İçeriğe atla
İkinci Kısım — Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki diğer sigortalılar · İkinci Bölüm — Kanunun Ek 5 inci Maddesine Göre Tarım veya Orman İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Olarak Çalışanlar

2013/11 sayılı Genelge Başlık 2Sigortalılığın başlangıcı

Tarım işlerinde süreksiz çalışanların “Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi”ni (EK-11) sürekli ikametlerinin ya da çalıştıkları yerin bağlı bulunduğu muhtarlık ile ikamet ettikleri veya çalıştıkları il ya da ilçede bulunan tarım müdürlüklerine (Ek 1/9/2016 tarihli ve 2016/20 sayılı Genelge) ve ziraat odalarına onaylatıp, sürekli ikametlerinin bağlı olduğu veya çalıştıkları sosyal güvenlik il müdürlüğüne/sosyal güvenlik merkezine müracaat etmeleri gerekmekte olup, bunların sigortalılıkları müracaat ettikleri tarih itibariyle başlatılacaktır.

(Ek 1/9/2016 tarihli ve 2016/20 sayılı Genelge) Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi” ile yapılacak müracaatlarda tarım müdürlükleri yanında ziraat odası onayı aranacak olup bu onaylardan birisinin olmaması halinde sigortalının ek 5 inci madde kapsamındaki talebi reddedilecektir. İkamet ettiği ve çalıştığı yer farklı olan sigortalıların her iki ilde bulunan ziraat odası onayı aranacaktır.

6831 sayılı Orman Kanununun 40 ıncı maddesi gereğince devlet ormanlarında ağaçlandırma, bakım, imar, yol yapımı, kesme, toplama, taşıma, imal gibi orman işleri; işyerinin ve işyerinde çalışacakların hangi mülki hudut ve orman teşkilatı hudutları içerisinde kaldığına bakılmaksızın, öncelikle işyerinde veya civarındaki orman köylerini kalkındırma kooperatiflerine ve işyerindeki köylülere veya işyeri civarındaki orman işlerinde çalışan köylülere birim fiyat (vahidi fiyat) usulüne göre yaptırılmaktadır. Söz konusu hüküm gereğince Orman ve Su İşleri Bakanlığına bağlı Orman Genel Müdürlüğü ve bölge müdürlükleri ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı il müdürlükleri aracılığıyla 6831 sayılı Kanunda belirtilen işlerin orman köylüleri tarafından kurulan kalkındırma kooperatiflerine, köy tüzel kişiliklerine ve köylülere verilmekte olup, söz konusu işlerin vahidi fiyat usulüne göre verilmesi halinde bu işler Kanunun ek 5 inci maddesi kapsamında süreksiz iş sayılmaktadır.

Orman köylülerinden Kanunun ek 5 inci maddesine göre sigortalı olmak isteyenler “Orman İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi”ni (EK-12) sürekli ikametlerinin bağlı bulunduğu muhtarlık ile sürekli ikametlerinin bulunduğu veya çalıştıkları yerin bağlı olduğu Orman Genel Müdürlüğü ve bölge müdürlükleri ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı il müdürlükleri aracılığıyla veya kalkındırma kooperatiflerine onaylatıp sürekli ikametlerinin bağlı olduğu SGİM/SGM’ye müracaat edecekler, bunların sigortalılıkları ise müracaat ettikleri tarihten itibaren başlatılacaktır. Ayrıca, bu kapsamdaki sigortalılar başvuru belgesi ile birlikte işin kooperatife ya da köy tüzel kişiliğine verilmesi halinde kooperatif ya da köy tüzel kişiliği ile (Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığının ilgili birimi arasında yapılan sözleşme ile kooperatif üyelerini ya da köy tüzel kişiliğince çalıştırılacakların listesini, köylülerle yapılması halinde ise sözleşmeyi Kuruma vereceklerdir.

(Değişik, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Tarım veya orman işlerinde süreksiz sigortalılığın başlangıç tarihinin belirlenmesinde SSİY’nin 124 üncü maddesi gereğince adi posta veya Kuruma doğrudan yapılan başvuru ve bildirimlerde, başvuru veya bildirimin Kurumun gelen evrak kayıtlarına intikal tarihi; taahhütlü, iadeli taahhütlü, acele posta servisi, PTT Alo Post veya PTT Kargo ile yapılan başvuru ve bildirimlerde ise başvuru veya bildirimin postaya veya kargoya verildiği tarih; başvuru veya bildirim tarihi olarak kabul edilecektir.

