Bağlılık, Konuş ve Kuruluş

Bağlılık (md. 4)

668 sayılı KHK ile yapılan ve 6755 sayılı Kanunla aynen kabul edilen değişiklikle Jandarma Genel Komutanlığı İçişleri Bakanlığına bağlıdır. Bağlılık hükmü tek cümledir ve sınavlarda en sık sorulan hükümlerden biridir.

Kuruluş ve teşkilat (md. 5)

Kuruluş, kadro ve konuş yerleri: Jandarma Genel Komutanlığının kuruluş ve kadrolarıyla konuş yerleri İçişleri Bakanlığınca düzenlenir.

• İstisnai görüş: Seferberlik ve savaşta Kuvvet Komutanlıkları emrine girecek birliklerin kuruluş, kadro ve konuş yerlerinin düzenlenmesinde Genelkurmay Başkanlığının görüşü alınır. Burada Genelkurmay karar vermez, görüş bildirir; düzenleme yine İçişleri Bakanlığınındır.

Mülki taksimat esası: Jandarma birliklerinin kuruluş ve konuşlarının düzenlenmesinde mülki taksimat (il ve ilçe yapılanması) esas alınır. Böylece jandarma birlikleri il ve ilçe idaresine paralel bir yapıda örgütlenir.

• Bölge teşkilatı: Mülki taksimat esas olmakla birlikte, geçici olarak birden çok ili içine alan bölge teşkilatı da kurulabilir.
• Bölge komutanının sorumluluğu: Bölge komutanı, bölge teşkilatının konuşlu bulunduğu ilin valisine karşı sorumlu olarak görev yapar.

Konuyla bağlantılı diğer hükümler

• Seferberlik ve savaş hallerinde Jandarma birlikleri, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek bölümleriyle Kuvvet Komutanlıkları emrine girer (md. 8).
• Jandarma Genel Komutanlığının bütçesi, İçişleri Bakanlığının bünyesinde ve bu Bakanlığın bütçesinden ayrı olarak düzenlenir (md. 18).

Sınavda dikkat

• Bağlılık: İçişleri Bakanlığı (Milli Savunma Bakanlığı veya Genelkurmay değil).
• Kuruluş, kadro ve konuşu İçişleri Bakanlığı düzenler; Genelkurmay yalnız seferberlik ve savaşta Kuvvet Komutanlıkları emrine girecek birlikler için görüş verir.
• Kuruluşta esas: mülki taksimat.
• Bölge teşkilatı geçici ve birden çok ili içine alır; bölge komutanı konuşlu olduğu ilin valisine karşı sorumludur.