İçeriğe atla
İstatistik Mevzuatı 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu

Bilgilerin Toplanması, Dağıtımı ve Gizliliği

Son güncelleme: 7 Ekim 2026 20 soru mevcut

Bilgi isteme ve saklama (md. 7)

  • Başkanlık, sayım ve araştırmalarda gerekli gördüğü her türlü ortamdaki veri ve bilgiyi, tüm istatistiki birimlerden, kendi belirlediği şekil, süre ve standartlarda doğrudan isteme yetkisine sahiptir.
  • Verilerin doğruluğunu araştırabilir, kontrol edebilir, ek bilgi ve belge isteyebilir.
  • Faaliyetler elektronik ortamda yapılabilir, arşivlenebilir, elektronik imza kullanılabilir.
  • Elektronik ortamdaki bilgilere ilişkin belgeler, veriler kesinleşip kullanıma açılıncaya kadar saklanır, sonra imha edilir.

Cevap verme yükümlülüğü (md. 8)

İstatistiki birimler, Anayasa'daki temel hak ve ödevler çerçevesinde istenen veri veya bilgiyi, Başkanlığın belirleyeceği şekil, süre ve standartlarda eksiksiz, doğru ve ücretsiz vermekle yükümlüdür.

İdari veri, kayıt sistemi, sınıflama (md. 9-11)

  • Kurumlar; topladıkları kayıt ve veri dosyalarını, harita ve uzaktan algılanmış verileri belirlenen sürede ücret talep etmeksizin Başkanlığa vermek veya kullanımına açmakla yükümlüdür.
  • Kurumlar ulusal kayıt sistemlerini Başkanlığın standartlarında oluşturur, günceller ve istatistik amaçlı kullanıma açar; bu konudaki mevzuat çalışmalarında Başkanlığın uygun görüşü alınır.
  • Kurumlar Başkanlığın tanım ve sınıflamalarını kullanır; kendi sınıflamalarını kullanırlarsa dönüştürülmesini sağlayacak tedbirleri alır.

Sonuçlara erişim (md. 12)

Tüm kullanıcıların Programdaki standart ve yayın tarihine uyularak kolay ve eşit şartlarda erişmesi sağlanır. Kurumun derlediği bilgiler kullanıma açılmadan önce hiçbir şahıs veya makama verilemez.

Gizli veriler (md. 13)

  • Gizli verilere yalnız resmî istatistik üretiminde görevli olanlar, ihtiyaç duydukları ölçüde erişebilir.
  • Tablonun bir hücresindeki birim sayısı üçten az ise veya üç ve fazla olduğu hâlde bir veya iki birim hâkim durumdaysa hücredeki veri gizlidir.
  • Gizli veriler idari, adli ve askerî hiçbir organ veya kişiye verilemez, istatistik amacı dışında kullanılamaz ve ispat aracı olamaz; yükümlülük görevden ayrıldıktan sonra da sürer.
  • Herkese açık kaynaklardan elde edilen bilgi gizli sayılmaz; birimin yazılı onayı gizliliği kaldırır.
  • Gizli veriler ancak tanınmaya yol açmayacak şekilde birleştirilerek yayımlanabilir.
  • Dış ticaret istatistiklerinde dolaylı tanınmaya ilişkin gizlilik, birimin yazılı başvurusu hâlinde uygulanır.

Bireysel veri ve birimlerin hakları (md. 14-15)

  • Bireysel veriler, tanınmaya yol açan bölümleri gizlenerek, münferit birimlere atıf yapmayan bilimsel amaçlı araştırmalarda kullanılmak kaydıyla ve Başkanlığın yazılı izniyle verilebilir; alan kişi üçüncü şahıslara veremez.
  • Birimler 4982 sayılı Kanun çerçevesinde bilgi edinme ve gizli verilerinin izinsiz açıklanmasında maddi ve manevi tazminat isteme hakkına sahiptir; tazminat ödenirse kusurlu görevliye rücu edilir.

Sınavda dikkat

  • Hücre kuralı: üçten az birim veya bir-iki birim hâkimiyeti → gizli.
  • Gizli veri mahkemeye de verilemez, ispat aracı olamaz.
  • Veri verme ücretsizdir.

Bu konudan soru çöz

Bu konuda 20 soru var. Çözdüklerin netine işlenir, yanlışların akıllı tekrar kutusuna girer.

Aynı ünitedeki konular