

Sınavda dikkat

• Değerlendirme sıklığı: en geç altı ayda bir; değerlendiren: idare ve gözlem kurulu.
• Olumsuz değerlendirilenler için yeniden değerlendirme süresi bir yılı geçemez.
• Ağır suçlarda kurula Cumhuriyet başsavcısı veya belirleyeceği savcı başkanlık eder.
• Pişmanlık, sertifikalar ve kitap okuma alışkanlığı da değerlendirme ölçütüdür.