VII. Kısım — Devlet Memurlarının Yetiştirilmesi

657 sayılı DMK Madde 225Mecburi hizmetle ilgili yükümlülükler

(Değişik: 30/5/1974 – KHK-12; Değiştirilerek kabul: 15/5/1975 - 1897/1 md.)

Mecburi hizmetle yükümlü bulunanlar yetiştirme, eğitim veya staj sürelerinin bitiminden itibaren en çok iki ay içinde kurumlarına başvurmak zorundadırlar.

Bunlardan;

a) Başvurma tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde bir göreve atanmayanların mecburi hizmet yükümlülükleri kalkar. Mecburi hizmetin (d) fıkrasına göre krediye dönüştürülmesi istendiği takdirde bu süre istemin karara bağlandığı tarihten başlar. Bu durumun oluşuna kendi kusuru ile sebep olan memurlar bundan doğan zararı tazminle yükümlüdürler.

b) Başvurmayanlar veya atanma için gerekli belgelerini tamamlamayanlar yol giderleri de dahil olmak üzere, kendilerine kurumlarınca yapılmış bulunan bütün giderleri yüzde elli fazlasiyle ödemek zorundadırlar.

c) Atanıp da yükümlü bulundukları mecburi hizmeti bitmeden ayrılmış veya bir ceza sebebiyle memurluktan çıkarılmış olanlar mecburi hizmetlerinin eksik kalan kısmı ile orantılı tutarı yüzde elli fazlasiyle ödemek zorundadırlar.

d) Hizmetlerine lüzum olmadığına Cumhurbaşkanınca karar verilenlerin mecburi hizmet yükümlülükleri krediye dönüştürülebilir.

e) İlk ve orta dereceli okullar ile, kurslarda Milli Eğitim Bakanlığı tarafından okutulan parasız yatılı öğrencilerin mecburi hizmetlerine, bu kanuna tabi kurum ve kuruluşlarda ihtiyaç olmaması halinde Milli Eğitim Bakanlığı bunların mecburi hizmet yükümlülüğünü kaldırmaya yetkilidir. Bu fıkraya göre kurumların, ihtiyaci olup olmadığı bir aylık süre verilmek ve Resmî Gazete'de ilan edilmek suretiyle tespit olunur.

Askerlikte geçen süre mecburi hizmetten sayılmaz.

Mecburi hizmetini yapmakta iken yasama organına seçilenlerin yükümlülükleri seçildikleri sürece ertelenir.

Kaynak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu · mevzuat.gov.tr ↗ · metin kontrolü 12.10.2026

Bu maddeden sorular

Bu maddeye dayanan 15 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.

Mecburi hizmetle yükümlü olup eğitimini bitirdikten sonra kurumuna başvurmayan kişi ne ile yükümlü olur?

657 sayılı Kanun md. 225/b'ye göre başvurmayanlar veya atanma için gerekli belgelerini tamamlamayanlar, yol giderleri de dahil olmak üzere kurumlarınca yapılmış bütün giderleri yüzde elli fazlasıyla ödemek zorundadır.

Mecburi hizmet yükümlüsü kurumuna başvurduktan sonra en geç kaç ay içinde bir göreve atanmazsa yükümlülüğü kalkar?

657 sayılı Kanun md. 225/a'ya göre mecburi hizmet yükümlüleri eğitim bitiminden itibaren en çok iki ay içinde kurumlarına başvurur; başvuru tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde bir göreve atanmayanların mecburi hizmet yükümlülükleri kalkar.

657 sayılı Kanun'un 225. maddesine göre mecburi hizmetle ilgili aşağıdakilerden hangileri doğrudur? I. Yükümlüler yetiştirme, eğitim veya staj süresinin bitiminden itibaren en çok iki ay içinde kurumlarına başvurmak zorundadır. II. Hizmetlerine lüzum olmadığına Cumhurbaşkanınca karar verilenlerin yükümlülükleri krediye dönüştürülebilir. III. Mecburi hizmetini yaparken yasama organına seçilenlerin yükümlülükleri seçildikleri sürece ertelenir.

Md. 225'e göre yükümlüler süre bitiminden itibaren en çok iki ay içinde kurumlarına başvurur; hizmetlerine lüzum görülmeyenlerin yükümlülüğü Cumhurbaşkanı kararıyla krediye dönüştürülebilir; yasama organına seçilenlerin yükümlülüğü seçildikleri sürece ertelenir. Üç öncül de doğrudur (657 sayılı DMK md. 225).

Bu konudan daha fazla soru çöz →