Birinci Kısım — Genel Hükümler · Üçüncü Bölüm — Hâkimin Yasaklılığı, Reddi ve Hukuki Sorumluluğu
6100 sayılı HMK Madde 46Devletin sorumluluğu ve rücu
(1) Hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı aşağıdaki sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir:
a) Kayırma veya taraf tutma yahut taraflardan birine olan kin veya düşmanlık sebebiyle hukuka aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.
b) Sağlanan veya vaat edilen bir menfaat sebebiyle kanuna aykırı bir hüküm veya karar verilmiş olması.
c) Farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı karar veya hüküm verilmiş olması.
ç) Duruşma tutanağında mevcut olmayan bir sebebe dayanılarak hüküm verilmiş olması.
d) Duruşma tutanakları ile hüküm veya kararların değiştirilmiş yahut tahrif edilmiş veya söylenmeyen bir sözün hüküm ya da karara etkili olacak şekilde söylenmiş gibi gösterilmiş ve buna dayanılarak hüküm verilmiş olması.
e) Hakkın yerine getirilmesinden kaçınılmış olması.
(2) Tazminat davasının açılması, hâkime karşı bir ceza soruşturmasının yapılması yahut mahkûmiyet şartına bağlanamaz.
(3) Devlet, ödediği tazminat nedeniyle, sorumlu hâkime ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde rücu eder.
Kaynak: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu · mevzuat.gov.tr ↗ · metin kontrolü 12.10.2026
Bu maddeden sorular
Bu maddeye dayanan 3 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.
1
HMK'ya göre hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı tazminat davası kime karşı açılır?
HMK md. 46/1'e göre hâkimlerin yargılama faaliyetinden dolayı sayılan sebeplere dayanılarak Devlet aleyhine tazminat davası açılabilir. Devlet daha sonra sorumlu hâkime rücu eder (HMK md. 46).
2
HMK'ya göre Devlet, hâkimin yargılama faaliyetinden dolayı ödediği tazminat nedeniyle sorumlu hâkime hangi süre içinde rücu eder?
HMK md. 46/3'e göre Devlet, ödediği tazminat nedeniyle sorumlu hâkime ödeme tarihinden itibaren bir yıl içinde rücu eder. Rücu davası tazminat davasını karara bağlamış mahkemede görülür (HMK md. 46, 47).
3
HMK'ya göre hâkimin yargılama faaliyetinden dolayı Devlet aleyhine açılacak tazminat davası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Tazminat davası Devlet aleyhine açılır ve açılması hâkime karşı bir ceza soruşturmasının yapılması yahut mahkûmiyet şartına bağlanamaz (HMK md. 46/1-2).
