İçeriğe atla
Altıncı Kısım — Gelir veya aylık almakta iken çalışmaya başlayanlar

2013/11 sayılı Genelge Başlık 6.4Belge Türü Değişiklik Talepleri (Ek, 24/4/2019 tarihli ve 2019/9 sayılı Genelge)

506 sayılı Kanunun mülga 3 üncü maddesinin (II/C) fıkrası ile kanunla kurulu sosyal güvenlik kurumlarından görev malullüğü aylığı alan sigortalılardan 63 üncü madde gereği sosyal güvenlik destek primi kesileceği, bunlardan Kuruma yazılı talepte bulunanlar hakkında talep tarihini takip eden aybaşından itibaren ise ilave olarak malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi alınacağı hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda olanların bildirimleri, (02) veya (02 ile birlikte 18) belge türleri ile yapılmaktadır.

2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle yürürlüğe giren Kanunun 5 inci maddesinin (c) bendinde; harp malulleri ile 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri veya 8/6/1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunun 56 ncı maddesi uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre vazife malullüğü aylığı bağlanmış malullerden, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayanların aylıklarının kesilmeyeceği, aylıkları kesilmeksizin 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışanlar hakkında uzun vadeli sigorta kolları, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında çalışanlar hakkında ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümlerinin uygulanacağı, iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulananların uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmayı istemeleri halinde, bu isteklerini Kuruma bildirdikleri tarihi takip eden ay başından itibaren, haklarında uzun vadeli sigorta kollarının da uygulanacağı, bu fıkra kapsamına girenlerden ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu kapsamda olanların; Harp Malulleri ile 3713 ve 2330 Sayılı Kanunlara Göre Vazife Malullüğü Aylığı Alanlardan Kısa Vade Sigorta Kollarına Tabi Olanlar (23) veya Harp Malulleri ile 3713 ve 2330 Sayılı Kanunlara Göre Vazife Malullüğü Aylığı Alanlardan Kısa ve Uzun Vade Sigorta Kollarına Tabi Olanlar (24) belge türlerinde bildirim yapılması gerekmektedir.

Yine Kanunun geçici 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının;

-(c) bendinde, 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanuna veya 2330 sayılı Kanun hükümleri uygulanarak aylık bağlanmasını gerektiren kanunlara göre veya 5434 sayılı Kanunun 56 ve mülga 64 üncü maddelerine göre vazife malullüğü aylığı almakta iken; bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla çalışmaya devam edenler ile sonradan bu Kanuna tabi çalışmaya başlayacaklar için sosyal güvenlik destek primi uygulanmaksızın bu Kanunun 5 inci maddesinin (c) bendi hükümlerinin uygulanacağı, -(d) bendinde ise 5434 sayılı Kanuna göre vazife malullüğü aylığı almakta iken bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya devam edenler hakkında, bu Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde yazılı talepleri doğrultusunda bu Kanunun iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri ve uzun vadeli sigorta kolları veya sosyal güvenlik destek primine ait hükümlerin uygulanacağı, bunlardan uzun vadeli sigorta primi ödeyenlerin belirtilen süre içinde yazılı talepte bulunmamaları halinde ayrıca iş kazası meslek hastalığı hükümlerinin uygulanacağı, sosyal güvenlik destek primi kesilmeyeceği, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce iştirakçi olup, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre vazife malûllüğü aylığı bağlananlardan bu Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlar hakkında da yazılı talepleri doğrultusunda işlem yapılacağı, bu bent kapsamında olanlardan ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmayacağı, öngörülmüştür.

Gerek 506 sayılı Kanunun mülga 3 üncü maddesinin (II/C) fıkrası gerek 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (c) bendi ve geçici 14 üncü maddesi kapsamında aylık bağlanıp tekrar hizmet akdine tabi olarak çalışmaya başlayanlardan hizmetleri Tüm Sigorta Kollarına Tabi Çalışanlar (01) belge türünden bildirilmiş olanların, bu bildirimleri malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kollarına tabi olma yönünde irade beyanı olarak kabul edilebileceğinden bu kişilerin talepleri halinde;

- 1/10/2008 tarihinden önce (01) belge türü ile bildirilen sürelerinin Görev Malullüğü Aylığı Alıp Malullük, Yaşlılık ve Ölüm Sigortalarına Tabi Çalışanlar (18) ve Sosyal Güvenlik Destek Primine Tabi Çalışanlar (02) belge türüne, - 1/10/2008 tarihinden sonra (01) belge türü ile bildirilen sürelerinin ise Harp Malulleri ile 3713 ve 2330 Sayılı Kanunlara Göre Vazife Malullüğü Aylığı Alanlardan Kısa ve Uzun Vade Sigorta Kollarına Tabi Olanlar (24) numaralı belge türüne çevrilecektir.

Örnek 1- Sigortalı (M), 15/4/1996 tarihinde 5434 sayılı Kanunun 45 inci maddesi kapsamında aylık bağlandığı ve 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte sigortalı çalışmasının bulunmadığı, 1/10/2008 tarihi öncesi 8/6/2006-1/11/2007 aralığında (01), 1/10/2008 tarihi sonrasında, 2010/01 inci ay ile 2018/03 üncü ay arası Sosyal Güvenlik Destek Primine Tabi Çalışanlar (02) belge türünden hizmet bildirildiği ve sigortalılığın devam ettiği anlaşılmıştır.

