Amaç, Kapsam ve Tanımlar

Amaç (md. 1)

2954 sayılı Türkiye Radyo ve Televizyon Kanununun amacı (2008'de 5767 sayılı Kanunla değişik); radyo ve televizyon ile tüm medya araçlarından yapılan yayınların düzenlenmesine ve özerkliği ve tarafsızlığı Anayasada hükme bağlanan Türkiye Radyo-Televizyon Kurumuna (TRT) ilişkin esas ve usulleri belirlemektir. TRT'nin özerk ve tarafsız niteliği kanunla değil, doğrudan Anayasa ile güvence altına alınmıştır.

Kapsam (md. 2)

Kanun; her türlü teknik, usul ve araçlarla ve her ne isim altında olursa olsun, elektromanyetik dalga yoluyla yurt içine ve yurt dışına yapılan radyodifüzyon ve televizyon yayınları ile ilgili hususları kapsar. Özel radyo ve televizyonların kuruluşu ve yayın hizmetleri ise ayrıca 6112 sayılı Kanunla düzenlenmiştir.

Tanımlar (md. 3)

• Radyodifüzyon (radyo yayını): Elektromanyetik dalgalar yoluyla halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan ses yayınları.
• Televizyon yayını: Elektromanyetik dalgalar yoluyla halkın doğrudan alması maksadıyla yapılan, hareketli veya sabit resimlerin sesli veya sessiz, kalıcı olmayan yayını.
• Elektromanyetik dalga: Boşlukta veya kablo, cam iletken ve benzeri fiziki ortamda ışık hızı ile yayılan, suni olarak üretilmiş elektrik ve manyetik özellikli dalga.
• Radyo ve televizyon verici istasyonu: Yayın yapmak üzere donatılmış her türlü hareketli veya sabit tesis.
• Kablo televizyon: Televizyon yayınının kablo, cam iletken ve benzeri fiziki ortam üzerinden halkın alması maksadıyla abonelere ulaştırıldığı yayın türü.
• Kapalı devre televizyon sistemi: Televizyon yayını dışında eğitim, öğretim, güvenlik ve turizm gibi belirli amaçlar için bir bina dahilinde veya birbiriyle ilişkili binalar grubunda kullanılan kablo televizyonu.
• Radyo alıcısı: Radyo yayınlarını almaya veya alıp kaydetmeye ve dinletmeye yarayan cihazlar.
• Televizyon alıcısı: Televizyon yayınlarını almaya ve seyrettirmeye yarayan cihazlar.
• Video: Televizyon yayınlarını alıp kaydetmeye ve bir ekran vasıtasıyla seyretmeye yarayan cihazlar.
• Birleşik cihaz: Radyo ve televizyon alıcısını; televizyon alıcısı ve videoyu; ya da radyo, televizyon alıcısı ve videoyu içeren cihazlar ile müzik setleri ve benzerleri.

Kavramları ayırt etme

Radyo yayınında unsur sestir; televizyon yayınında ise resim (hareketli veya sabit) esastır ve ses bulunması şart değildir (sesli veya sessiz). Kablo televizyon halka yönelik ve abonelidir; kapalı devre sistem ise halka yönelik yayın değildir, belirli bir bina veya bina grubuyla sınırlı ve belirli amaçlıdır. Video ile televizyon alıcısını ayıran unsur kayıt yeteneğidir.

Sınavda dikkat

• TRT'nin özerkliği ve tarafsızlığı Anayasada hükme bağlanmıştır.
• Kapsam: elektromanyetik dalga yoluyla yurt içine ve yurt dışına yapılan yayınlar.
• Televizyon yayını tanımında “kalıcı olmayan” ve “sesli veya sessiz” ifadelerine dikkat.
• Kapalı devre sistemde sayılan amaçlar: eğitim, öğretim, güvenlik, turizm.
• Müzik setleri “birleşik cihaz” tanımına girer.