Vakıf Kültür ve Tabiat Varlıkları

Tespit, tescil ve yaşatma (md. 28)

Vakıflara ait yurt içi ve yurt dışındaki taşınır ve taşınmaz vakıf kültür varlıklarıyla ilgili şu işler Vakıflar Genel Müdürlüğünce yürütülür:

• tespit, envanterin çıkarılması ve tescil,
• Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait olanların korunması,
• mülkiyeti el değiştirmiş vakıf kültür varlıkları ile koruma alanlarının kamulaştırılması,
• değerlendirme, onarım, restorasyon ve gerektiğinde yeniden inşa.

Yeterli geliri bulunmayan mazbut vakıflara ait vakıf kültür varlığı niteliğindeki taşınmazların, benzer amaçlı mazbut vakıfların gelirleriyle korunmasına ve yaşatılmasına Meclis yetkilidir.

Koruma sorumluluğu (md. 29)

Vakıflara ait taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları; Genel Müdürlük, ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile kullananları tarafından korunur. Koruma yalnız Genel Müdürlüğün değil, ortak bir sorumluluktur.

Vakıf kültür varlıklarının devri (md. 30)

• Vakıf yoluyla meydana gelip her ne suretle olursa olsun Hazine, belediye, özel idareler, köy veya diğer kamu tüzel kişileri ile bunlara ait müessese, iktisadi işletme ve bağlı ortaklıkların mülkiyetine geçmiş vakıf kültür varlıkları mazbut vakfına devrolunur.
• Bu tüzel kişilerin mülkiyetindeki varlıklardan doğrudan vakfedilen veya mevcut olup olmadığına bakılmaksızın vakıf kaynaklarından inşa edilmiş, onarılmış veya ilave yapılarak katkı sağlanmış olanlar da vakıf yoluyla meydana gelmiş sayılır.

İmar planları ve kültür varlıkları (md. 22)

• Kamu kurumları koruma imar planlarını düzenlerken vakıf kültür varlıklarıyla ilgili hususlarda Genel Müdürlüğün görüşünü almak zorundadır.
• Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait taşınmazlarla ilgili uygulama imar ve parselasyon planları askıya çıkarılmadan önce Genel Müdürlüğe bildirilir.

Sigorta (md. 24)

Kiraya verilen veya tahsis edilen Genel Müdürlük ve mazbut vakıf taşınmazları yangın, hırsızlık ve doğal afetlere karşı kullananları tarafından Genel Müdürlük adına sigortalanır. Vakıf kültür varlıklarının sigorta bedeli, yapı yaklaşık birim maliyetleri (V. Sınıf D Grubu) ile içindeki taşınırların değeri dikkate alınarak Genel Müdürlükçe belirlenir.

Sponsorluk, vergi ve ihale (md. 77)

• Gerçek ve tüzel kişiler, vakıf kültürünü araştırmak ve desteklemek amacıyla Genel Müdürlüğün programlarındaki ilmi ve kültürel faaliyetlere sponsorluk yapabilir; sponsorlar Genel Müdürlüğün belirleyeceği esaslar dahilinde reklam alabilir.
• Vakıf kültür varlıklarının bakım, onarım, restorasyon, çevre düzenlemesi ve kamulaştırması için Genel Müdürlüğün kontrolünde yapılan harcamalar, bağışlar ve sponsorluk harcamalarının tamamı Gelir ve Kurumlar Vergisi matrahından düşülür.
• Vakıf kültür varlıklarının restorasyon veya onarım karşılığı kiralama işlemleri, ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa tabi değildir; usul ve esasları yönetmelikle düzenlenir.

Sınavda dikkat

• Tespit, envanter, tescil ve restorasyon Genel Müdürlüğün; başka mazbut vakfın geliriyle koruma kararı Meclisin yetkisidir.
• Koruma; Genel Müdürlük + ilgili kamu kurumları + kullananlar tarafından yapılır.
• Kamu tüzel kişilerine geçmiş vakıf kültür varlıkları mazbut vakfına devredilir; vakıf kaynaklarıyla onarılan da vakıf yoluyla meydana gelmiş sayılır.
• Sponsorluk harcamalarının bir kısmı değil tamamı matrahtan düşülür.