Birinci Kısım — Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında olan sigortalılar · Birinci Bölüm — Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (a) Bendine Tabi Çalışan Sigortalılar

2013/11 sayılı Genelge Başlık 1.13Gemi adamları (Teselsül, 28/2/2014 tarihli ve 2014/5 sayılı Genelge)

Karasularımızda ve uluslararası sularda Türk bayraklı gemilerde çalışan gemi adamları Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında zorunlu sigortalı olmaktadırlar.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 962 nci maddesinde; “daha önce yabancı bir gemi siciline kayıtlı bulunan bir Türk gemisinin, Türk Gemi Siciline kaydolabilmesi için artık yabancı gemi siciline kayıtlı olmadığını kuvvetle muhtemel gösteren belgelerin sicil müdürlüğüne sunulması gerekir. Tescili zorunlu bir gemi, yabancı bir gemi siciline kayıtlı ise malikinin bu kaydı sildirmesi ve durumu belgelendirmesi gerekir; imkansızlık halinde bundan vazgeçilebilir.” hükmü yer almaktadır.

Bu nedenle, yabancı bayraklı gemiler yukarıda açıklanan Kanun hükmüne göre ülkemizde kurulu işyeri niteliğinde bulunmadığından, sözü geçen işyerlerinde çalışan kimselerin Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmalarına imkan bulunmamaktadır.

Ülkemiz ile ikili sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmış bulunan ülkelerin tekne ve gemilerinde çalışan Türk vatandaşlarının sosyal güvenlik ile ilgili hakları için akit ülke ile yapılan sosyal güvenlik sözleşme hükümlerine göre işlem yapılması gerekmektedir.

Ülkemizle ile arasında ikili sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan ülkelerin limanlarına kayıtlı gemilerin işletmesini devralan ya da bu gemilerde işin bir bölümünü üstlenen Türk işverenlerce çalıştırılan Türk işçilerinin sosyal güvenlikleri Kanunun 5 inci maddenin birinci fıkrasının (g) bendi kapsamında sağlanacaktır.

Limanlarımızda Türk bayraklı veya yabancı bayraklı tekne ve gemilere yükleme, boşaltma vb. işlerde çalışan gerek Türk vatandaşı gerekse yabancı uyruklu kimselerin Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki bildirimleri, liman adına kayıtlı işyeri veya taşeron şirketlerce yapılacaktır.

Kaynak: 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026

Bu başlıktan sorular

Bu maddeye dayanan 2 çözümlü soru var. İlk 2 tanesi kayıt gerekmeden burada.

I. 6356 sayılı Kanun gereğince işçi kuruluşunda yönetici olduğu için işyerinden ayrılan işçinin bildirimi işçi sendikaları ve konfederasyonları tarafından yapılır. II. Yabancı bayraklı gemilerde çalışan Türk vatandaşları (4/a) kapsamında sigortalı sayılır. III. Limanlarda gemilere yükleme ve boşaltma işinde çalışanların bildirimleri liman adına kayıtlı işyeri veya taşeron şirketlerce yapılır. 2013/11 sayılı Genelgeye göre yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?

Sendika yöneticiliği nedeniyle işyerinden ayrılanların bildirimini sendikalar yapar (I doğru). Yabancı bayraklı gemiler Türkiye'de kurulu işyeri niteliğinde olmadığından buralarda çalışanların (4/a) kapsamında sigortalılığı mümkün değildir (II yanlış). Liman işlerinde bildirim liman adına kayıtlı işyeri veya taşeronca yapılır (III doğru) (Genelge 1/1/1.2, 1/1/1.13).

Limanlarımızda Türk veya yabancı bayraklı gemilere yükleme ve boşaltma yapan işçilerin 4/1-a bildirimini kim yapar?

Bu kişilerin bildirimleri, uyruklarına bakılmaksızın liman adına kayıtlı işyeri veya taşeron şirketlerce yapılır (2013/11 Genelge, 1.13).

Bu konudan daha fazla soru çöz →