İçeriğe atla
Onuncu Kısım — Hizmet borçlanmaları · Üçüncü Bölüm — Kanunun 41 inci Maddesine Göre Borçlanılan Sürelerin Hizmet Olarak Değerlendirilmesi

2013/11 sayılı Genelge Başlık 2Sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki borçlandırılan sürelerin değerlendirilmesi

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalıların Kanunun 41 inci maddesine göre yapacakları borçlanmalarda, 2008 yılı Ekim ayı başından önceki sürelerde borçlanılan prime esas gün sayısı borçlanılan ilgili aylara mal edilmekte olup, borçlandırılan sürenin Kanuna göre tespit edilen sigortalılığın başlangıç tarihinden önceki süreye ait olması halinde sigortalılığın başlangıç tarihi, borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülecek prime esas kazançlar ise (Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) geriye götürülen sürelerdeki ilgili aylara mal edilecektir.

(Mülga, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge)

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Örnek 1- 5/10/1998 tarihinde 506 sayılı Kanun kapsamında çalışmaya başlayan sigortalı, 21/5/1993-21/1/1995 tarihleri arasında yaptığı askerlik hizmetini, prime esas asgari günlük kazanç üzerinden borçlanmak için 9/3/2018 tarihinde müracaat etmiş, 600 gün karşılığı borçlanma tutarı 12/3/2018 tarihinde sigortalıya tebliğ edilmiş, 13/3/2018 tarihinde borçlanma tutarının tamamını ödemiştir. Bu durumda sigortalının hizmet süresinin başlangıcı ve prime esas kazançları aşağıdaki şekilde olacaktır.

Askerlik süresi : 21/5/1993-21/1/1995 Borçlanılan gün sayısı : 21/5/1993 – 20/1/1995 (600 gün-1 yıl, 8 ay)

Borç ödeme tarihi : 13/3/2018 Borcun ödendiği tarihteki asgari günlük kazanç : 67,65 TL Borçlandığı günlük kazanç : 67,65 TL Ödenen 1 günlük primin ödeme tarihindeki asgari kazanca oranı : 67,65 / 67,65 = 1 Prime esas kazanç hesabı Yıl Ay Gün İlgili Ayın Asgari Kazancı Oran İlgili Ay İçin Hesaplanan Kazanç 1997 Şubat 18.818.150 18.818.150 Mart 25.624.950 25.624.950 Nisan 25.624.950 25.624.950 Mayıs 25.624.950 25.624.950 Haziran 25.624.950 25.624.950 Temmuz 36.941.130 36.941.130 Ağustos 36.941.130 36.941.130 Eylül 36.941.130 36.941.130 Ekim 36.941.130 36.941.130 Kasım 36.941.130 36.941.130 Aralık 36.941.130 36.941.130 1998 Ocak 50.052.000 50.052.000 Şubat 50.052.000 50.052.000 Mart 50.052.000 50.052.000 Nisan 50.052.000 50.052.000 Mayıs 50.052.000 50.052.000 Haziran 50.052.000 50.052.000 Temmuz 63.108.330 63.108.330 Ağustos 63.108.330 63.108.330 Eylül 63.108.330 63.108.330 Ekim 9.346.500 9.346.500 Sigortalı ilk defa 5/10/1998 tarihinde işe başladığından 1 yıl, 8 ay geriye gidildiğinde sigortalılık başlangıç tarihi 5/2/1997 tarihi olacaktır.

Hizmet süresinin başlangıcı : 5 10 1998 8 1 5 2 1997 (Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Örnek 2- 1479 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılığı 2/4/1995 tarihinde başlatılan sigortalı, 21/5/1993-21/1/1995 tarihleri arasında yaptığı askerlik hizmetini, prime esas asgari günlük kazanç üzerinden borçlanmak için 10/4/2018 tarihinde müracaat etmiş, 600 gün karşılığı borçlanma tutarı 24/4/2018 tarihinde sigortalıya tebliğ edilmiş, 25/4/2018 tarihinde borçlanma tutarının tamamını ödemiştir.

