Tasfiye ve denetim

Tasfiye, devir ve satış (md. 38)

233 sayılı KHK kapsamındaki teşebbüs, müessese, bağlı ortaklık, işletme, işletme birimleri ve iştiraklerin tasfiye, devir, satış ve işletme hakkının verilmesi kararı metinde Koordinasyon Kurulu tarafından alınır. Tasfiye, devir, satış veya işletme hakkının verilmesi işlemleri, 2983 sayılı Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılması Hakkında Kanunun öngördüğü esaslara göre yürütülür.

• Bu işlemleri kolaylaştırıcı her türlü tedbir alınabilir; elde edilecek hasılanın fona yatırılması ve hesapların düzenlenmesine ait esaslar bir yönetmelikle belirlenir.
• Fona aktarılan hasılaya karşılık, işleme tabi değerlerin teşebbüs hesaplarında kayıtlı değeri, teşebbüsün veya bağlı ortaklığın sermayesinden indirilir (tenzil edilir).
• Gerçek ve tüzel kişilerin Türk Ticaret Kanunundan doğan ortaklık hakları saklıdır; yani tasfiye veya satış özel ortakların haklarını ortadan kaldırmaz.

Mali, idari ve teknik denetim (md. 39)

Teşebbüsler, müesseseler ve bağlı ortaklıklar mali, idari ve teknik yönden sürekli denetime tabidir. Denetim organı, bir yıla ait hesap ve işlemler üzerindeki incelemelerini en geç ertesi yılın Ekim ayı sonuna kadar tamamlar ve düzenlediği raporlar ilgili mercilere verilir. Bu süre, bağlı ortaklıkların bilanço ve kâr-zarar cetvellerini en geç Mart sonuna kadar gönderme, denetim raporunun Mayıs sonuna kadar hazırlanması ve genel kurulun Haziran sonuna kadar toplanması süreleriyle birlikte düşünülmelidir (md. 26).

İlgili bakanlığın gözetim ve denetimi (md. 40)

• İlgili bakanlık; teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklık faaliyetlerinin ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmesini gözetmekle görevlidir.
• Bu amaçla ilgili bakanlık, gerekli hâllerde teşebbüslerin hesaplarını ve işlemlerini teftiş ve tahkike tabi tutmaya ve bunların iktisadi ve mali durumlarını tespit ettirmeye yetkilidir.
• Bu yetki, kuruluşların görev ve yetkilerini daraltmayacak ve normal faaliyetlerini aksatmayacak şekilde kullanılır.

Not: Metinde geçen "Koordinasyon Kurulu", "Kamu Ortaklığı Kurulu" ve "Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu" eski kurum adlarıdır; güncel görevli kurumlar için ilgili Cumhurbaşkanlığı düzenlemelerine bakılmalıdır. Sınavda bu eski adların doğru cevap olarak sorulması beklenmemelidir.

Sınavda dikkat

• Sürekli denetimin kapsamı mali, idari ve teknik yönlerdir.
• Yıllık inceleme ertesi yılın Ekim sonuna kadar tamamlanır.
• Bakanlığın teftiş yetkisi gerekli hâllerde kullanılır ve kuruluşun faaliyetlerini aksatamaz.
• Satış hasılası fona aktarılır; kayıtlı değer sermayeden indirilir.
• Özel ortakların TTK'dan doğan hakları saklıdır.