2013/11 sayılı Genelge Başlık 3Tarımsal faaliyette bulunanların sigortalılığının sona ermesi ve bildirimi

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine tabi tarımsal faaliyette bulunanların sigortalılığı, tarımsal faaliyetin sona erdiği tarihten veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi gereğince tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, 80 inci maddede tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının geçici 16 ncı madde hükmü esas alınmak suretiyle belirlen oran üzerinden ziraat odalarından, ziraat odalarının bulunmadığı yerlerde ise tarım il/ilçe müdürlüklerinden alacakları “Sigortalılık Muafiyet Belgesi”nin on gün içinde Kuruma intikal ettirilmesi halinde belgenin düzenlendiği tarihten, bu sürenin geçirilmesi halinde ise belgenin Kuruma intikal ettirildiği tarihten itibaren sona erecektir.

Ancak, 1/10/2008 tarihinden önce mülga 2926 sayılı Kanuna göre sigortalılıkları başlatılanlardan ziraat odası kaydı bulunmayanların sigortalıklarının sona ermesinde ise tescilde esas alınan kayıtlara göre sigortalılık sona erdirilecektir.

Örnek 1- 5/6/1988 tarihinde tarımsal faaliyetinden dolayı muhtar onaylı giriş bildirgesi ile mülga 2926 sayılı Kanuna tabi tescili yapılan sigortalının, 2/7/2004 tarihinde başlayan ziraat odası kaydının 9/11/2007 tarihinde sona ermesi durumunda, tescile esas muhtarlık kaydının devam etmesi halinde sigortalılığı devam ettirilecektir.

Örnek 2- Örnek (1)’deki sigortalının ziraat odasındaki kaydının 4/8/2009 tarihinde sona ermesi halinde ise sigortalılığı 4/8/2009 tarihinde sona erdirilecektir.

(Ek, 28/2/2014 tarihli ve 2014/5 sayılı Genelge) Örnek 3- Mülga 2926 sayılı Kanuna göre muhtar tarafından onaylanan tarım bildirgesine istinaden, 1/1/1997 tarihi itibariyle tescili yapılan sigortalının Kuruma intikal ettirmiş olduğu terkle ilgili belgede; muhtar tarafından 1/1/1997-30/6/1999 tarihleri arasında tarım faaliyetinin bulunduğunun, 3/2/1997-5/6/2000 tarihleri arasında ziraat odası kaydının olması ve 1/1/1997-28/2/2009 tarihleri arasına tarım kredi kooperatifinde kaydının olduğunun bildirilmesi halinde, sigortalının 1/1/1997 tarihinde başlayan tarım sigortalılığının, en son tarım kredi kooperatifindeki terk kaydı dikkate alınarak, bu kaydın son bulduğu 28/2/2009 tarihi itibariyle tarım sigortalılığı sona erdirilecektir.

(Mülga, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge)

(Değişik, 19/6/2020 tarihli ve 2020/21 sayılı Genelge) Örnek-4 Tarımsal faaliyeti nedeniyle 1/10/2008 tarihinden itibaren sigortalı ziraat odasınca 29/11/2008 tarihinde düzenlenen sigortalılık muafiyet belgesi ile 319,35 TL’nin altında aylık kazancı olduğunu 3/12/2008 tarihinde Kuruma bildirmiştir. Sigortalının sigortalılığı 29/11/2008 tarihi itibariyle sona erdirilecektir.

(Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge) 1/10/2008 tarihinden önce 2926 sayılı Kanuna göre sigortalılıkları başlatılanlardan ziraat odası kaydı bulunmayanların gerek Kanunun 53 üncü maddesi gerekse 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında prim ödenmeyen sürelerin durdurulmasına ilişkin durdurulmasına ilişkin (Ek 2/9/2025 tarihli ve 2025/15 sayılı Genelge) geçici 63, geçici 76, geçici 83 ve geçici 84 üncü hükümleri uygulananların sigortalılıklarının yeniden başlatılmasında ziraat oda kayıtları esas alınacak, ziraat odası kaydı olmayanların sigortalıkları ise başlatılmayacaktır. (Ek, 21/3/2024 tarihli ve 2024/4 sayılı Genelge) Ayrıca, bu şekilde sigortalılıkları yeniden başlatılmış olanların sigortalılıklarının başlatılmasına ilişkin ziraat odası kaydının usulüne uygun olmadığının sonradan tespiti durumunda, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılığın başlatılmasına ilişkin ziraat odası kayıtlarının genel olarak usulüne uygun olmadığının Kurumumuzun denetim ve kontrolle görevli memurları tarafından tespit edilmesi kaydıyla, sigortalılıklarının yeniden başlatıldığı tarihte Tarım ve Orman İl/İlçe Müdürlüğü kaydı bulunması halinde sigortalıklarının yeniden başlatılma işlemi geçerli sayılacaktır.

