İkinci Kısım — Temel Haklar ve Ödevler · İkinci Bölüm — Kişinin Hakları ve Ödevleri
Anayasa Madde 33A. Dernek kurma hürriyeti
(Değişik: 3/10/2001-4709/12 md.)
Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma ve bunlara üye olma ya da üyelikten çıkma hürriyetine sahiptir.
Hiç kimse bir derneğe üye olmaya ve dernekte üye kalmaya zorlanamaz.
Dernek kurma hürriyeti ancak, millî güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahlâk ile başkalarının hürriyetlerinin korunması sebepleriyle ve kanunla sınırlanabilir.
Dernekler, kanunun öngördüğü hallerde hâkim kararıyla kapatılabilir veya faaliyetten alıkonulabilir. Ancak, millî güvenliğin, kamu düzeninin, suç işlenmesini veya suçun devamını önlemenin yahut yakalamanın gerektirdiği hallerde gecikmede sakınca varsa, kanunla bir merci, derneği faaliyetten men ile yetkilendirilebilir. Bu merciin kararı, yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, bu idarî karar kendiliğinden yürürlükten kalkar.
Birinci fıkra hükmü, Silahlı Kuvvetler ve kolluk kuvvetleri mensuplarına ve görevlerinin gerektirdiği ölçüde Devlet memurlarına kanunla sınırlamalar getirilmesine engel değildir.
Bu madde hükümleri vakıflarla ilgili olarak da uygulanır.
Kaynak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · mevzuat.gov.tr ↗ · metin kontrolü 12.10.2026
Bu maddeden sorular
Bu maddeye dayanan 3 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.
1
Anayasanın dernek kurma hürriyetine ilişkin 33. maddesine göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
Anayasa md. 33/1'e göre herkes önceden izin almaksızın dernek kurma ve bunlara üye olma ya da üyelikten çıkma hürriyetine sahiptir. Bu nedenle C şıkkı yanlıştır; diğer şıklar maddenin ilgili fıkralarında yer alır (Anayasa md. 33).
2
Dernek kurulmasına ilişkin olarak aşağıdaki sistemlerden hangisi benimsenmiştir?
Herkes, önceden izin almaksızın dernek kurma hürriyetine sahiptir; bu nedenle dernekler bakımından serbest kuruluş sistemi benimsenmiştir (Anayasa md. 33/1).
3
Anayasanın 33. maddesine göre dernek kurma hürriyeti ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
33. maddenin son fıkrası, madde hükümlerinin vakıflarla ilgili olarak da uygulanacağını belirtir. Kolluk, Silahlı Kuvvetler ve görevin gerektirdiği ölçüde memurlar için kanunla sınırlama ve gecikmede sakıncalı hâllerde idari faaliyetten men imkânı ise metinde yer alır (Anayasa md. 33).
