Uluslararası Taşımaların Kapsamı ve Taşıma Yetkisi

Uluslararası taşımaların kapsamı (md. 12)

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanununa göre uluslararası yolcu ve eşya taşımaları dört gruptan oluşur:

• (a) Transit taşımalar: Türkiye'ye karayoluyla veya demiryoluyla herhangi bir hudut kapısından giren veya Türkiye'nin herhangi bir limanına denizyoluyla gelen karayolu taşıtlarıyla yapılan transit taşımalar.
• (b) Türkiye'ye demiryolu, denizyolu veya havayoluyla gelen ve varış noktasından karayolu taşıtlarıyla üçüncü ülkelere yapılan taşımalar.
• (c) Türkiye'den karayolu taşıtlarıyla diğer ülkelere yapılan taşımalar.
• (d) Diğer ülkelerden karayolu taşıtlarıyla Türkiye'ye yapılan taşımalar.

Taşıma yetkisi (md. 13)

• (a) bendindeki transit taşımalar: Uluslararası ikili ve çok taraflı karayolu taşıma anlaşmalarına göre yetkili veya Bakanlıkça izin verilmiş yabancı plakalı taşıtlar ile uluslararası taşımalar için Bakanlıktan yetki belgesi almış taşımacıların taşıtlarıyla yapılabilir.
• (b) bendindeki taşımalar: Bakanlıktan uluslararası taşımacı yetki belgesi almış taşımacılar tarafından yapılır. Yabancı plakalı taşıtlara bu taşımalar için ancak Cumhurbaşkanı kararı ile taşıma yetkisi verilebilir.
• Yetki verilen taşıtların hangi ülkelere, hangi kara hudut kapısı, deniz limanı, havalimanı veya demiryolu istasyonundan taşıma yapacağı Bakanlıkça belirlenir.
• (c) ve (d) bentlerindeki taşımalar: Uluslararası taşımacı yetki belgesine sahip taşımacılar ile ikili ve çok taraflı anlaşmalara göre izin verilmiş veya Bakanlıkça özel izin belgesi verilmiş yabancı taşımacılara ait taşıtlarla yapılabilir.
• Kabotaj yasağı: Yabancı plakalı taşıtlar Türkiye sınırları dâhilindeki iki nokta arasında taşıma yapamaz.

Yabancı plakalı taşıtların Türkiye içinde iki nokta arasında taşıma yapması veya yetki ve izin olmadan taşıma yapması, Kanunun ceza hükümlerine göre idari para cezası gerektirir.

Not: Kanun metnindeki “Bakanlık” ifadesi bugün Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını karşılar.

Sınavda dikkat

• (b) bendinde yabancı plakalı taşıtlara yetki Cumhurbaşkanı kararıyla verilir; Bakan onayı yeterli değildir.
• Hangi kapıdan, limandan veya havalimanından taşıma yapılacağını Bakanlık belirler.
• (c) ve (d) bentlerinde yabancı taşımacılar için “Bakanlıkça özel izin belgesi” öngörülmüştür.
• Yabancı plakalı taşıtın Türkiye'de iki şehir arasında yük veya yolcu taşıması her durumda yasaktır.
• Transit taşıma tanımında giriş yolları karayolu, demiryolu (hudut kapısı) ve denizyoludur (liman).