Sivil Hava Aracı Kazaları

Kazanın bildirilmesi (md. 10)

Her türlü sivil hava aracı kazası; sorumlu pilot veya bu mümkün değilse mürettebattan biri, işleten ve mahalli yetkililer tarafından en seri vasıta ile Bakanlığa (kanun metninde Ulaştırma Bakanlığı; bugün Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı) bildirilir.

İlk tedbirler (md. 11)

Zorunlu kurtarmaya yardım işlemleri ile can ve mal güvenliğini korumaya yönelik tedbirler dışında, araştırma ve soruşturmanın selametle yürütülmesini engelleyecek işler yapılmaz ve delillerin aynen muhafazası sağlanır. Bu konuda gereken tedbirleri mahalli mülki amirler alır. Md. 11'e aykırılık md. 143'e göre kabahattir.

Teknik araştırma ve inceleme (md. 12)

Kazanın nedenlerini ve oluş şeklini açıklığa kavuşturmak ve can ve mal güvenliği bakımından tekrara engel olmak amacıyla her sivil hava aracı kazası hakkında teknik bakımdan araştırma ve inceleme yapılır. Amaç kusur ve ceza tespiti değil, önleyiciliktir.

Araştırma ve İnceleme Kurulu (md. 13)

• Bakanlık, havacılık alanında uzmanlığı kabul edilmiş kişilerden seçilecek bir kurulu kazanın sebeplerini araştırmakla görevlendirir.
• Kurul, soruşturmayı yürüten Cumhuriyet savcısı ile işbirliği yaparak delillerin toplanmasına yardımcı olur.
• İlgili kişileri dinleyebilir; açıklama yapmaktan kaçınanların Cumhuriyet savcısına başvurarak ifadesinin alınmasını sağlayabilir, ifade alma sırasında hazır bulunarak soru sorulmasını isteyebilir.
• Teknik konularda başka uzman kişiler görevlendirebilir.
• Kurulun oluşumu, yetkileri ve kurtarma-yardım işleri Bakanlıkça yönetmelikle düzenlenir; yönetmelikte uluslararası anlaşmalar göz önünde tutulur.

Rapor (md. 14)

• Kurul, tespitlerini, sonucu, önlemleri ve önerileri ayrıntılı ve gerekçeli bir rapor hâlinde Bakanlığa verir.
• Rapora kısmen veya tamamen katılmayan üyeler kişisel görüşlerini ek bir raporda belirtebilir.
• Bakanlık raporun bir suretini ilgililere verir ve raporun tekemmül ettiğini Resmî Gazete ile üçüncü şahıslara duyurur; duyuruda raporun nerede ve nasıl incelenebileceği belirtilir.
• Kaza ile ilgili soruşturma başlatılmışsa raporun bir örneği, soruşturma/kovuşturma kapsamında değerlendirilmek üzere sadece ilgili Cumhuriyet başsavcılığına verilir.

Kıyasen uygulama (md. 15)

Ölüm veya yaralanma ile sonuçlanmasa dahi can ve mal güvenliği bakımından önem taşıyan olaylar hakkında da Bakanlık bu esaslar dairesinde kıyasen işlem yapmaya yetkilidir.

Enkaz ve kaybolma (md. 16-17)

• Hava aracı enkaz hâline gelmişse maliki 90 gün içinde muhafaza masraflarını vererek enkazı alabilir.
• Kendisinden alınan son haberden itibaren 90 gün geçen hava aracının kaybolduğuna mahkemece karar verilebilir.
• Yetkili mahkeme, aracın siciline kayıtlı olduğu yer mahkemesidir; kararı veren mahkeme durumu re'sen Bakanlığa bildirir.
• Araçta bulunanlar hakkında Medeni Kanun ve Uluslararası Sivil Havacılık Anlaşmasının 25. maddesi hükümleri saklıdır.

Sınavda dikkat

• Bildirim yükümlüleri: sorumlu pilot (olmazsa mürettebattan biri), işleten ve mahalli yetkililer.
• Delillerin muhafazası için tedbiri mahalli mülki amir alır.
• Enkaz ve kaybolma süreleri aynıdır: 90 gün.
• Kaybolma kararında yetkili mahkeme sicil yeri mahkemesidir; bildirim re'sen yapılır.
• Soruşturma varsa rapor yalnız ilgili Cumhuriyet başsavcılığına verilir.