İçeriğe atla
İstatistik Mevzuatı 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu

Çeşitli Hükümler

Son güncelleme: 7 Ekim 2026 14 soru mevcut

Bölümün bugünkü durumu

5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanununun "Çeşitli Hükümler" bölümündeki döner sermaye işletmesi (md. 55), atama (md. 56), değiştirilen hükümler (md. 57), yürürlükten kaldırılan hükümler (md. 58) ile geçici 1-10 ve 12-14. maddeler 703 sayılı KHK ile 2018 yılında yürürlükten kaldırılmıştır. TÜİK'in teşkilat, döner sermaye ve atama hükümleri bugün 4 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde yer alır. Bu bölümde yürürlükte olan başlıca hükümler; Kurumun gelirlerini sayan ek 1. madde, gizlilik hükmünün geçmişe uygulanmasını düzenleyen geçici 11. madde, yürürlük ve yürütme maddeleri ile (I) sayılı listedir.

Kurumun gelirleri (ek md. 1)

2024 yılında eklenen ek 1. maddeye göre TÜİK'in gelirleri şunlardır:

  • Genel bütçeden yapılacak Hazine yardımları,
  • Taşınır ve taşınmaz malların satışı, kiraya verilmesi ve işletilmesinden elde edilen gelirler,
  • Kurumun tarafsızlığını ve bağımsızlığını etkilemeyecek her türlü bağış, yardım, vasiyet ve sair gelirler,
  • Proje ve araştırma gelirleri,
  • Diğer gelirler.

Bağış ve yardımların kabulünde ölçüt, Kurumun tarafsızlık ve bağımsızlığının korunmasıdır; bu, Kanunun 4. maddesindeki tarafsızlık ilkesiyle uyumludur. (Hatırlatma: 4 sayılı CBK'deki Kurumun gelirlerine ilişkin 614/A maddesi Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir; gelirler artık bu kanun maddesinde düzenlenmektedir.)

Geçici 11. madde

Kanunun 13. maddesinin sekizinci fıkrası, yani dış ticaret istatistiklerinde dolaylı tanınma ile gizlilik kapsamına giren verilerde gizlilik hükümlerinin ancak istatistiki birimin yazılı başvurusu hâlinde uygulanacağına ilişkin hüküm, bu maddenin yürürlük tarihinden önceki veri ve bilgiler hakkında da uygulanır.

Yürürlük, yürütme ve (I) sayılı liste

  • Yürürlük (md. 59): Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
  • Yürütme (md. 60): metinde "Bakanlar Kurulu" yazar; Cumhurbaşkanlığı hükümet sisteminde yürütme yetkisi Cumhurbaşkanına aittir.
  • (I) sayılı liste: TÜİK merkez teşkilatı için Genel İdare Hizmetleri sınıfında, 1. derecede 3 adet İstatistik Müşaviri kadrosu ihdas edilmiştir. (İstatistik müşavirleri Veri Kalite Kontrol Kurulu ile Yayın ve Dağıtım Kurulunda da yer alır.)

Sınavda dikkat

  • Döner sermaye ve atama hükümleri bu Kanunda mülgadır; 4 sayılı CBK'ye bakılır.
  • Bağış kabulünde ölçüt tarafsızlık ve bağımsızlıktır.
  • Geçici 11, dış ticaret gizlilik hükmünü geçmiş verilere de uygular.
  • Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu konudan soru çöz

Bu konuda 14 soru var. Çözdüklerin netine işlenir, yanlışların akıllı tekrar kutusuna girer.

Aynı ünitedeki konular