Birinci Kısım — Genel Hükümler · İkinci Bölüm — Yargılamaya Hâkim Olan İlkeler
6100 sayılı HMK Madde 24Tasarruf ilkesi
(1) Hâkim, iki taraftan birinin talebi olmaksızın, kendiliğinden bir davayı inceleyemez ve karara bağlayamaz.
(2) Kanunda açıkça belirtilmedikçe, hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya veya hakkını talep etmeye zorlanamaz.
(3) Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri dava konusu hakkında, dava açıldıktan sonra da tasarruf yetkisi devam eder.
Kaynak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · mevzuat.gov.tr ↗ · metin kontrolü 12.10.2026
Bu maddeden sorular
Bu maddeye dayanan 2 çözümlü soru var. İlk 2 tanesi kayıt gerekmeden burada.
1
HMK'da düzenlenen tasarruf ilkesine göre;
I. Hâkim, iki taraftan birinin talebi olmaksızın kendiliğinden bir davayı inceleyemez.
II. Kanunda açıkça belirtilmedikçe hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya zorlanamaz.
III. Taraflar serbestçe tasarruf edebilecekleri dava konusu üzerinde dava açıldıktan sonra tasarruf yetkisini kaybeder.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
I. Hâkim, iki taraftan birinin talebi olmaksızın kendiliğinden bir davayı inceleyemez.
II. Kanunda açıkça belirtilmedikçe hiç kimse kendi lehine olan davayı açmaya zorlanamaz.
III. Taraflar serbestçe tasarruf edebilecekleri dava konusu üzerinde dava açıldıktan sonra tasarruf yetkisini kaybeder.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
HMK md. 24/1 ve 2'ye göre I ve II doğrudur. Md. 24/3'e göre ise tarafların serbestçe tasarruf edebilecekleri dava konusu hakkında tasarruf yetkisi dava açıldıktan sonra da devam eder; III yanlıştır (HMK md. 24).
2
HMK'ya göre tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri dava konusu hakkında dava açıldıktan sonraki tasarruf yetkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri dava konusu hakkında, dava açıldıktan sonra da tasarruf yetkisi devam eder (HMK md. 24/3).