Ek hükümler: arazi toplulaştırma, izinsiz su kullanımı ve depolama tesisleri

Arazi toplulaştırması (Ek 9)

Arazilerin bozulmasının ve parçalanmasının önlenmesi, parçalanmış arazilerin birleştirilerek daha işlevsel parseller oluşturulması ve köy ve arazi gelişim hizmetlerinin sağlanması amacıyla arazi toplulaştırması yapılır. Arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetlerinde DSİ uygulayıcı kuruluştur; diğer kurumlar DSİ'nin iznine tabi olarak proje idaresi sıfatıyla bu hizmetleri yürütebilir.

• DSİ, Cumhurbaşkanı kararı ile isteğe bağlı ya da maliklerin muvafakati aranmaksızın zorunlu toplulaştırma yapabilir. Bu karar kamu yararı kararı sayılır.
• Fiilî uygulamalar hak sahiplerinin iznine tabi değildir; DSİ veya proje idaresi tarımsal faaliyetleri kısıtlayabilir.
• Duyurular internet sayfasında ve muhtarlıkta otuz gün ilan edilir ve şahsen tebliğ edilmiş sayılır. Toplulaştırma sonuçlarına karşı tescil tarihinden itibaren on yıl içinde dava açılabilir; davalar öncelikle görülür.
• Kısıtlama nedeniyle ürün zararları ve gelir kayıpları DSİ veya proje idaresince karşılanır; uyuşmazlıkta bedel sulh hukuk mahkemesince tespit edilir.
• Yol, kanal gibi ortak tesisler için arazilerden en fazla %10 katılım payı düşülür; katılım payı için bedel ödenmez.
• Toplulaştırma sahası kararı Resmî Gazete'de yayımlandıktan sonra işlemler bitene kadar devir, temlik, ipotek ve satış vaadi DSİ'nin veya proje idaresinin iznine bağlıdır.
• Köy, belediye, kooperatif gibi tüzel kişiler DSİ'ye başvurur; uygun görülürse Cumhurbaşkanı kararıyla projeyi yürütür. Aynı alanda birden fazla talep varsa uygulayıcıyı DSİ belirler.

İzinsiz su kullanımı ve borçların mahsubu (Ek 11)

Sulama tesislerinden izinsiz su kullananlara, izinli kullanımda alınacak işletme ve bakım ücretinin %50 fazlası tutarında idari para cezası verilir. Destekleme ödemesi alacak çiftçilerin vadesi gelmiş sulama ücreti veya tarımsal sulama elektrik borçları, bankaya bildirilerek destekleme ödemesinden mahsup edilir.

Sulama tesislerinin devri (Ek 12)

Sulama tesisleri DSİ'ce işletilir veya Bakan onayıyla devredilir: büyükşehir alanında yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına (onlar da su ve kanalizasyon idarelerine veya ilçe belediyelerine), büyükşehir dışında belediyelere veya il özel idarelerine. Devralan idare, su kullanım hizmet bedelini Bakanın belirlediği en düşük tarifenin altında olmamak üzere belirler. Tesisler hizmet alımıyla da işlettirilebilir.

Personel, maksat oranları ve HES güvenliği (Ek 13-16)

• Mühendis kadrolarına ilk atama: KPSS (B) puan sırasına göre boş kadronun dört katına kadar çağrılanlar arasından sözlü ve/veya uygulamalı sınavla.
• Baraj, gölet ve depolama tesislerinin maksat oranlarını Cumhurbaşkanı belirler, değiştirir veya kaldırır.
• HES'lerde can ve mal güvenliği riski varsa şirkete ihtar ve süre verilir; önlem alınmazsa enerji üretimine yönelik su kullanımı durdurulur ve ilave süre verilir; yine alınmazsa su kullanım hakkı anlaşması derhâl feshedilir.

Güvenlik ve taşınmazlar (Ek 17-18)

Kamu kurumları su yapılarından doğabilecek kazalara karşı koruyucu tedbirleri alır ve DSİ'yi bilgilendirir; meskûn mahalde kalan tesislerde tedbirleri belediye veya il özel idaresi alır. DSİ'nin su yapıları ve servis yolları amacı dışında kullanılamaz; servis yolları ilgili idarece devralınmadıkça genel ulaşıma açılamaz. DSİ taşınmazları, hisse oranı %40'ı ve miktarı imar planı içinde 400 m², dışında 4.000 m²'yi aşmamak kaydıyla hissedarlarına rayiç bedelle doğrudan satılabilir.

Sınavda dikkat

• Toplulaştırma: ilan 30 gün, dava 10 yıl, katılım payı en çok %10 ve bedelsiz.
• İzinsiz su: ücretin %50 fazlası ceza.
• Maksat oranları: Cumhurbaşkanı.