İkinci Kısım — Temel Haklar ve Ödevler · Birinci Bölüm — Genel Hükümler

Anayasa Madde 15IV. Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması

Savaş, seferberlik (…) veya olağanüstü hallerde, milletlerarası hukuktan doğan yükümlülükler ihlal edilmemek kaydıyla, durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir veya bunlar için Anayasada öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilir.

Birinci fıkrada belirlenen durumlarda da, savaş hukukuna uygun fiiller sonucu meydana gelen ölümler (…) dışında, kişinin yaşama hakkına, maddi ve manevi varlığının bütünlüğüne dokunulamaz; kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz ve bunlardan dolayı suçlanamaz; suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz.

Kaynak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · mevzuat.gov.tr ↗ · metin kontrolü 12.10.2026

Bu maddeden sorular

Bu maddeye dayanan 16 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.

Anayasanın 15. maddesine göre aşağıdakilerden hangisi temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulabileceği haller arasında sayılmamıştır?

Anayasa md. 15'e göre savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir. Genel seçim dönemi bu haller arasında yoktur (Anayasa md. 15).

Anayasanın 15. maddesine göre savaş, seferberlik veya olağanüstü hallerde dahi;
I. Suç ve cezalar geçmişe yürütülemez.
II. Kimse din, vicdan, düşünce ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamaz.
III. Suçluluğu mahkeme kararı ile saptanıncaya kadar kimse suçlu sayılamaz.
ifadelerinden hangileri doğrudur?

Anayasa md. 15/2, olağanüstü dönemlerde de dokunulamayan çekirdek alanı sayar: yaşama hakkı ve maddi-manevi bütünlük (savaş hukukuna uygun fiillerden doğan ölümler hariç), din-vicdan-düşünceyi açıklamaya zorlanmama, suç ve cezaların geçmişe yürütülmemesi ve masumiyet karinesi. Üç öncül de doğrudur (Anayasa md. 15).

Anayasanın 15. maddesi uyarınca olağanüstü dönemlerde alınacak tedbirlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Anayasa md. 15/2'ye göre savaş, seferberlik ve olağanüstü hallerde de suç ve cezalar geçmişe yürütülemez; D şıkkı bu nedenle yanlıştır. Diğer şıklar maddenin birinci ve ikinci fıkralarında açıkça yer alır (Anayasa md. 15).

Bu konudan daha fazla soru çöz →