İçeriğe atla
Sekizinci Kısım — Kanun Yolları · Üçüncü Bölüm — Yargılamanın İadesi

6100 sayılı HMK Madde 375Yargılamanın iadesi sebepleri

(1) Aşağıdaki sebeplere dayanılarak yargılamanın iadesi talep edilebilir:

a) Mahkemenin kanuna uygun olarak teşekkül etmemiş olması.

b) Davaya bakması yasak olan yahut hakkındaki ret talebi, merciince kesin olarak kabul edilen hâkimin karar vermiş veya karara katılmış bulunması.

c) Vekil veya temsilci olmayan kimselerin huzuruyla davanın görülmüş ve karara bağlanmış olması.

ç) Yargılama sırasında, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen bir belgenin, kararın verilmesinden sonra ele geçirilmiş olması.

d) Karara esas alınan senedin sahteliğine karar verilmiş veya senedin sahte olduğunun mahkeme veya resmî makam önünde ikrar edilmiş olması.

e) İfadesi karara esas alınan tanığın, karardan sonra yalan tanıklık yaptığının sabit olması.

f) Bilirkişi veya tercümanın, hükme esas alınan husus hakkında kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun sabit olması.

g) Lehine karar verilen tarafın, karara esas alınan yemini yalan yere ettiğinin, ikrar veya yazılı delille sabit olması.

ğ) Karara esas alınan bir hükmün, kesinleşmiş başka bir hükümle ortadan kalkmış olması.

h) Lehine karar verilen tarafın, karara tesir eden hileli bir davranışta bulunmuş olması.

ı) Bir dava sonunda verilen hükmün kesinleşmesinden sonra tarafları, konusu ve sebebi aynı olan ikinci davada, öncekine aykırı bir hüküm verilmiş ve bu hükmün de kesinleşmiş olması.

i) Kararın, İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşmenin veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmiş olması veya karar aleyhine Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine yapılan başvuru hakkında dostane çözüm ya da tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi.

(2) Birinci fıkranın (e), (f) ve (g) bentlerindeki hâllerde yargılamanın iadesinin istenebilmesi, bu sebeplerin kesinleşmiş bir ceza mahkûmiyet kararı ile belirlenmiş olması şartına bağlıdır. Delil yokluğundan başka bir sebeple ceza kovuşturmasına başlanamamış veya mahkûmiyet kararı verilememiş ise ceza mahkemesi kararı aranmaz. Bu takdirde dayanılan yargılamanın iadesi sebebinin, yargılamanın iadesi davasında öncelikle ispat edilmesi gerekir.

Kaynak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · mevzuat.gov.tr ↗ · metin kontrolü 12.10.2026

Bu maddeden sorular

Bu maddeye dayanan 5 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.

1
HMK'ya göre aşağıdakilerden hangisi yargılamanın iadesi sebepleri arasında sayılmamıştır?
HMK md. 375/1-ç'ye göre iade sebebi, aleyhine hüküm verilen tarafın elinde olmayan nedenlerle elde edilemeyen belgenin karardan sonra ele geçirilmesidir. Elinde bulunduğu hâlde sunmadığı belge bu kapsamda değildir. Diğer seçenekler md. 375'te sayılmıştır (HMK md. 375).
2
HMK'ya göre;
I. İfadesi karara esas alınan tanığın yalan tanıklık yaptığının sabit olması
II. Bilirkişinin hükme esas alınan husus hakkında kasten gerçeğe aykırı beyanda bulunduğunun sabit olması
III. Lehine karar verilen tarafın karara esas alınan yemini yalan yere ettiğinin sabit olması
sebeplerinden hangilerinde yargılamanın iadesinin istenebilmesi kural olarak kesinleşmiş bir ceza mahkûmiyet kararına bağlıdır?
HMK md. 375/2'ye göre birinci fıkranın (e), (f) ve (g) bentlerindeki yalan tanıklık, bilirkişi veya tercümanın kasten gerçeğe aykırı beyanı ve yalan yemin hâllerinde iade, bu sebeplerin kesinleşmiş ceza mahkûmiyetiyle belirlenmiş olmasına bağlıdır; delil yokluğu dışında bir sebeple mahkûmiyet verilememişse bu karar aranmaz (HMK md. 375).
3
HMK'ya göre Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ile ilgili aşağıdaki durumlardan hangisi yargılamanın iadesi sebebi olarak sayılmıştır?
Kararın Sözleşme veya eki protokollerin ihlali suretiyle verildiğinin AİHM'nin kesinleşmiş kararıyla tespit edilmesi ya da başvuru hakkında dostane çözüm veya tek taraflı deklarasyon sonucunda düşme kararı verilmesi iade sebebidir. Başvurunun yapılmış olması tek başına yeterli değildir (HMK md. 375/1-i).
Bu konudan daha fazla soru çöz →