Mahallî idarelerin sağlık hizmetleri, sağlık tesisleri ve denetim

Mahallî idarelerin sağlık hizmetleri (Ek md. 8)

Mahallî idare birlikleri, belediyeler ve il özel idarelerinin memur kadrolarındaki personel veya norm kadroya uygun istihdam edilen sözleşmeli personel eliyle verdikleri sağlık hizmetleri, resmî sağlık kuruluşlarınca verilen sağlık hizmetleri kapsamında kabul edilir.

Sağlık tesislerinin üniversitelerle birlikte kullanımı (Ek md. 9)

• Bakanlık sağlık tesisleri ile üniversitelerin tıp ve diş hekimliği eğitimi veren kurumları insan gücü, bina, cihaz ve diğer kaynakları birlikte kullanabilir.
• Büyükşehir olmayan illerde eğitim ve araştırma hizmetleri Bakanlık eğitim ve araştırma hastanesi veya üniversite sağlık uygulama ve araştırma merkezlerinden yalnızca biri tarafından verilebilir.
• Birlikte kullanım için Bakanlık ve YÖK'ün uygun görüşüyle protokol yapılır; birden fazla üniversiteyle de protokol yapılabilir.
• Öğretim elemanlarıyla iki yıl süreli sözleşme imzalanabilir. Ek ödeme yapılabilmesi için hizmet sözleşmesi şarttır.
• Sözleşme; şartların kaybı, meslekten çıkarma veya emeklilik, gözaltı/tutukluluk gibi sebeplerle görevden uzak kalınan sürenin altmış günü geçmesi ya da bir sözleşme döneminde üç kez yazılı ikaz hâllerinde feshedilir.
• Uzmanlık ve lisans eğitimi fakülte dekanının yetki ve sorumluluğunda yürür; tesis, üniversitenin görüşü alınarak Bakanlıkça atanan başhekim tarafından yönetilir. Başhekim aynı zamanda sağlık uygulama ve araştırma merkezi müdürü sayılır.
• Personelin disiplin ve özlük işleri kadrosunun bulunduğu kurumun mevzuatına göre yürür; sözleşme kapsamındaki hizmetlerle sınırlı olarak disiplin cezası gerektiren fiilleri hastane koordinasyon kurulu tespit eder.
• Döner sermayeleri ayrı kalan işbirliği protokolleri Bakanlık ve YÖK'ün uygun görüşüyle vali ile rektör arasında imzalanır.

İnsan üzerinde bilimsel araştırmalar (Ek md. 10)

Ruhsatlı olsa dahi beşerî tıbbi ürün ve tıbbi cihazların araştırma amacıyla insanlar üzerinde kullanılması için Sağlık Bakanlığı izni yanında şu şartlar aranır: önce insan dışı ortamda veya hayvanlar üzerinde yapılmış olması; insan sağlığına öngörülebilir zararlı ve kalıcı etki bırakmaması; onurla bağdaşmayan acı verici yöntem uygulanmaması; amacın külfet ve tehlikeden ağır basması; gönüllünün bilgilendirilmiş yazılı rızası ve bu rızanın menfaate bağlı olmaması; etik kurulun uygun görmesi.

• Gönüllü muvafakatini araştırmanın her aşamasında, hiçbir şarta bağlı olmaksızın geri alabilir.
• Araştırma türüne göre gönüllüler için sigorta zorunludur; sigorta dışında ikna edici teşvik veya malî teklif yapılamaz.
• Sonuçlar yayımlanırken gönüllünün kimlik bilgileri açıklanamaz.
• Etik kurullar Bakanlığın izninden sonra göreve başlar; Bakanlık bünyesinde Klinik Araştırmalar Danışma Kurulu kurulur.
• Usule aykırı araştırmacılar altı aydan iki yıla kadar araştırmalardan men edilir; bir yıl içinde üç kez aykırı davranan etik kurulun kuruluş onayı iptal edilir; aykırı davranan etik kurul üyesinin üyeliği bir yıl yasaklanır.

Denetim ve yaptırımlar (Ek md. 11)

• Sağlık hizmeti sunumuyla ilgili tüm iş ve işlemleri, uluslararası sağlık turizmi kuruluşları dahil, Sağlık Bakanlığı denetler.
• Olağanüstü durumlarda yetkililerin acil müdahalesi hariç, ruhsatsız veya yetkisiz sağlık hizmeti verenler bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adli para cezasıyla cezalandırılır.
• Özel sağlık kuruluşları reklam niteliğinde faaliyette bulunamaz; tanıtım adres, çalışma saatleri, uzmanlık dalları, unvanlar ve koruyucu sağlık bilgileriyle sınırlıdır.
• İdari para cezası gerektiren fiil bir yıl içinde tekrarlanırsa ceza bir kat artırılır; üçüncüsünde faaliyet on güne kadar durdurulur.
• İdari para cezasını valiler, faaliyet durdurmayı Sağlık Bakanlığı verir.

Sağlık çalışanına şiddet ve diğer hükümler (Ek md. 12-14)

Sağlık personeline görevleri sebebiyle işlenen kasten yaralama, tehdit, hakaret ve görevi yaptırmamak için direnme suçlarında ceza yarı oranında artırılır ve hapis cezası ertelenmez. Özel sağlık kuruluşu personeli bu suçlar bakımından kamu görevlisi sayılır. Şüpheliler kollukça yakalanır; sağlık personelinin ifadesi işyerinde alınır. İlkyardım sınavı ücretlerini her yıl Bakanlık belirler. Uygun görülen yılda en fazla dört yüz yabancı hastanın tedavi ve en fazla iki refakatçinin konaklama giderleri karşılanabilir.

Sınavda dikkat

• İşbirliği protokolünü vali ile rektör imzalar.
• Para cezasını vali, faaliyet durdurmayı Bakanlık verir.
• Şiddet suçlarında artırım yarı oranındadır; erteleme uygulanmaz.
• Gönüllü rızasını her aşamada geri alabilir.