Tesisat, personele hukuki yardım, sulh ve malzeme ocakları

Not: 6001 sayılı Kanundaki Bakan, bugünkü Ulaştırma ve Altyapı Bakanıdır. Sulh yetkisindeki parasal sınırlar her yıl bütçe kanunuyla güncellendiğinden tutarlar yerine yetki kademelerini öğrenin.

Karayollarında tesisat kurulması ve yer değiştirme (md. 24)

• KGM'nin görev alanındaki karayollarının sınırları içinde su, kanalizasyon, doğal gaz ve petrol boru hatları, elektrik ve haberleşme hatları ve benzeri tesisat kurulması veya bu amaçla faaliyette bulunulması KGM'nin iznine tabidir.
• İhtiyaç hâlinde KGM tesisatın yerinin değiştirilmesini isteyebilir; ilgili kurumlar her türlü masrafı kendilerine ait olmak üzere KGM'nin belirttiği sürede değişikliği yapmak zorundadır. Aksi hâlde KGM işi bizzat yapar veya yaptırır ve giderleri ilgiliden tahsil eder.
• Tesisat kurulması için ilgililere kanunen tanınmış haklar, erişme kontrollü karayolları sınırları içinde geçerli değildir.
• Yol yapımı aşamasında onaylı projeye göre sınır çizgisi içinde kalan mevcut hatlar, KGM'nin talebi üzerine ilgilisince yapımı engellemeyecek şekilde yeniden düzenlenir; giderlerin nasıl karşılanacağı gerekirse mutabakatla belirlenir. Zorunluluk hâlinde ve süresinde yapılmazsa KGM hizmetleri aksatmadan yer değiştirmeyi bizzat yapar.
• İşletme hakkı devredilen erişme kontrollü yollarda bu hususlar sözleşme ile düzenlenir.

Personele açılan davalarda hukuki yardım (md. 25)

Görevlerinin yerine getirilmesinden dolayı haklarında ceza davası açılan personelin; vekâlet verdikleri avukata Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre ödedikleri ücretler ile belgelendirilmiş dava masrafları, kesinleşmiş mahkûmiyet hâlinde geri alınmak kaydıyla, Komisyon kararı üzerine Genel Müdürün teklifi ve Bakan onayı ile karşılanabilir. Komisyonun oluşumu ve çalışma esasları yönetmelikle düzenlenir.

Sulh yoluyla çözüm yetkisi (md. 26)

• Kapsam: KGM ile kamu kurumları, gerçek veya tüzel kişiler arasında çıkabilecek, ivedilikle çözülmesinde yarar görülen, sözleşme bulunup bulunmadığına bakılmaksızın henüz yargı mercilerine, hakeme veya icraya intikal etmemiş uyuşmazlıklar; yarar umulmayan dava ve icra takiplerinden vazgeçme; anlaşma ve sözleşmelerin değiştirilmesi veya bozulması.
• Yetki üç kademelidir: alt dilimde Genel Müdür; orta dilimde Genel Müdürün teklifi üzerine Bakan; en üst dilimde Cumhurbaşkanı.
• Parasal sınırların karşılığı her yıl merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilir; yapılan işlemler KGM'nin ilgili yıl faaliyet raporunda gösterilir.

Malzeme ocaklarından ve kamu alanlarından yararlanma (md. 28)

• KGM; deprem, sel, çığ, su baskını ve benzeri tabii afetler nedeniyle hasar gören yol, köprü, tünel ve sanat yapılarını gecikmeksizin onarmak veya trafiğe acilen geçit vermek için, zorunlu durumlarda, olay mahallinde veya yakınındaki kamu kurumlarının tasarrufundaki taş, kum ve ariyet ocaklarından izin almaksızın ve bedelsiz malzeme kullanabilir.
• Güzergâh planları uyarınca Devlet ormanları, milli parklar, mera alanları, Hazine taşınmazları ve maden sahalarında yol yapım, bakım ve ham madde üretimi için gereken izin ve işlemler, KGM'nin müracaatından itibaren ilgili kurumlarca altmış gün içinde sonuçlandırılır.
• Bu izinler için Mera Kanunundan kaynaklanan ot bedeli hariç herhangi bir bedel ve teminat istenemez.

Sınavda dikkat

• Yol sınırında tesisat KGM iznine tabi; yer değiştirme masrafı tesisat sahibine ait.
• Erişme kontrollü yollarda tesisat hakları geçerli değil.
• Hukuki yardım: ceza davası, Komisyon kararı + Genel Müdür teklifi + Bakan onayı; mahkûmiyette geri alınır.
• Afette malzeme ocağı: izinsiz ve bedelsiz; diğer izinler 60 gün.