Kanunun ek 5 inci maddesine göre tarım veya orman işlerinde süreksiz çalışan sigortalılar için oluşturulacak sicil dosyaları sigortalıların sürekli ikametlerinin bağlı bulunduğu SGİM/SGM’nde bulunacağından, çalıştıkları SGİM/SGM’ne “Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi” veya “Orman İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi” ile müracaat edenlerin tescil işlemi yapıldıktan sonra, sigortalı dosyası oluşturulmak üzere belgeler sürekli ikametlerinin bulunduğu SGİM/SGM’ne gönderilecektir. Ayrıca, sigortalıların çalıştıkları illerdeki SGİM/SGM’ne sigortalılık işlemleri ile ilgili olarak talepte bulunmaları halinde işlemleri yapıldıktan sonra, belgeler sigortalı dosyasının bulunduğu SGİM/SGM’ne gönderilecek, sigortalılara da ek 5 inci madde kapsamındaki sigortalılıklarının başlatıldığı hususunda bilgi verilecektir.

Kamu idarelerinin tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalıştırılanlar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalı sayıldıklarından ek 5 inci madde hükümleri bu sigortalılar için uygulanmayacaktır.

2925 sayılı Kanun gereğince sigortalıkları devam edenler de bu kapsamdaki sigortalılıkları sona ermediği sürece Kanunun ek 5 inci maddesi hükümlerinden faydalanamazlar.

(Değişik 1/9/2016 tarihli ve 2016/20 sayılı Genelge) Örnek 1- Sigortalı (A) Şanlıurfa ilinde ikamet etmekte iken süreksiz tarım işinde çalışmak üzere gittiği Rize’de 6/6/2016 tarihinde muhtarlık, tarım il müdürlüğü ve çalıştığı yerin ziraat odasınca onaylı Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi ile sosyal güvenlik il müdürlüğüne müracaat etmiştir. Yapılan incelemede ikamet ettiği yerin ziraat odası onayının bulunmadığı anlaşılmış olup, sigortalının talebi reddedilecektir. Yeniden yapacağı müracaatında onayların tamamının olması gerektiği hususunda sigortalıya bilgi verilecektir.

(Değişik 1/9/2016 tarihli ve 2016/20 sayılı Genelge) Örnek 2- Sigortalı (B) Ankara ilinde ikamet etmekte iken süreksiz tarım işinde çalışmak üzere gittiği Ordu’da 2/5/2012 tarihinde Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi ile sosyal güvenlik il müdürlüğüne müracaat etmiştir. Yapılan incelemede bildirgenin ikamet ettiği yerin muhtarı, tarım il müdürlüğü ile çalıştığı ve ikamet ettiği yerin ziraat odasınca onaylandığı anlaşılmış olup, sigortalının başvurusu kabul edilecek tescil işlemi Ordu’da yapıldıktan sonra, sigortalıya sicil dosyası açılmak üzere belgeler Ankara Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne gönderilecektir.

(Değişik 1/9/2016 tarihli ve 2016/20 sayılı Genelge) Örnek 3- Süreksiz tarım işi yapmak üzere geldiği Antalya’da Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesini muhtar, tarım il müdürlüğü ve Antalya ve Kırıkkale ziraat odalarına onaylatan sigortalı, 4/4/2016 tarihinde bildirgeyi iadeli taahhütlü olarak ikamet ettiği Kırıkkale Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne göndermiştir. Kırıkkale Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünce bu kişinin sigortalılığı 4/4/2016 tarihi itibariyle başlatılarak açılacak sicil dosyası arşivde muhafaza edilecektir.

Örnek 4- 14/4/2011 tarihinde Tarım İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi ile müracaat eden sigortalının yapılan incelemede 20/1/2011 tarihinden itibaren 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında sigortalı olduğu anlaşılmış olup, bu kişinin ek 5 inci madde kapsamındaki sigortalılığı başlatılmayacaktır.

(Mülga, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge)

(Mülga, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge)

(Teselsül, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Örnek 5- 1/5/2005 tarihinden itibaren 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalı olan (C), 14/10/2011 tarihinde Kuruma verdiği dilekçe ile tarım sigortasına devam etmek istemediğini bildirmiş olup, sigortalılığı 1/1/2012 tarihi itibariyle sona erdirileceğinden, bu kişi 16/1/2012 tarihinde ek 5 inci madde kapsamında sigortalı olmak için müracaat etmesi halinde sigortalılığı 16/1/2012 tarihi itibariyle başlatılacaktır.