Sigortalının ilk defa 2/4/1995 tarihinde işe başladığından 1 yıl, 8 ay geriye gidildiğinde sigortalılık başlangıç tarihi 2/8/1993 tarihi olacaktır. Ancak, borçlanılan sürenin 1/10/2008 tarihinden önceki bir süre olması nedeniyle borçlanılan süre ilgili ayına mal edilmeyecek, sadece prim ödeme gün sayısı olarak değerlendirilecektir.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Örnek 3- (4/b) kapsamındaki sigortalılığı 2/10/2012 tarihinde başlatılan sigortalı, 2/5/2006-2/5/2012 tarihleri arasındaki doktora öğrenimini prime esas asgari günlük kazanç üzerinden borçlanmak için 26/2/2018 tarihinde müracaat etmiş borçlanma tutarı 2/3/2018 tarihinde sigortalıya tebliğ edilmiş, 5/3/2018 tarihinde borçlanma tutarının tamamını ödemiştir. Bu durumda sigortalının hizmet süresinin başlangıcı ve prime esas kazançları aşağıdaki şekilde olacaktır.

Doktora süresi : 2/5/2006-2/5/2012 Borçlanılan gün sayısı : 3/5/2006-2/5/2012 (6 yıl-2160 gün)

Borç ödeme tarihi : 3/1/2018 Borcun ödendiği tarihteki asgari günlük kazanç : 67,65 TL Borçlandığı günlük kazanç : 59,25 TL Ödenen 1 günlük primin ödeme tarihindeki asgari kazanca oranı : 59,25 / 67,65 = 0,88 çıksa da bu oran “1”den küçük olamayacağından oran “1” kabul edilecektir.

Prime esas kazanç hesabı Yıl Ay Gün İlgili Ayın Asgari Kazancı Oran İlgili Ay İçin Hesaplanan Kazanç 2008 Ekim 638,70 1 638,70 Kasım 638,70 1 638,70 Aralık 638,70 1 638,70 2009 Ocak 666,00 1 666,00 Şubat 666,00 1 666,00 Mart 666,00 1 666,00 Nisan 666,00 1 666,00 Mayıs 666,00 1 666,00 Haziran 666,00 1 666,00 Temmuz 693,00 1 693,00 Ağustos 693,00 1 693,00 Eylül 693,00 1 693,00 Ekim 693,00 1 693,00 Kasım 693,00 1 693,00 Aralık 693,00 1 693,00 2010 Ocak 729,00 1 729,00 Şubat 729,00 1 729,00 Mart 729,00 1 729,00 Nisan 729,00 1 729,00 Mayıs 729,00 1 729,00 Haziran 729,00 1 729,00 Temmuz 760,50 1 760,50 Ağustos 760,50 1 760,50 Eylül 760,50 1 760,50 Ekim 760,50 1 760,50 Kasım 760,50 1 760,50 Aralık 760,50 1 760,50 2011 Ocak 796,50 1 796,50 Şubat 796,50 1 796,50 Mart 796,50 1 796,50 Nisan 796,50 1 796,50 Mayıs 796,50 1 796,50 Haziran 796,50 1 796,50 Temmuz 837,00 1 837,00 Ağustos 837,00 1 837,00 Eylül 837,00 1 837,00 Ekim 837,00 1 837,00 Kasım 837,00 1 837,00 Aralık 837,00 1 837,00 2012 Ocak 886,50 1 886,50 Şubat 886,50 1 886,50 Mart 886,50 1 886,50 Nisan 886,50 1 886,50 Mayıs 886,50 1 886,50 Haziran 886,50 1 886,50 Temmuz 940,50 1 940,50 Ağustos 940,50 1 940,50 Eylül 940,50 1 940,50 Ekim 62,70 1 62,70 Sigortalı ilk defa 2/10/2012 tarihinde işe başladığından 6 yıl geri gidildiğinde sigortalılık başlangıç tarihi 2/10/2006 tarihi olacaktır. Ayrıca, 2/5/2006-2/5/2012 tarihleri arasındaki borçlanma sürelerinin 1/10/2008 tarihine kadar ki bölümü yukarıdaki gibi ilgili aylarına mal edilecek olup, kalan süreleri ise sadece prim ödeme gün sayısı olarak değerlendirilecektir.

