Karayolu trafik güvenliği, trafik işaretleri, yapı ve tesisler

Not: Bu maddelerdeki para cezası tutarları eski para birimiyle yazılmış ve güncellenmiştir; tutarlar sınav konusu yapılmamalıdır. Maddelerde geçen Bayındırlık (ve İskân) Bakanlığı tarihsel addır.

Karayolu trafik güvenliği (md. 13)

• Karayolunun yapımı, bakımı ve işletilmesi ile görevli ve sorumlu bütün kuruluşlar, karayolu yapısını trafik güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmakla yükümlüdür.
• Karayolu yapısında çalışma yapacak kişi ve kuruluşlar: (a) yolun yapım ve bakımı ile görevli kuruluştan izin almak, (b) çalışmaları gerekli önlemleri alarak trafik akımını ve güvenliğini bozmayacak şekilde yapmak, (c) zorunlu nedenlerle oluşan arıza ve engelleri en kısa zamanda kaldırmak, (d) şehiriçi yol kenarındaki tesis yapımı süresince kaldırımlarda tünel ve aydınlatma yaparak güvenli geçiş sağlamak ve yaya yollarını trafiğe açık bulundurmak zorundadır.
• Çalışmalar sırasında oluşturulan tehlikeli durum ve engeller, bütün sorumluluk yaratanlara ait olmak üzere zabıtaca kaldırılır ve masraflar sorumlulara ödetilir; ayrıca para cezası uygulanır.

Karayolu yapısı ve trafik işaretlerinin korunması (md. 14)

• Yasak fiiller: (a) karayolu yapısı üzerine trafiği güçleştirecek, tehlikeye sokacak veya işaretlerin görülmesini engelleyecek şekilde bir şey koymak, atmak, dökmek, bırakmak; (b) yapı ve trafik işaretlerini yazı yazarak, çizerek veya başka şekilde bozmak, yerini değiştirmek veya ortadan kaldırmak.
• Tehlike ve engeller ilgili kuruluşlar ve zabıtaca kaldırılır; bozukluklar yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşça derhal giderilir; zarar ve masraflar sorumlulara ödetilir.

Trafik işaretleri (md. 15)

• İşaret levhaları, ışıklı ve sesli işaretler ve yer işaretlemeleri, karayolunun yapımı, bakımı ve işletilmesi ile görevli kuruluşlarca temin ve tesis edilerek sürekliliği ve işlerliği sağlanır.
• Görülen eksiklikler ilgili kuruluşlara bildirilerek giderilmesi sağlanır. İşaretlerin standart, anlam, nicelik ve nitelikleri, İçişleri Bakanlığının görüşü alınarak çıkarılan yönetmelikte gösterilir.

Yol kenarındaki levha, ışık ve işaretlemeler (md. 16)

• Karayolu dışında, kenarında veya sınırı içinde trafik işaretlerinin görülmesini engelleyecek, anlamını değiştirecek, tereddüde yol açacak veya yanıltacak şekilde levha, ışık, işaretleme ile ağaç, direk, yangın musluğu, çeşme, parmaklık gibi yapı elemanlarını dikmek veya bulundurmak yasaktır.
• Zorunlu hâllerde bunların yer, nitelik ve izin şartları yönetmelikle düzenlenir; verilen izinler ilgili valiliğe bildirilir.
• Aykırı unsurlar, bütün sorumluluk ve giderler mal sahibine ait olmak üzere yolun yapım, bakım ve işletmesiyle ilgili kuruluşça kaldırılır.

Yol kenarındaki yapı ve tesisler (md. 17-18)

• Belediye sınırları dışında: Karayolunun her iki tarafında sınır çizgisine elli metre mesafe içinde bağlantıyı sağlayacak geçiş yolları yönünden; akaryakıt, servis, dolum ve muayene istasyonları, umuma açık park yeri, garaj, terminal, fabrika, işhanı, çarşı, eğlence yerleri, turistik tesisler, ocaklar, maden ve petrol tesisleri, araç bakım-satım işyerleri için o yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluştan izin alınması zorunludur. İzinler valiliğe bildirilir.
• Belediye sınırları içinde: aynı yapı ve tesisler için belediyeden izin alınır; belediyeler yönetmelikteki trafik güvenliği şartlarını sağlatır ve KGM sorumluluğundaki yollara bağlantı için KGM'nin ilgili bölge müdürlüğünden uygun görüş alır.
• İzinsiz tesislerin yapımı ve işletilmesi durdurulur; şartlar yerine getirilmeden işletme izni verilmez ve bağlantı yolu giderleri sorumlulara ait olmak üzere kaldırılır.

Sınavda dikkat

• Yol yapısında çalışma: yolun yapım ve bakımından sorumlu kuruluşun izni.
• Trafik işaretleri: yolun yapım, bakım ve işletmesinden sorumlu kuruluş tesis eder.
• Belediye dışı: 50 metre, izin yolun sorumlu kuruluşundan, valiliğe bildirim.
• Belediye içi: belediye izni + KGM yoluna bağlantıda KGM bölge müdürlüğü görüşü.