Okul Binaları ve Tesisleri

Okul yapıları ve taşınmazları (md. 51)

1739 sayılı Kanunun 51. maddesi, eğitim kurumlarının bina ve tesislerinin planlanması, yapımı, finansmanı ile Millî Eğitim Bakanlığına tahsisli Hazine taşınmazlarının satışı ve özelleştirilmesini düzenler. Madde beş fıkradan oluşur; dördüncü ve beşinci fıkralar 2003'te eklenmiş, 2008'de değiştirilmiştir.

Planlama ve yapım

• Her derece ve türdeki eğitim kurumlarına ait bina ve tesisler, çevrenin ihtiyaçlarına ve uygulanacak programların özelliklerine göre Millî Eğitim Bakanlığınca planlanır ve yaptırılır.
• Bu maksatla her yıl Millî Eğitim Bakanlığı bütçesine gerekli ödenek konur.

Vatandaş katkısı

Arsa temini ile okul bina ve tesislerinin yapım ve donatımında, Devletin azami imkânlarının kullanılması yanında vatandaşların her türlü yardımlarından da yararlanılır; yardımlar teşvik edilir ve değerlendirilir. Böylece hayırsever katkısı Kanunla açıkça öngörülmüştür.

Tahsisli taşınmazların satışı

• Millî Eğitim Bakanlığına tahsisli Hazine mülkiyetindeki taşınmazların, Millî Eğitim Bakanlığı ile mutabık kalınarak tahsislerini kaldırmaya ve satışına Hazine ve Maliye Bakanı (Kanun metninde: Maliye Bakanı) yetkilidir.
• Bu satış, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun 46. maddesine bağlı olmaksızın yapılabilir.

Özelleştirme yolu

• Bu taşınmazlardan Millî Eğitim Bakanlığınca uygun görülenler, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun çerçevesinde özelleştirilmek üzere Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildirilir.
• Bunun üzerine taşınmazlar Özelleştirme Yüksek Kurulunca özelleştirme kapsam ve programına alınır.
• Özelleştirme iş ve işlemleri 4046 sayılı Kanuna göre Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca yürütülür.

Gelirlerin kullanımı

• Özelleştirme sonucu elde edilen gelirler, özelleştirme giderleri düşüldükten sonra Hazineye aktarılır.
• Satış gelirlerini bir yandan genel bütçenin (B) işaretli cetveline gelir, diğer yandan ihtiyaç duyulan yerlerde okul yapımı ve onarımı amacıyla kullanılmak üzere Millî Eğitim Bakanlığı bütçesine ödenek kaydetmeye Hazine ve Maliye Bakanı yetkilidir.
• Sermaye ödenekleri yılı yatırım programıyla ilişkilendirilir.

Aktörler tablosu

• Planlama ve yaptırma: Millî Eğitim Bakanlığı.
• Tahsis kaldırma ve satış: Hazine ve Maliye Bakanı (MEB ile mutabakat şart).
• Özelleştirmeye uygun görme: Millî Eğitim Bakanlığı; bildirim: Hazine ve Maliye Bakanlığı → Özelleştirme İdaresi Başkanlığı.
• Kapsam ve programa alma: Özelleştirme Yüksek Kurulu.
• İşlemleri yürütme: Özelleştirme İdaresi Başkanlığı.

Sınavda dikkat

• Bina ve tesisleri planlayan ve yaptıran MEB'dir; belediye veya il özel idaresi değildir.
• Tahsis kaldırma ve satışta MEB ile mutabakat gerekir; satış 5018 sayılı Kanunun 46. maddesine bağlı değildir.
• Özelleştirme kapsamına alma kararı Özelleştirme Yüksek Kurulunun, işlemlerin yürütülmesi Özelleştirme İdaresi Başkanlığının işidir.
• Özelleştirme gelirleri giderler düşüldükten sonra Hazineye aktarılır; satış gelirleri okul yapım ve onarımı için MEB bütçesine ödenek kaydedilebilir.