Genel Hükümler

Kanunun amacı (md. 1)

2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu, Türkiye Cumhuriyeti Jandarma Teşkilatının şu konularına ait esas ve usulleri düzenler:

• Jandarmanın görev, yetki ve sorumlulukları,
• Hizmetin gerektirdiği bağlılık ve ilişkiler,
• Teşkilat ve konuş (birliklerin yerleşimi).

Amaç maddesi, Kanunun bir teşkilat ve görev kanunu olduğunu gösterir: kimin neyi yapacağı, kime bağlı olacağı ve birliklerin nasıl kurulup nereye konuşlanacağı bu Kanunla belirlenir.

Kapsam (md. 2)

Kanun, Jandarma Teşkilatındaki karargâh, birlik ve kurumlar ile buralarda hizmet gören personeli ve bunlarla ilgili faaliyet ve esasları kapsar. Kapsam üç unsurdan oluşur:

• Yapılar: karargâhlar, birlikler ve kurumlar,
• İnsan unsuru: bu yerlerde hizmet gören personel,
• İşleyiş: bunlarla ilgili faaliyet ve esaslar.

Tanım (md. 3)

2016 yılında 668 sayılı KHK ile değiştirilen ve 6755 sayılı Kanunla aynen kabul edilen tanıma göre Türkiye Cumhuriyeti Jandarması;

• emniyet ve asayiş ile kamu düzeninin korunmasını sağlayan,
• diğer kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin verdiği görevleri yerine getiren,
• silahlı genel kolluk kuvvetidir.

Tanımın üç anahtar sözcüğü "silahlı", "genel" ve "kolluk"tur. Jandarma, belirli bir alana özgü özel kolluk değil, genel kolluk kuvvetidir. Görev kaynakları da tanımda açıkça sayılır: kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri.

Kanunun diğer bölümleriyle bağlantı

• Bağlılık: Jandarma Genel Komutanlığı İçişleri Bakanlığına bağlıdır (md. 4).
• Görevler: mülki, adli ve askeri görevler olarak üçe ayrılır (md. 7).
• Hizmet sınırı: kanun ve nizamların öngörmediği görev jandarmadan istenemez (md. 9).

Sınavda dikkat

• Jandarma silahlı genel kolluk kuvvetidir; "askeri kuvvet" veya "özel kolluk" tanımı yanlıştır.
• Tanımda görev kaynağı olarak kanunlar ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleri sayılır.
• Amaç maddesi teşkilat ve konuşa ait esas ve usulleri de kapsar.
• Kapsam: karargâh, birlik ve kurumlar ile buralarda hizmet gören personel.