Sigortalı (M), 9/3/2018 tarihindeki dilekçesinde hem bu tarihten önceki sehven (01) belge türü ile bildirilen hizmetlerinin (02) ve (18) belge türüne çevrilmesi hemde bu tarihten sonra uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmayı talep etmiştir. Bu durumda sigortalı (M)'nin, - 8/6/2006-1/11/2007 tarihleri arasındaki (01) belge türünden bildirilmiş hizmetlerin; (02) ve (18) belge türüne - Ekim 2008 tarihinden dilekçe tarihine kadar (9/3/2018), (02) belge türünden bildirilen hizmetlerin değiştirilmemesi, dilekçe tarihini takip eden aybaşından itibarende (24) belge türünden hizmetleri bildirilecektir.

Örnek 2- Sigortalı (K), 15/7/2001 tarihinde 3713 sayılı Kanun kapsamında aylık almaya başlamıştır. Sigortalı adına; 1/1/1995-31/12/1997 tarihleri arası (01), 1/1/2003-31/12/2008 tarihleri arası (01), 1/1/2010-31/12/2011 tarihleri arası (02), 1/1/2013-31/12/2017 tarihleri arası (01) belge türüyle hizmet bildiriminde bulunulmuştur. Sigortalı (K), 1/3/2019 tarihinde yapmış olduğu taleple 3713 sayılı Kanun kapsamında aylık almaya başladığı tarihten sonra adına bildirilen tüm hizmetlerin uzun vade sigorta kollarında geçerli kabul edilerek değiştirilmesini talep etmektedir. Bu durumda; 15/7/2001 tarihinden önce geçen hizmetlere hiçbir şekilde müdahale edilmeyecek, 1/1/2003-31/12/2008 tarihleri arası (01) belge türünden bildirilen hizmetler; (02) ve (18) belge türüne, 1/1/2013-31/12/2017 tarihleri arası (01) belge türünden bildirilen hizmetler; (24) belge türüne dönüştürülecektir. 1/1/2010-31/12/2011 arası (02) belge türünden bildirilen hizmetlerde (23) belge türüne dönüştürülecektir.

Kaynak: 2013/11 sayılı Sigortalılık İşlemleri Genelgesi · tablo ve örnekler PDF'ten metne dönüştürüldü, düzeni bozuk olabilir · metin kontrolü 07.10.2026

Bu başlıktan sorular

Bu maddeye dayanan 3 çözümlü soru var. İlk 3 tanesi kayıt gerekmeden burada.

1
6495 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunun 5'inci maddesinin (c) bendinde yapılan değişikliğin yürürlüğe girdiği 1/8/2013 tarihinden ÖNCE, 2330 sayılı Kanuna göre vazife malullüğü aylığı almakta olup 4/1-(c) kapsamında çalışmaya başlayan bir kişi hakkında nasıl işlem yapılıyordu?
Genelgeye göre 1/8/2013 tarihine kadar harp malulleri ile 2330 sayılı Kanuna göre vazife malullüğü aylığı bağlananların 4/1-(c) kapsamında sigortalı olmaları hâlinde aylıkları kesiliyor ve haklarında uzun vadeli sigorta kolları uygulanıyordu. 1/8/2013'ten sonra ise bu kişilerin aylıkları kesilmeksizin uzun vadeli sigorta kolları uygulanmaktadır; aylığın kesilmediği seçenek bu nedenle değişiklik sonrası duruma aittir. (2013/11 sy. Genelge, Altıncı Kısım 6.2; 5510 s. Kanun md. 5/c)
2
Geçici 4'üncü madde kapsamında 5434 sayılı Kanunun 44'üncü maddesine göre adi malullük aylığı alan Levent Bey, özel bir işyerinde 4/1-(a) kapsamında çalışmaya başlamıştır. Levent Bey için hangi primler alınır?
Genelgeye göre 5434 sayılı Kanunun 44'üncü maddesine göre adi malullük aylığı alıp 4/1-(a) bendine tabi çalışanlar hakkında geçici 14'üncü madde gereğince yürürlükten kaldırılan ilgili kanun hükümlerinin uygulanmasına devam edilir; bu kişilerden SGDP ile iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi alınır. Aylık kesilmediği için tüm sigorta kollarına prim alınması söz konusu değildir. (2013/11 sy. Genelge, Altıncı Kısım 6.3; 5510 s. Kanun geçici md. 14)
3
3713 sayılı Kanuna göre vazife malullüğü aylığı alan sigortalının 1/10/2008'den sonra (01) belge türüyle bildirilen hizmet akdine tabi süreleri, talebi halinde hangi belge türüne çevrilir?
(01) belge türüyle bildirim, uzun vadeli sigorta kollarına tabi olma iradesi sayılabileceğinden 1/10/2008'den sonra (01) ile bildirilen süreler talep halinde (24) numaralı belge türüne (kısa ve uzun vade) çevrilir. 1/10/2008 öncesi (01) bildirimler ise (02) ve (18) belge türüne çevrilir (2013/11 Genelge 6/0/6.4).
Bu konudan daha fazla soru çöz →