Vakıflar Genel Müdürlüğü

Kanundaki yeri

5737 sayılı Kanunun Vakıflar Genel Müdürlüğünün kuruluşu, görevleri, denetimi, bütçesi ve gelirlerine ilişkin 35-40. maddeleri büyük ölçüde yürürlükten kaldırılmıştır; Genel Müdürlüğün teşkilat ve görevleri bugün Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile düzenlenmektedir (md. 52/e'deki atıf). Bu nedenle sınavda Genel Müdürlük, daha çok Kanunun diğer maddelerinde ona verilen yetkiler üzerinden sorulur. Kanunda Genel Müdürlük aynı zamanda Denetim Makamı olarak adlandırılır (md. 3).

Danışmanlık hizmeti alımı (md. 36)

Genel Müdürlük gerektiğinde, ihtiyaç duyulan konuyla sınırlı olmak üzere 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa tabi olmaksızın uzman kişi, kurum ve kuruluşlardan danışmanlık ve hukuki mütalaa şeklinde hizmet satın alabilir.

Yönetim ve tescil yetkileri

• Mazbut vakıfları yönetir ve temsil eder (md. 6).
• Mazbut vakıfların tescil görmemiş hayrat taşınmazları Genel Müdürlüğün isteği üzerine tapu idaresince vakıfları adına tescil edilir (md. 13).
• Beyanname ve belge vermeyen vakıf yönetimlerine idari para cezası verir (md. 11).
• Vakıfların amaca ve yasalara uygunluk denetimini yapar (md. 33).

Muafiyet ve istisnalar (md. 77)

• Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait taşınmazlar Devlet malı imtiyazından yararlanır; haczedilemez, rehnedilemez. Tüm iş ve işlemleri her türlü vergi, resim, harç, katılım payı ile değerli kâğıt ve işlem bedelinden istisnadır.
• Genel Müdürlük, 492 sayılı Harçlar Kanunundaki yargı harçlarından muaftır; dava, icra takibi ve geçici hukuki koruma tedbirlerinde teminat gösterme zorunluluğu yoktur. Bu hüküm, idare ve temsil ettiği mazbut vakıflar adına taraf olduğu işlerde de uygulanır.
• Genel Müdürlüğün ve mazbut vakıfların tahsil edilemeyen gelirleri 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre Genel Müdürlükçe tahsil edilir.

Dava ve alacaklardan vazgeçme (md. 78)

• Sözleşme olmasa dahi, Genel Müdürlük menfaati bulunmak kaydıyla, Genel Müdürlük ile diğer kişiler arasındaki hukuki ihtilafların anlaşma veya sözleşme değişikliğiyle sonuçlandırılmasında Meclis yetkilidir.
• Takibinde fayda umulmayan dava ve icra takiplerinden vazgeçme, bir hakkın tanınması veya menfaatin terkinde, Kanunda belirtilen tutara kadar Genel Müdür, aşanlarda Meclis yetkilidir.
• Genel Müdür bu yetkisini kısmen veya tamamen Genel Müdür yardımcılarına, I. Hukuk Müşavirine veya bölge müdürlerine devredebilir. Uygulamaya ve miktarların tespitine ilişkin hususlar Meclisçe belirlenir.

Sınavda dikkat

• Danışmanlık alımı Kamu İhale Kanununa tabi değildir ve konuyla sınırlıdır.
• Yargı harcı muafiyeti ve teminatsızlık mazbut vakıflar adına yürütülen davalarda da geçerlidir.
• Uzlaşma (anlaşma/sözleşme değişikliği) yetkisi her durumda Meclise aittir.
• Yetki devri yapılabilecekler: Genel Müdür yardımcıları, I. Hukuk Müşaviri, bölge müdürleri.