Görev

Görevin kaynağı (md. 3)

CMK'ya göre mahkemelerin görevleri kanunla belirlenir. Görev, bir davaya hangi tür veya derecedeki ceza mahkemesinin bakacağını ifade eder; idari bir düzenleme veya tarafların iradesiyle değiştirilemez.

Resen görev kararı (md. 4)

• Davaya bakan mahkeme, görevli olup olmadığına kovuşturma evresinin her aşamasında resen karar verebilir. Bunun için tarafların talebi gerekmez.
• Bu yetki, md. 6'daki görevsizlik kararı verilemeyecek hâl saklı kalmak üzere kullanılır.

Görev uyuşmazlığı (md. 4/2)

Görev konusunda mahkemeler arasında uyuşmazlık çıkarsa görevli mahkemeyi ortak yüksek görevli mahkeme belirler.

Görevsizlik kararı ve sonucu (md. 5)

• İddianamenin kabulünden sonra işin davayı gören mahkemenin görevini aştığı veya dışında kaldığı anlaşılırsa mahkeme bir kararla işi görevli mahkemeye gönderir.
• Adli yargı içindeki mahkemeler bakımından verilen görevsizlik kararlarına karşı itiraz yoluna gidilebilir.

Görevsizlik kararı verilemeyecek hâl (md. 6)

Duruşmada suçun hukuki niteliğinin değiştiğinden bahisle görevsizlik kararı verilerek dosya alt dereceli mahkemeye gönderilemez. Örneğin yüksek dereceli mahkemede görülen bir davada suçun nitelendirmesi duruşmada değişse bile dosya bu gerekçeyle alt dereceli mahkemeye gönderilmez; yüksek dereceli mahkeme davayı sonuçlandırır. Bu kural, md. 4'teki resen görev denetiminin istisnasıdır.

Görevli olmayan hâkimin işlemleri (md. 7)

Yenilenmesi mümkün olmayanlar dışında, görevli olmayan hâkim veya mahkemece yapılan işlemler hükümsüzdür. Yenilenmesi mümkün olmayan işlemler (tekrar yapılamayacak nitelikteki işlemler) geçerliliğini korur.

Sınavda dikkat

• Görev ancak kanunla belirlenir.
• Mahkeme görevli olup olmadığını kovuşturmanın her aşamasında resen inceleyebilir.
• Görev uyuşmazlığını ortak yüksek görevli mahkeme çözer.
• Suçun niteliğinin duruşmada değişmesi, dosyanın alt dereceli mahkemeye gönderilmesine gerekçe olamaz.
• Görevsiz hâkimin işlemleri hükümsüzdür; yenilenmesi mümkün olmayan işlemler istisnadır.