İçeriğe atla
İkinci Kısım — Temel Haklar ve Ödevler · Dördüncü Bölüm — Siyasi Haklar ve Ödevler

Anayasa Madde 68A. Parti kurma, partilere girme ve partilerden ayrılma

(Değişik: 23/7/1995-4121/6 md.)

Vatandaşlar, siyasi parti kurma ve usulüne göre partilere girme ve partilerden ayrılma hakkına sahiptir. Parti üyesi olabilmek için onsekiz yaşını doldurmuş olmak gerekir.

Siyasi partiler, demokratik siyasi hayatın vazgeçilmez unsurlarıdır.

Siyasi partiler önceden izin almadan kurulurlar ve Anayasa ve kanun hükümleri içerisinde faaliyetlerini sürdürürler.

Siyasi partilerin tüzük ve programları ile eylemleri, Devletin bağımsızlığına, ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne, insan haklarına, eşitlik ve hukuk devleti ilkelerine, millet egemenliğine, demokratik ve laik Cumhuriyet ilkelerine aykırı olamaz; sınıf veya zümre diktatörlüğünü veya herhangi bir tür diktatörlüğü savunmayı ve yerleştirmeyi amaçlayamaz; suç işlenmesini teşvik edemez.

Hakimler ve savcılar, Sayıştay dahil yüksek yargı organları mensupları, kamu kurum ve kuruluşlarının memur statüsündeki görevlileri, yaptıkları hizmet bakımından işçi niteliği taşımayan diğer kamu görevlileri, Silahlı Kuvvetler mensupları ile yükseköğretim öncesi öğrencileri siyasi partilere üye olamazlar.

Yüksek öğretim elemanlarının siyasi partilere üye olmaları ancak kanunla düzenlenebilir. Kanun bu elemanların, siyasi partilerin merkez organları dışında kalan parti görevi almalarına cevaz veremez ve parti üyesi yüksek öğretim elemanlarının yüksek öğretim kurumlarında uyacakları esasları belirler.

Yüksek öğretim öğrencilerinin siyasi partilere üye olabilmelerine ilişkin esaslar kanunla düzenlenir

Siyasi partilere, Devlet, yeterli düzeyde ve hakça mali yardım yapar. Partilere yapılacak yardımın, alacakları üye aidatının ve bağışların tabi olduğu esaslar kanunla düzenlenir.

Kaynak: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası · mevzuat.gov.tr ↗ · metin kontrolü 12.10.2026

Bu maddeden sorular

Bu maddeye dayanan 7 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.

1
Anayasanın 68. maddesine göre aşağıdakilerden hangisi siyasi partilere üye olamayacaklar arasında sayılmamıştır?
Anayasa md. 68/5; hâkimler ve savcılar, Sayıştay dahil yüksek yargı mensupları, memur statüsündeki görevliler, işçi niteliği taşımayan kamu görevlileri, Silahlı Kuvvetler mensupları ve yükseköğretim öncesi öğrencilerin partiye üye olamayacağını belirtir. Yükseköğretim öğrencilerinin üyelik esasları ise kanunla düzenlenir (Anayasa md. 68).
2
Anayasanın 68. maddesine göre yükseköğretim elemanlarının siyasi partilere üyeliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Anayasanın 68. maddesine göre yükseköğretim elemanlarının siyasi partilere üye olmaları ancak kanunla düzenlenebilir; kanun bu elemanların, siyasi partilerin merkez organları dışında kalan parti görevi almalarına cevaz veremez ve parti üyesi elemanların yükseköğretim kurumlarında uyacakları esasları belirler. Dolayısıyla üyelik tümden yasak değildir ve il-ilçe görevi alınamaz (Anayasa md. 68).
3
Sendikalar ve siyasi partilerin kuruluş sistemi aşağıdakilerden hangisidir?
Çalışanlar ve işverenler önceden izin almaksızın sendika kurabilir (Anayasa md. 51); siyasi partiler de önceden izin almadan kurulur (md. 68). Her ikisinde de serbest kuruluş sistemi benimsenmiştir.
Bu konudan daha fazla soru çöz →