Ek hükümler: HES devri, içme suyu bedeli, afet ve su tahsisi

HES'lerin EÜAŞ'a devri (Ek 1)

DSİ tarafından inşa edilmiş, işletmeye alınmış ve alınacak hidroelektrik santrallerinin enerji üretimiyle ilgili kısımları ve bunların mütemmim cüzü taşınmazlar; yapım maliyetleri, işletmede kaldıkları süre ve dış kredi yükümlülükleri dikkate alınarak tespit edilecek bedeller üzerinden, herhangi bir ödeme yapılmaksızın Elektrik Üretim A.Ş. (EÜAŞ) Genel Müdürlüğüne devredilir. Dış kredilerin enerji maksadına düşen kısmının geri ödenmesi için ikraz anlaşması yapılır. Devir işlemleri her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.

İçme suyu yatırım bedeli (Ek 2)

6200 sayılı Kanuna göre inşa edilen barajlardan ve tesislerden içme suyu tahsisi yapılanların, yatırımda içme suyuna isabet eden bedellerinin geri ödemeleri ve süreleri için 1053 sayılı Belediye Teşkilatı Olan Yerleşim Yerlerine İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Temini Hakkında Kanun hükümleri uygulanır.

Afet hâlinde malzeme ve izinler (Ek 5)

• Deprem, sel, çığ, su baskını gibi tabii afetlerle hasar gören su yapılarının gecikmeksizin onarılması zorunluysa DSİ, olay yerinde veya yakınındaki kamu kurumlarının tasarrufundaki taş, kum ve ariyet ocaklarından izin almaksızın ve bedelsiz malzeme kullanabilir.
• DSİ projeleri için Devlet ormanları, millî parklar, mera alanları, Hazine taşınmazları ve maden sahalarında gerekli izinler, müracaattan itibaren altmış gün içinde sonuçlandırılır; bu izinler için ot bedeli hariç herhangi bir bedel ve teminat istenemez.

Su yapılarının denetimi (Ek 6)

• HES'lerin su yapısı kısımları ile gerçek ve tüzel kişilerin yapacağı baraj, gölet ve regülatörlerin inceleme ve denetimi zorunludur. Denetimi DSİ yapar veya DSİ'nin yetkilendirdiği şirketlerden müşavirlik hizmeti satın alarak yaptırır; masraflar yatırımcıya aittir.
• Denetim şirketi projeyi onaylar, malzeme ve imalatı kontrol eder, deneyleri yaptırır ve belgeleri DSİ'ye verir.
• Görevini gereği gibi yapmayan denetim şirketine idari para cezası verilir ve on beş gün düzeltme süresi tanınır; ikinci tekrarda ceza iki katı, üçüncü tekrarda üç katı uygulanır ve izin belgesi iptal edilir. İzni iptal edilen şirketin yönetici ve ortakları bir yıl başka denetim şirketi kuramaz.
• Su yapısı mevzuata veya projeye aykırıysa yatırımcıya en fazla 30 gün düzeltme süresi verilir; giderilmezse veya acil hâllerde iş durdurulur.
• Denetim şirketi ve elemanları, aykırılıktan doğan zarardan kabul tarihinden itibaren on beş yıl süreyle yatırımcıyla birlikte müteselsilen sorumludur.
• Gerçek ve tüzel kişilerin yapacağı köprü, menfez gibi yapılarda hidrolik yönden DSİ'nin uygun görüşü alınır.
• İdari para cezalarına tebliğden itibaren otuz gün içinde idare mahkemesine itiraz edilebilir; cezalar bir ay içinde ödenir ve genel bütçeye gelir kaydedilir.

Su tahsisi ve maden ruhsatı (Ek 7)

Su kaynaklarının diğer kamu kurumlarınca tahsisi, kiralanması, ruhsatlandırılması gibi işlemlerde DSİ'nin görüşü alınır; bu hâlde DSİ ayrıca tahsis yapmaz. Su tahsisi esasları DSİ yönetmeliğiyle belirlenir. DSİ projeleri içinde kalan yerlerde maden ruhsatı verilmeden önce DSİ'nin uygun görüşü alınır.

Sınavda dikkat

• HES devri EÜAŞ'a, ödemesiz ve vergi-harçtan muaf.
• Afette malzeme: izinsiz ve bedelsiz; izinler 60 günde, ot bedeli hariç bedelsiz.
• Denetim sorumluluğu 15 yıl, müteselsil; itiraz 30 gün idare mahkemesi.