Vakıflar Meclisi

Kanundaki yeri

5737 sayılı Kanunda Vakıflar Meclisinin oluşumu, görevleri, üyelerin yenilenmesi ve toplantı-karar nisabına ilişkin maddeler (md. 41, 42, 44, 45 ve md. 43'ün bazı fıkraları) yürürlükten kaldırılmıştır. Yürürlükte kalan hükümler üyelerin statüsü ve yasakları ile Kanunun çeşitli maddelerinde Meclise verilen karar yetkileridir. Kanunda "Meclis" Vakıflar Meclisini ifade eder (md. 3).

Üyelerin statüsü (md. 43)

• Kamu görevlisi olmayan Meclis üyeleri, görevleriyle ilgili olarak işledikleri suçlar ve kendilerine karşı işlenen suçlar yönünden kamu görevlisi sayılır.
• Memur veya diğer kamu görevlisi iken Meclis üyeliğine atananların Mecliste görev yaptıkları sürece eski görevleriyle ilişikleri kesilir; görevleri sona erdiğinde otuz gün içinde başvururlarsa mükteseplerine uygun kadroya atanırlar.

Uyulması gereken hususlar (md. 46)

• Meclis üyeleri görevleri süresince ve görevlerinin sona ermesinden itibaren iki yıl süreyle Genel Müdürlük ve ilgili kuruluşlarına karşı doğrudan veya dolaylı olarak taahhüde giremez, komisyonculuk ve temsilcilik yapamaz.
• Görevleri süresince edindikleri gizli bilgi ve belgeleri kanunen yetkili mercilerden başkasına açıklayamaz, kendileri veya üçüncü kişiler lehine ya da aleyhine kullanamaz. Bu yükümlülük görevden ayrıldıktan sonra da devam eder.
• Görevinden alınan vakıf yöneticileri Meclis üyesi olamaz (md. 10).

Kanunda Meclise verilen başlıca yetkiler

• Yeni vakıfların asgari mal varlığını her yıl belirlemek (md. 5).
• Mülhak vakıf yöneticilerini atamak (md. 6); yöneticilerin görevden alınması davası için karar almak (md. 10).
• Genel Müdürlüğe ve mazbut vakıflara ait akar malların değiştirilmesi ve paraya çevrilmesi (md. 12).
• Vakfiye şartlarını değiştirmek ve hayır şartlarındaki parasal değerleri güncel gelirlere uyarlamak; mülhak, cemaat ve esnaf vakıflarında vakıf yöneticilerinin teklifi üzerine (md. 14).
• Kullanılamayan hayratları başka hayrata dönüştürmek, akara devretmek, paraya çevirmek (md. 15); cemaat vakıflarının kullanılmayan taşınmazlarını aynı cemaatin başka vakfına tahsis etmek (md. 16).
• Onarım/inşa karşılığı kiralamada süreyi kırk dokuz yıla kadar belirlemek; noter tasdiki aranmayacak kira bedeli sınırını her yıl belirlemek (md. 20).
• Geliri yetersiz mazbut vakfın kültür varlığını benzer amaçlı mazbut vakıfların gelirleriyle korumak (md. 28).
• Hukuki ihtilafların anlaşma ile sonuçlandırılması ve belirli tutarı aşan vazgeçmeler (md. 78).
• Mülhak vakıfların aile vakfına dönüştürülmesinde karar almak (geçici md. 6).

Sınavda dikkat

• Taahhüt ve komisyonculuk yasağı görev bitiminden sonra iki yıl; sır saklama yükümlülüğü ise süresizdir.
• Kamu görevlisi sayılma yalnız suçlar yönünden ve kamu görevlisi olmayan üyeler içindir.
• Mülhak vakıf yöneticisini Meclis atar, ancak görevden almayı mahkeme yapar.
• Mazbut vakıf hayratını Meclis doğrudan dönüştürür; mülhak vakıfta yöneticinin talebi gerekir.