(Teselsül, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Örnek 6- 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam ederken 19/10/2011 tarihinde 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığını sona erdirme talebinde bulunan sigortalı (D), 20/10/2011 tarihinde ise Kanunun ek 5 inci maddesi uyarınca sigortalı olmak için müracaat etmiştir. Bu durumda sigortalının 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı 1/1/2012 tarihinde sona erdirilecek, ek 5 inci madde kapsamındaki sigortalılığı aynı tarihte başlatılacaktır.

(Teselsül, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Örnek 7- Kastamonu iline bağlı orman köyünde kurulu kalkındırma kooperatifi üyesi olan ve orman işletmesi tarafından birim fiyat usulü ile kooperatife verilen orman işlerinde süreksiz olarak çalışan kişi, 5/10/2011 tarihinde muhtarlık ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bağlı il müdürlüğünce onaylı “Orman İşlerinde Hizmet Akdiyle Süreksiz Çalışanlara Ait Giriş Bildirgesi” ile sosyal güvenlik il müdürlüğüne müracaat etmiştir. Bu durumda sigortalının ek 5 inci madde kapsamındaki sigortalılığı 5/10/2011 tarihi itibariyle başlatılacak, tescil işlemi Kastamonu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü ya da ilgili sosyal güvenlik merkezince yapılacaktır.

(Teselsül, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Örnek 8- Meslekte kazanma gücünü % 24,5 oranında kaybetmesi nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alan sigortalı 1/9/2011 tarihinde ek 5 inci madde kapsamında sigortalı olmak için müracaat etmiştir. Bu sigortalının ek 5 inci madde kapsamındaki sigortalılığı gelir alıyor olması nedeniyle reddedilecektir.

(Teselsül, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) (Ek, 3/7/2015 tarihli ve 2015/19 sayılı Genelge) Örnek 9- 17/8/2008 tarihinden itibaren vazife malulü aylığı alan sigortalı 8/3/2015 tarihinde ek 5 inci madde kapsamında sigortalı olmak için müracaat etmiş olup vazife malulü aylığı alması nedeniyle ek 5 inci madde kapsamındaki talebi reddedilecektir.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) Ek 5 kapsamında bulunan sigortalıların yurt içindeki ikametgâhlarının bulunduğu ilin dışına taşımaları halinde, yeniden giriş bildirgesi alınmasını gerektiren durum oluşana kadar ek 5 inci madde kapsamındaki sigortalılıkları ilk tescilinin yapıldığı sosyal güvenlik il/sosyal güvenlik merkezlerinde devam ettirilecektir.

Kaynak: 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026

Bu başlıktan sorular

Bu maddeye dayanan 3 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.

1
Tarım işlerinde hizmet akdiyle süreksiz çalışan bir kişinin ek 5 inci madde kapsamındaki sigortalılığı hangi tarihte başlatılır?
Tarım işlerinde süreksiz çalışanlar giriş bildirgesini muhtarlık, tarım müdürlüğü ve ziraat odasına onaylatıp SGİM/SGM'ye müracaat eder; sigortalılıkları müracaat tarihi itibarıyla başlatılır (Genelge 2/2/2; 5510 ek md. 5).
2
Ankara'da ikamet eden bir kişi süreksiz tarım işi için Ordu'ya gitmiştir. Ek 5 kapsamındaki başvurusunda ziraat odası onayı bakımından ne aranır?
Genelgeye göre tarım müdürlüğü yanında ziraat odası onayı da aranır; ikamet ettiği ve çalıştığı yer farklı olan sigortalıların her iki ildeki ziraat odasının onayı aranır, onaylardan biri yoksa talep reddedilir (Genelge 2/2/2).
3
İş kazası nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alan bir kişi ek 5 inci madde kapsamında sigortalı olmak için başvurmuştur. Başvuru hakkında ne yapılır?
Ek 5 kapsamında sigortalı olabilmenin şartlarından biri kendi sigortalılığından dolayı gelir veya aylık almamaktır. Genelgedeki örnekte sürekli iş göremezlik geliri alan kişinin talebi reddedilmektedir (Genelge 2/2/2).
Bu konudan daha fazla soru çöz →