(Ek, 11/12/2014 tarihli ve 2014/32 sayılı Genelge) 1479, 2926, 5434 sayılı Kanunlar ile 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine göre borçlanma yapıldıktan sonra Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi çalışması olanlardan bu kapsamda aylık bağlanacakların anılan kanunlar kapsamındaki sigortalılık başlangıç tarihinden önceki borçlanma gün sayıları kadar geriye gidilerek sigortalılık başlangıç tarihi belirlenecektir. (Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Tescil ve Hizmet Daire Başkanlığından alınan hizmet süresi (askerlik borçlanması, aylıksız izin borçlanması, yedek subaylık süresi, fiili hizmet vb) açıkça belirtilmemiş hizmet yazıları hakkında hizmet süresinin ne olduğu belirlenmeden ünitelerce herhangi bir işlem yapılmayacaktır.

Örnek 1- 13/3/1988- 15/2/1990 tarihleri arasında 506 sayılı Kanuna, 15/2/1990- 14/3/2005 tarihleri arasında 5434 sayılı Kanuna tabi sigortalı 5/9/1985-5/3/1987 tarihleri arasındaki 1 yıl 6 ay askerlik süresini 5434 sayılı Kanuna göre borçlanmış, 3/7/2005-31/12/2013 tarihleri arasında 506 sayılı (4/a) Kanuna tabi çalışmıştır. Sigortalılık süresi başlangıç tarihi 13/3/1988 tarihinden 5434 sayılı Kanuna göre yaptığı 1 yıl 6 ay geri gidilerek tespit edilerek aylığa hak kazanma koşulları belirlenecektir.

Örnek 2- Örnek 1’deki sigortalının hizmetlerinin 1479 sayılı Kanuna tabi geçmiş olması halinde (4/b) sigortalılığında aylık bağlanmasında sigortalılık süresi değil 25 tam yıl prim ödeme şartı arandığından 5434 sayılı Kanuna göre yapılan borçlanma sigortalının toplam gün sayısına ilave edilerek aylığa hak kazanma koşulları belirlenecektir.

(Ek, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge) Sigortalılık başlangıç tarihinden önce borçlanılabilecek birden fazla süresi (askerlik, avukatlık staj süresi, doktora, yurt dışı hizmet borçlanması vb) bulunan sigortalılardan bu sürelerin tamamını borçlanan yahut bu sürelerden birini borçlanmış, daha sonraki bir tarihte diğer süresini borçlanan sigortalıların borçlandıkları sürelerden sigortalılık başlangıç tarihine en yakın olan ilk süresi, ardından kalan süresi borçlandırılarak sigortalılık başlangıç tarihinden geriye doğru geriye götüren sürelere mal edilecektir.

(Ek, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge) Örnek 1- Sigortalılık başlangıç tarihi 2/3/1995 olan sigortalı (A), 25/2/2019 tarihinde prime esas günlük kazancın alt sınırından 25/2/1991-25/8/1992 tarihleri arasında geçen askerlik süresi ile 6/5/1993-20/5/1994 tarihleri arasında geçen avukatlık staj süresini borçlanma talebinde bulunmuş, 6/3/2019 tarihinde tebliğ edilen borcun tamamını 4/4/2019 tarihinde ödemiştir. Bu durumda, öncelikle sigortalılık başlangıç tarihine en yakın olan avukatlık staj süresi, ardından askerlik süresi borçlandırılacak ve sigortalının hizmet süresinin başlangıcı ile bitişi aşağıdaki şekilde olacaktır.

1.Avukatlık staj süresi : 6/5/1993-20/5/1994 Borçlanma süresi : 21/5/1993-20/5/1994 (360 gün)

2.Askerlik süresi : 25/2/1991-25/8/1992 Borçlanma süresi : 25/2/1991-24/8/1992 (540 gün)

Borç ödeme tarihi : 4/4/2019 Borcun ödendiği tarihteki asgari günlük kazanç : 85,28 TL Borçlandığı günlük kazanç : 85,28 TL Ödenen 1 günlük primin ödeme tarihindeki asgari kazanca oranı : 85,28 / 85,28 = 1 Sigortalı ilk defa 2/3/1995 tarihinde işe başladığından toplam borçlanma süresi olan 2 yıl, 6 ay geriye gidildiğinde sigortalılık başlangıç tarihi 2/9/1992 tarihi olacaktır.

