Mali Hükümler

Genel durum

2954 sayılı Kanunun mali hükümlerinden sermaye (md. 33), kâr dağıtımı (md. 34) ve bütçe (md. 36) 2018'de 703 sayılı KHK ile; gelirler (md. 35) ve md. 38-43 1984'te 3093 sayılı Kanunla mülga edilmiştir. Tedarik işlerine ilişkin md. 47 ise Anayasa Mahkemesinin 7/12/2023 tarihli kararıyla iptal edilmiştir. Yürürlükteki hükümler şirket kurma ve ihale usulü (md. 37), indirimli tarifeler (md. 44, 46), kredi (md. 45) ve muafiyetlerdir (md. 48).

Şirket kurma, satın alma ve ortaklık (md. 37 – 2025 değişikliği)

• Yönetim Kurulu, Kurumun amaçlarına uygun olmak şartıyla özel hukuk hükümlerine tabi şirket kurabilir; yerli veya yabancı gerçek ya da tüzel kişilerle ortaklık kurabilir; mevcut şirketlere iştirak edebilir; yurt içinde veya dışında şirketleri tamamen satın alabilir veya devralabilir.
• Kurumun payına bakılmaksızın Kurumca kurulan, satın alınan veya iştirak edilen şirketlerin alım, satım, hizmet, danışmanlık, yapım ve taşıma ihaleleri 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa tabi değildir.
• Kurumun kendi alım, satım, hizmet, yapım ve taşıma işleri ise yayın faaliyetlerinin gerektirdiği koşullar gözetilerek saydamlık, rekabet, eşit muamele, güvenirlik, gizlilik, kamuoyu denetimi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve kaynakların verimli kullanılması ilkeleri esas alınarak yönetmelikle düzenlenir.
• Kurumun kendi şirketlerinden veya ortak olduğu şirketlerden yapacağı alımlar da 4734 ve 4735'e tabi değildir; usul ve esaslar Genel Müdür teklifi ve Yönetim Kurulu kararı ile belirlenir.
• Kurum personeli Genel Müdür onayı ile Kuruma ait veya ortak olunan şirketlerde yönetim kurulu başkanı/üyesi olarak görevlendirilebilir; ücretleri görevlendirildikleri şirketin yönetim kurulunca belirlenir; kadro ve pozisyonlarıyla ilişkileri ve kadro hakları devam eder.

İndirimli tarifeler ve kredi (md. 44-46)

• Md. 44, TRT'nin haber, radyo ve televizyon hizmetlerinde kullandığı haberleşme hizmetlerinde basına uygulanan indirimli tarifenin ve kiralanan devrelerin yurt içi kısmı için yüzde altmış indirimin uygulanmasını öngörür (kanun metninde o dönemki PTT İşletmesi Genel Müdürlüğü anılır).
• Md. 45, yatırımların finansmanında o dönemki Devlet Yatırım Bankası kredilerinden yararlanmayı düzenler.
• TRT'ye indirimli tarife uygulayan Devlet daire ve kuruluşları, kamu tüzel kişileri ve KİT'lere ilan ve reklam işlerinde indirimli tarife Yönetim Kurulu kararıyla uygulanabilir (md. 46) – karşılıklılık esası.

Muafiyetler (md. 48)

• Kurumun ihtiyacı için yurt dışından getirilecek radyo ve televizyon vericileri, stüdyo cihazları, işletme malzemesi ve yedekleri, yayın alet ve edevatı, program yüklü film ve bantlar; damga resmi dahil gümrük vergi ve resimleri, belediye hissesi ve harçlardan muaftır.
• Kurumun edindiği ve edineceği radyo ve televizyon verici ve aktarıcı binaları emlak vergisi ve tapu harçlarından muaftır.

Sınavda dikkat

• Şirket kurma ve ortaklık yetkisi Yönetim Kurulunundur.
• TRT şirketlerinin ihaleleri ve Kurumun kendi şirketlerinden alımları 4734/4735'e tabi değildir; Kurumun diğer alımları yönetmelikle düzenlenir.
• Personelin şirket YK'sında görevlendirilmesi: Genel Müdür onayı; ücreti: şirketin yönetim kurulu.
• Verici ve aktarıcı binalar için muafiyet: emlak vergisi ve tapu harcı.