(Değişik, 2/9/2025 tarihli ve 2025/15 sayılı Genelge) Ancak, mülga 2926 sayılı Kanun kapsamındaki tarımsal faaliyeti devam ederken Kanunun geçici 63, geçici 76, geçici 83 ve geçici 84 üncü maddeleri kapsamına girmesi nedeniyle sigortalılığı durdurulanların talepleri halinde, Kanunun geçici 107 nci maddesi kapsamında alınan kayıtlar arasında yer alan ve sigortalılıklarının yeniden başlatılması gerektiği tarih veya öncesinde başlayıp devam eden usulüne uygun ziraat odası üyelik kayıtları esas alınarak, Kurum kayıtlarına intikal tarihine bakılmaksızın, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında yeniden sigortalılıkları başlatılacaktır.

Talepte bulunanlardan mülga 2926 sayılı Kanun kapsamındaki tarımsal faaliyeti devam ederken Kanunun geçici 63, geçici 76, geçici 83 ve geçici 84 üncü maddeleri kapsamına girmesi nedeniyle sigortalılığı durdurulanların yeniden sigortalılığının başlatılması gerektiği tarih veya öncesinde başlayıp devam eden ve Kanunun geçici 107 nci maddesi kapsamında alınan kayıtlar arasında bulunmayan bir oda kaydının ibrazı halinde öncelikle Kurumun denetim ve kontrolle görevli memurları tarafından bu kaydın usulüne uygun kayıt olup olmadığının tespitine gidilecektir. Usulüne uygun ziraat odası üyelik kaydı olduğunun tespiti halinde Kurum kayıtlarına intikal tarihine bakılmaksızın Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında yeniden sigortalılıkları başlatılacaktır.

(Değişik, 2/9/2025 tarihli ve 2025/15 sayılı Genelge) Örnek 1- Muhtar onaylı giriş bildirgesine istinaden 1/2/2008 tarihinde 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığı başlayan ve hiç prim ödemesi bulunmayan sigortalı (A)'nın, tescil tarihi itibarıyla (63) terk koduyla sigortalılığı durdurulmuştur. Kanunun geçici 107 nci maddesine istinaden Kurum kayıtlarına intikal eden bilgilerden, 1/4/2010 tarihinden itibaren devam eden usulüne uygun ziraat odası kaydının bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durumda sigortalının 1/5/2015 tarihinden sonra sigortalılığının devamına yönelik talepte bulunması durumunda 1/5/2015 tarihi itibarıyla (06) koduyla sigortalılığı yeniden başlatılacaktır.

(Değişik, 2/9/2025 tarihli ve 2025/15 sayılı Genelge) Örnek 2- Muhtar onaylı giriş bildirgesine istinaden 1/3/2000 tarihinde 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığı başlatılan sigortalı (B)'nin, 31/3/2016 tarihi itibarıyla (76) terk koduyla sigortalılığı durdurulmuştur.

Kanunun geçici 107 nci maddesine istinaden Kurum kayıtlarına intikal eden bilgilerden, 13/4/2014 tarihinden itibaren devam eden usulüne uygun ziraat odası kaydının bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durumda sigortalının 1/6/2018 tarihinden sonra sigortalılığının devamına yönelik talepte bulunması durumunda 1/6/2018 tarihi itibarıyla (06) koduyla sigortalılığı yeniden başlatılacaktır.

(Ek, 2/9/2025 tarihli ve 2025/15 sayılı Genelge) Örnek 3- Muhtar onaylı giriş bildirgesine istinaden 1/5/2005 tarihinde 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığı başlatılan sigortalı (C)'nin, 31/3/2020 tarihi itibarıyla (83) terk koduyla sigortalılığı durdurulmuştur.

Kanunun geçici 107 nci maddesine istinaden Kurum kayıtlarına intikal eden bilgilerden, 17/4/2010 tarihinden itibaren devam eden usulüne uygun ziraat odası kaydının bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durumda sigortalının 1/11/2020 tarihinden sonra sigortalılığının devamına yönelik herhangi bir talebi bulunmaması halinde geriye dönük sigortalılık hizmeti oluşturulmayarak 15/7/2025 tarihi itibarıyla (06) koduyla sigortalılığı yeniden başlatılacaktır.

(Ek, 2/9/2025 tarihli ve 2025/15 sayılı Genelge) Örnek 4- Muhtar onaylı giriş bildirgesine istinaden 1/3/2007 tarihinde 2926 sayılı Kanun kapsamında sigortalılığı başlatılan sigortalı (D)'nin, 31/7/2019 tarihi itibarıyla (83) terk koduyla sigortalılığı durdurulmuştur.

Kanunun geçici 107 nci maddesine istinaden Kurum kayıtlarına intikal eden bilgilerden, 7/10/2011 tarihinden itibaren devam eden usulüne uygun ziraat odası kaydının bulunduğu tespit edilmiştir. Sigortalı (D)'nin 15/7/2025 tarihinde Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında sigortalılığı başlatılmıştır. Sigortalının 11/8/2025 tarihinde "Sigortalılık Muafiyet Belgesi"ni Kuruma intikal ettirmesi halinde sigortalılığı 15/7/2025 tarihi itibarıyla sona erdirilecektir. Bu sigortalının daha sonra 1/11/2020 tarihinden sonra sigortalılığının devamına yönelik talepte bulunması durumunda 1/11/2020 tarihi itibarıyla (06) koduyla sigortalılığı yeniden başlatılarak sigortalılık süreleri 15/7/2025 tarihine kadar oluşturulacaktır.

Kaynak: 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026