(Ek, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge) Örnek 2- Sigortalılık başlangıç tarihi 2/3/2000 olan sigortalı (B), 15/1/2019 tarihinde prime esas günlük kazancın alt sınırından 7/10/1995-30/10/1996 tarihleri arasında geçen avukatlık staj süresini borçlanmış ve tarafına 21/1/2019 tarihinde tebliğ edilen borcun 200 güne karşılık gelen kısmını 23/1/2019 tarihinde ödemiştir. Bu defa, 15/2/2019 tarihinde prime esas günlük kazancın alt sınırından 2/2/1997- 2/10/1998 tarihleri arasındaki askerlik süresini borçlanmış ve tarafına 23/2/2019 tarihinde tebliğ Borçlanma Türü Dönem Gün Askerlik Borçlanması 2/9/1992 – 1/3/1994 A. Staj Süresi Borçlanması 2/3/1994 – 1/3/1995 Zorunlu Sigortalılık 2/3/1995- Devam ediyor -- edilen 600 gün karşılığı borcun tamamını 26/2/2019 tarihinde ödemiştir. Bu durumda, her ne kadar ilk olarak avukatlık staj süresi borçlandırılmış ise de sigortalılık başlangıç tarihine en yakın borçlanma süresi askerliğe ait olduğundan sigortalılık başlangıç tarihinden geriye ilk olarak askerlik ardından avukatlık staj süresi borçlandırılarak geriye götüren sürelere gün kazanç olarak mal edilecektir.

1.Askerlik süresi : 2/2/1997-2/10/1998 Borçlanma süresi : 2/2/1997-1/10/1998 (600 gün)

Ödenen Gün Sayısı : 600 gün Borç ödeme tarihi : 26/2/2019 2.Avukatlık Staj süresi : 7/10/1995-30/10/1996 Borçlanma süresi : 1/11/1996-30/10/1996 (360 gün)

Ödenen Gün Sayısı : 200 gün Borç ödeme tarihi : 23/1/2019 Borcun ödendiği tarihteki asgari günlük kazanç : 85,28 TL Borçlandığı günlük kazanç : 85,28 TL Ödenen 1 günlük primin ödeme tarihindeki asgari kazanca oranı : 85,28 / 85,28 = 1 Sigortalı ilk defa 2/3/2000 tarihinde işe başladığından toplam borçlanma süresi olan 2 yıl, 2 ay, 20 gün geriye gidildiğinde sigortalılık başlangıç tarihi 12/12/1997 tarihi olacaktır.

(Ek, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge) Örnek 3- Türkiye'de 2/10/1995- 15/4/2001 tarihleri arasında 5510 sayılı Kanunun 4/1-(a) bendi kapsamında çalışması bulunan sigortalı, 22/11/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle Almanya'da geçen 1/1/1990- 31/12/1992 tarihleri arasında 720 gün sigortalılık süresinin tamamını; yine aynı tarihli borçlanma talep dilekçesi ile de 2/5/1988-2/11/1989 tarihleri arasındaki askerlik süresini borçlanma talebinde bulunmuştur. Sigortalı tarafından yurt dışı borçlanma tutarı 15/12/2019 tarihinde, askerlik borçlanması tutarı ise 18/12/2019 tarihinde ödenmiştir. Bu durumda, Türkiye'de ilk işe giriş tarihi olan 2/10/1995 tarihinden geriye doğru önce yurt dışı borçlanma süreleri, ardından askerlik borçlanma süreleri götürülen sürelere gün ve kazanç olarak mal edilecektir.

1. Yurt dışı Çalışma Süresi : 1/1/1990 – 31/12/1992 Ödenen Gün Sayısı : 720 gün (Tamamı)

Ödeme Tarihi : 15/12/2019 2. Askerlik Süresi : 2/5/1988-2/11/1989 Ödenen Gün Sayısı : 540 gün (Tamamı)

