Erişme kontrolü, bağlantı yolları ve karayolu kenarındaki tesisler

Not: 6001 sayılı Kanunda geçen Bakan ve Bakanlık bugünkü Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ve Bakanlığıdır.

Erişme kontrolü uygulaması (md. 15)

• Belediye sınırları içindekiler de dâhil olmak üzere KGM'nin görev alanındaki karayolları, KGM'nin teklifi üzerine Bakan onayı ile erişme kontrollü karayoluna dönüştürülebilir veya erişme kontrolü kaldırılabilir.
• Erişme kontrolüne geçişin başlangıç tarihi, yasaklamalar, kısıtlamalar ve uygulamanın kaldırılması Resmî Gazete'de yayımlanır.
• İşletme hakkı verilen veya devredilen erişme kontrollü yolların ücretli ve erişme kontrollü olma niteliği sözleşme süresince korunur.

Ulaşımın devamlılığı (md. 16)

• Erişme kontrolü nedeniyle yola bitişik taşınmaz sahiplerinin giriş-çıkışları iptal edilirse, KGM bunların ulaşımını toplayıcı yol yaparak veya herhangi bir şekilde, mümkün olan en kısa mesafeden yararlanarak sağlar.
• Ulaşım imkânı sağlanan kişiler KGM'den ulaşım düzenine ilişkin başka bir talepte bulunamaz.

Bağlantılar, şehir geçişleri ve imar (md. 17)

• Erişme kontrollü yollara bağlantılar KGM'nin uygun gördüğü yer ve şekillerde yapılır; çevrenin bağlantı noktalarına ulaşımı toplayıcı yollarla veya diğer yollarla sağlanır.
• Bitişik taşınmaz sahipleri, kiracıları veya kullananların arazilerinden yola doğrudan giriş ve çıkış hakları yoktur.
• Şehir geçişlerinde yolun şehirle bağlantı ve ilişkilerinin düzenlenmesi, KGM'nin teklifi üzerine Bakanlık ve ilgili belediye tarafından müştereken kararlaştırılır; işletme hakkı devredilen yollarda işletici şirketin görüşü alınır.
• Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, erişme kontrollü yol çevresinde imar düzenlemesi yapılmadan önce KGM'nin olumlu görüşü alınır; bu görüş alınmadan imar planı kesinleştirilemez.

Tesisler ve yasaklanan faaliyetler (md. 18)

• Erişme kontrollü yol sınırları içinde KGM izniyle kurulanlar dışında tesis kurulması veya faaliyette bulunulması yasaktır.
• KGM izniyle kurulan tesisler, mimari, statik, tesisat ve her türlü fennî mesuliyet KGM'de olmak kaydıyla 3194 sayılı İmar Kanunundaki yapı ruhsatına tabi değildir; plan, proje ve mülkiyet bilgileri inşaattan önce ilgili idarelere bildirilir. Bu tesisler yolun müştemilatından sayılır; işletme izinleri için kesinleşmiş güzergâh planına işlenmeleri yeterlidir, imar planına işlenme şartı aranmaz.
• Erişme kontrollü yol sınırları içinde ve sınırlarında KGM'den izin alınmadan toprak hareketi, inşaat ve tesisat yapılması yasaktır.
• Diğer karayollarının kenarındaki tesislerin yola uzaklığı ve giriş-çıkış bağlantıları 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde KGM'nin uygun görüşüyle belirlenir.
• Karayolu kenarlarında (deniz, göl, nehir ve dere kenarları dâhil) maden arama ve/veya işletme ruhsatı verilmeden önce KGM'nin uygun görüşü alınması zorunludur.
• Sınır çizgileri içinde çevre kirliliğine yol açan veya trafiği tehlikeye sokan moloz, inşaat, evsel, kimyasal ve benzeri atıkların bırakılması yasaktır.
• Yol yapı ve tesislerine yapılan müdahaleler kolluk kuvvetleri nezaretinde KGM'ce veya KGM'nin bildirimi üzerine mahallî mülkî amirliklerce kaldırılır; zarar, masraf ve atık kaldırma giderleri sebep olanlardan tahsil edilir.

Sınavda dikkat

• Erişme kontrollü yola dönüştürme: KGM teklifi + Bakan onayı; duyuru Resmî Gazete.
• Bitişik mülk sahiplerinin doğrudan giriş-çıkış hakkı yoktur.
• Şehir geçişi: Bakanlık ve belediye müştereken.
• KGM izinli tesisler yapı ruhsatına tabi değildir; maden ruhsatı öncesi KGM görüşü şarttır.