Borçlanma Türü Dönem Gün A. Staj Süresi Borçlanması 12.12.1997 – 1/7/1998 Askerlik Borçlanması 2/7/1998 – 1/3/2000 Zorunlu Sigortalılık 2/3/2000 - Devam ediyor -- Ödeme Tarihi : 18/12/2019 Borcun ödendiği tarihteki asgari günlük kazanç : 85,28 TL Borçlandığı günlük kazanç : 85,28 TL Ödenen 1 günlük primin ödeme tarihindeki asgari kazanca oranı : 85,28 / 85,28 = 1 (Ek, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge) Örnek 4- Türkiye’de sigortalılığı bulunmayan (A), 12/12/2019 tarihli yurt dışı borçlanma talep dilekçesiyle 1/1/1990-31/12/1995 tarihleri arasında Avusturya’da geçen 1800 gün sigortalılık süresinin tamamını borçlanarak tahakkuk eden borçlanma tutarını 20/12/2019 tarihinde ödemiş ve ardından 22/12/2019 tarihli borçlanma talep dilekçesi ile de 2/2/1996-2/8/1997 tarihleri arasındaki askerlik süresini borçlanmış ve tahakkuk eden borçlanma tutarını 25/12/2019 tarihinde ödemiştir. Bu durumda, Türkiye'de çalışması bulunmayan sigortalının yurt dışı borçlanma tutarını ödediği 20/12/2019 tarihinden geriye doğru önce askerlik borçlanma süreleri kazançsız olarak sadece gün olarak, ardından yurt dışı borçlanma süreleri gün ve kazanç olarak götürülen sürelere mal edilecek olup, her iki borçlanmanın da statüsü 4/1-(b) olacaktır.

1. Askerlik Süresi : 2/2/1996 – 2/8/1997 Ödenen Gün Sayısı : 540 gün (Tamamı)

Ödeme Tarihi : 25/12/2019 2. Yurt Dışı Çalışma Süresi : 1/1/1990 – 31/12/1995 Ödenen Gün Sayısı : 1800 gün (Tamamı)

Ödeme Tarihi : 20/12/2019 Borcun ödendiği tarihteki asgari günlük kazanç : 85,28 TL Borçlandığı günlük kazanç : 85,28 TL Ödenen 1 günlük primin ödeme tarihindeki asgari kazanca oranı : 85,28 / 85,28 = 1 Statü Borçlanma Türü Dönem Gün Kazanç 4/1-(a)

Askerlik Borçlanması 2/4/1992 – 1/10/1993 Var 4/1-(b)

Yurtdışı Hizmet Borçlanması 2/10/1993 – 1/10/1995 Var 4/1-(a)

Zorunlu Sigortalılık 2/10/1995 – 15/4/2001 1995 Var Statü Borçlanma Türü Dönem Gün Kazanç 4/1-(b)

Yurtdışı Hizmet Borçlanması 21/6/2013 – 20/6/2018 1800 Var 4/1-(b)

Askerlik Borçlanması 21/6/2018 – 20/12/2019 Yok -- Y.Borçlanma Ödeme Tarih 20/12/2019 -- --

Kaynak: 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026

Bu başlıktan sorular

Bu maddeye dayanan 4 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.

1
(4/a) kapsamındaki sigortalının sigortalılık başlangıç tarihinden önceki askerlik süresini borçlanması halinde sigortalılık başlangıç tarihi hakkında ne yapılır?
Borçlandırılan süre sigortalılık başlangıcından önceye aitse sigortalılığın başlangıç tarihi borçlandırılan gün sayısı kadar geriye götürülür (2013/11 Genelge 10/3/2; 5510 md. 41).
2
5/10/1998'de 506 sayılı Kanun kapsamında ilk defa çalışmaya başlayan sigortalı, işe girişinden önceki askerlik süresinden 600 günü borçlanmış ve borcu ödemiştir. Sigortalılık başlangıcı hangi tarih olur?
600 gün 1 yıl 8 aya karşılık geldiğinden 5/10/1998'den 1 yıl 8 ay geriye gidilerek sigortalılık başlangıcı 5/2/1997 olarak belirlenir (Genelge 10/3/2).
3
Sigortalılık başlangıcından önce hem askerlik hem avukatlık staj süresi bulunan sigortalı her iki süreyi de borçlanmıştır. Borçlanılan süreler sigortalılık başlangıcından geriye doğru hangi sırayla mal edilir?
Birden fazla süre borçlanıldığında borçlanma sırasına bakılmaksızın sigortalılık başlangıç tarihine en yakın olan süre önce, ardından kalan süre borçlandırılarak başlangıçtan geriye doğru mal edilir (2013/11 Genelge 10/3/2).
Bu konudan daha fazla soru çöz →